III SA/Łd 1052/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz termin do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Ł. z dnia 3 października 2014 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z uwagi na uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis powyższego postanowienia doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 27 stycznia 2015 r. W dniu 30 stycznia 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając powyższy wniosek, pełnomocnik strony skarżącej podniosła, że z uwagi na otrzymane zawiadomienia o pozostawieniu przesyłek pocztowych w placówce pocztowej, w dniu 24 grudnia 2014 r. udała się do placówki pocztowej w A. w celu odebrania wszystkich przesyłek pocztowych. Zgodnie z informacją udzieloną przez pracownika placówki pocztowej wszystkie przesyłki pocztowe zostały wydane pełnomocnikowi w tym dniu. Ze względu na okres świąteczny oraz planowany wyjazd pełnomocnik następny raz odebrała korespondencję w dniu 7 stycznia 2015 r., tj. po upływie 14 dni od poprzedniego odbioru korespondencji, tak aby zachować terminy ustawowe do odbioru korespondencji adresowanej do pełnomocnika i pozostawionej w placówce Poczty Polskiej w A. W związku z brakiem korespondencji, spodziewanego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, w dniu 8 stycznia 2015 r. pełnomocnik skontaktowała się z sekretariatem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Została wówczas poinformowana o tym, że wezwania zostały wysłane w dniu 15 grudnia 2014 r. oraz o numerze przesyłki pocztowej. Po wpisaniu numeru przesyłki w systemie internetowym Poczty Polskiej "śledzenie przesyłek", okazało się, że przesyłka została zwrócona w dniu 7 stycznia 2015 r. do nadawy. W dniu 8 stycznia 2015 r. przesłano pełnomocnikowi, na jego prośbę, za pośrednictwem poczty e-mail w formie elektronicznej treść wezwań. W tym dniu pełnomocnik uzupełniła braki formalne skargi oraz uiściła wpis od skargi. Pełnomocnik złożyła też skargę na brak wydania przesyłki z sądu w dniu 24 grudnia 2014 r. w placówce pocztowej w A oraz jej zwrot do nadawcy w dniu 7 stycznia 2014 r. Reklamacja dotycząca braku wydania przesyłki została rozpatrzona pozytywnie. W piśmie uwzględniającym reklamację, wskazano, że brak wydania przesyłki był skutkiem pomyłki pracownika. Pełnomocnik nie miała wiedzy o przesyłce pocztowej, gdyż na zawiadomieniach o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej brak jest oznaczenia nadawcy. Nie miała możliwości dowiedzenia się, która przesyłka nie została wydana ani, że w ogóle jakakolwiek przesyłka nie została wydana. Z uwagi na zaplanowany wcześniej urlop w dniach 25 grudnia 2014 r. – 6 stycznia 2015 r. wyjechała i pozostawione w dniu 29 grudnia 2014 r. powtórnie zawiadomienie zostało przez nią odebrane dopiero w dniu 7 stycznia 2015 r. O dacie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki z wezwaniami w dniu 17 grudnia 2014 r. na czternaście dni w placówce pocztowej, pełnomocnik dowiedziała się dopiero w dniu 27 stycznia 2015 r., odbierając postanowienie o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem. W tym dopiero momencie otworzył się termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż z posiadanych wcześniej informacji, jak i podejmowanych przez pełnomocnika działań nie wynikało, aby uchybiła jakiemukolwiek terminowi bądź też nie odebrała przesłanej do niej przesyłki. W związku z tym działania pełnomocnika wypełniają dyspozycję art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Winę za brak doręczenia przesyłki ponosi operator pocztowy z uwagi na błąd pracownika, który nie wydał pełnomocnikowi pozostawionej w placówce pocztowej w A. przesyłki, pomimo istnienia takiego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucję przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym normują przepisy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika bowiem, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo są zgodne, że uprawdopodobnienie istnienia przesłanki braku winy jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2002r., II SA/Kr 1977/00, niepubl.). W piśmiennictwie pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do: postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Z tego powodu poszczególni autorzy określają uprawdopodobnienie jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastkę dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, "Nowe Prawo" 1980, nr 3, s. 75). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Natomiast do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło czy nie. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie sądu powołane przez pełnomocnika strony skarżącej przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniają brak winy w przekroczeniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W świetle tych okoliczności nie można uznać działań podejmowanych przez pełnomocnika strony skarżącej za zawinione. Okolicznością bezsporną jest, że pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej miało miejsce w dniu 17 grudnia 2014 r., drugie w dniu 29 grudnia 2014 r., zaś sam zwrot przesyłki w dniu 7 stycznia 2015 r. Pełnomocnik na poparcie swojego stanowiska w tej kwestii wskazała, że w dniu 24 grudnia 2014 r., tj. w czasie, gdy przesyłka z sądu, zawierająca wezwania, znajdowała się już w placówce pocztowej, odbierała całą skierowaną do niej korespondencję i została wprowadzona w błąd przez pracownika placówki pocztowej przez co jej nie odebrała. Nie miała zatem świadomości, że już rozpoczął swój bieg określony w art. 73 § 1 p.p.s.a. czternastodniowy termin wraz z upływem, którego ziściła się fikcja doręczenia przewidziana w art. 73 § 4 p.p.s.a., a następnie, że rozpoczął się bieg siedmiodniowego terminu do usunięcia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu sądowego, który zakończył swój bieg w dniu 7 stycznia 2015 r. Twierdzenia, że nie mogła wiedzieć o przesyłce zawierającej wezwania do usunięcia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu sądowego z uwagi na błąd pracownika urzędu pocztowego, pełnomocnik uprawdopodobniła pismem Poczty Polskiej S.A. z dnia 27 stycznia 2015 r. Z pisma tego wynika, że w dniu 24 grudnia 2014 r. podczas odbioru przez pełnomocnika korespondencji w urzędzie pocztowym pracownik nie zachował należytej staranności przy wyszukiwaniu przesyłki zawierającej powyższe wezwania. Co więcej, przesyłka zawierająca wezwania została zwrócona nadawcy dopiero w dniu 7 stycznia 2015 r., co wynika z adnotacji Urzędu Pocztowego w A., podczas gdy zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1350 ze zm.) powinna ona zostać odesłana do sądu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do jej odbioru. Powyższy przepis rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. znajdował zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 65 § 2 p.p.s.a., w myśl którego do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., I FSK 2088/11). W tym stanie rzeczy uznać należy, że pełnomocnik nie miała podstaw nawet przypuszczać, że to w dniu 31 grudnia 2014 r. ziściła się fikcja doręczenia wezwań przewidziana w art. 73 § 4 p.p.s.a. i od tego dnia winna liczyć termin do usunięcia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego. Zgodnie bowiem z unormowaniem zawartym w art. 73 p.p.s.a. dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął ustawowo przewidziany termin odbioru pisma sądowego prawidłowo złożonego w pocztowej placówce. O ile zatem błąd pracownika urzędu pocztowego przy wyszukiwaniu przesyłki nie mógł zmienić biegu ustawowego terminu do odbioru przesyłki, to mógł on mieć istotny wpływ na ocenę zaistniałej sytuacji i zachowanie pełnomocnika w świetle przesłanki braku winy z art. 86 § 1 p.p.s.a. Wobec powyższego wniosek strony skarżącej uznać należało za uzasadniony. Z tych też względów, sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak wyżej.