III SA/Łd 1060/17
WyrokWSA w Łodzi2018-01-25
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego pod reklamę została nałożona prawidłowo, jeśli reklama znajdowała się na działce oznaczonej jako droga publiczna, a strona skarżąca kwestionuje jednoznaczność ustaleń dotyczących granic pasa drogowego?Ratio decidendi
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego pod reklamę została nałożona prawidłowo, ponieważ zgromadzone dowody, w tym dokumenty geodezyjne i ewidencja gruntów, jednoznacznie potwierdziły, że reklama znajdowała się w pasie drogowym drogi wojewódzkiej, a strona skarżąca nie posiadała wymaganego zezwolenia. Odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny, a kara jest obligatoryjna w przypadku stwierdzenia takiego zajęcia bez zezwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na "A" Spółkę z o.o. za zajęcie pasa drogowego pod reklamę. Spółka kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że brak jest jednoznacznego ustalenia granic pasa drogowego i że linia graniczna pasa drogowego została błędnie utożsamiona z linią graniczną działki. Organy administracji, opierając się na dokumentacji geodezyjnej i ewidencji gruntów, uznały, że reklama znajdowała się w pasie drogowym drogi wojewódzkiej i że zajęcie to nastąpiło bez wymaganego zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 listopada 2015r,, sygn. akt III SA/Łd 967/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ax. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U z 2013 r . poz. 260) - dalej: u.d.p. oraz przepisów prawa materialnego mających zastosowanie przy jej podejmowaniu. Zdaniem sądu organy administracji w niniejszej sprawie, stwierdzając, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa reklama była umieszczona na działce nr 97/63 zlokalizowanej przy Al. A. odwołały się tylko do wynikającego z ewidencji gruntów i budynków wpisu, że jest ona oznaczona symbolem "dr". Nie wskazano przy tym, czy z ewidencji gruntów dotyczącej tej działki wynika, czy w rejestrze tym zostały umieszczone dane dotyczące numeru drogi, o jakim stanowi § 60 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Organy, powołały się jedynie na informację, iż teren działki 97/63 ma adres "A." lecz bliżej kwestia powyższa nie była przedmiotem ich rozważań. Zarówno Kolegium jak i Prezydent Miasta [...] uznali, iż załączona do akt dokumentacja fotograficzna i wykonane obliczenia odległości od granic geodezyjnych działki gruntowej potwierdzają usytuowanie reklamy w pasie drogowym Al.A., stanowiącej drogę kategorii wojewódzkiej. Jednakże organy nie wskazały, które z obliczeń odległości oraz który z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy uprawniają do takich wniosków.
Reasumując sąd wskazał, że organy obu instancji ponownie rozpoznając sprawę winny w sposób zgodny z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 1 u.d.p., przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność, czy reklama skarżącej w okresie od 6 sierpnia do 23 października 2012 r. faktycznie znajdowała się w granicach pasa drogowego z jednoczesnym wykazaniem tego faktu stosownymi dokumentami i odpowiednią argumentacją, popartą przepisami prawa materialnego.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] nałożył na Ax. Spółkę z o.o. z siedzibą w Ł. karę pieniężną w wysokości 29.151,00 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej w Dzielnicy W, tj. alei A. - droga wojewódzka nr 713 (dz. nr 97/63, obręb[...]) pod reklamę wolnostojącą jednostronną o powierzchni 18 m2 w okresie od 6 sierpnia 2012 r. do 23 października 2012 r.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie:
- art. 7 , art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a w zw. z art. 4 pkt 1 i 40 ustawy o drogach publicznych poprzez niezebranie i niewyjaśnianie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że reklama zajmowała pas drogowy, podczas gdy brak jest jednoznacznego ustalenia linii granicznych pasa drogowego, a tym samym bezpodstawnie przyjęto, że pas drogowy został zajęty przez okres 79 dni oraz uznanie, że linia graniczna pasa drogowego jest tożsama z linią graniczną działki nr 97/63;
- § 28 i § 52 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez przyjęcie, że mapa złożona do akt postępowania - stanowi geodezyjny dokument urzędowy potwierdzający przebieg linii granicznej pasa drogowego.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6, ust. 8, ust. 12 pkt 1 oraz ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1440 ze zm.); uchwały nr XXVIII/440/04 Rady Miejskiej w Ł. z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie ustalenia stawek opat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia na Ax. Spółkę z o.o. z siedzibą w Ł. kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p., zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochrona dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2,2a lub 2c". Nie jest więc, co do zasady, możliwe legalne zajmowanie pasa drogowego drogi publicznej bez stosownego zezwolenia właściwego zarządcy drogi. Zezwolenie, o którym mowa, dotyczy również umieszczania w pasie drogowym reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.).
Zgodnie z art. 4 pkt 23 u.d.p. reklama to "umieszczona w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (...), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (...)".
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, a także wyjaśnień skarżącego jednoznacznie wynika, że znajdujący się (jak wynika z akt sprawy obecnie zdemontowany) w liniach granicznych pasa drogowego al. A. obiekt stanowił reklamę w rozumieniu art. 4 pkt 23 u.d.p. Pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 u.d.p.). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że reklama została umieszczona na działce o nr ew. 97/63, obręb [...] i mieści się w liniach granicznych pasa drogowego al. A., o czym świadczy nie tylko dokumentacja fotograficzna, ale przede wszystkim dokumenty urzędowe w postaci: złożonej do akt sprawy mapy obrębu [...] sporządzonej w dniu 7 lipca 2016r. poświadczonej za zgodność z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego) oraz pismo [...] Ośrodka Geodezyjnego z dnia 7 lipca 2016r., w którym wskazano, że z dokumentacji geodezyjnej zaewidencjonowanej w [...] Ośrodki Geodezji w dniu 29 sierpnia 2005r. pod nr ew. 4/66/05, działka o nr 97/63 w obrębie [...] położona jest w pasie rozgraniczającym ulicę - al. A. Wobec powyższego przedstawione dokumenty urzędowe potwierdzają, że działka nr 97/63 w obrębie [...], na której zlokalizowana była bez zezwolenia reklama spółki Ax. mieści się w liniach granicznych pasa drogowego drogi al. A. (tj. drogi publicznej, posiadającej kategorię drogi wojewódzkiej oznaczonej nr 713 - zgodnie z wykazem dróg wojewódzkich, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich – (Dz.U. z 1998r., nr 160, poz. 1071). Równocześnie Kolegium podkreślił, że strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów na potwierdzenie swojego stanowiska.
Zgodnie z § 60 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1034) danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej oprócz danych, o których mowa w ust. 1, są dla działek ewidencyjnych stanowiących drogi publiczne - numery tych dróg nadane na podstawie przepisów o drogach publicznych i dodatkowo nazwa ulicy, jeżeli droga publiczna pełni tę funkcję. Z ewidencji gruntów wynika, że działka nr ew. 97/63, obręb [...] stanowi drogę publiczną: - droga wojewódzka nr 713; nazwa ulicy - al.A. Została również oznaczona w opisie użytku jako "dr". Tym samym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wskazują, że zostały spełnione wszystkie przesłanki obligujące organ do nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Po pierwsze, nie ma wątpliwości co do istnienia reklamy – fakt ten został udokumentowany w aktach sprawy i nie jest również kwestionowany przez stronę. Po drugie spółka nie miała zezwolenia właściwego zarządcy drogi i powyższa okoliczność również nie była przez stronę kwestionowana. Po trzecie, zgromadzone w aktach sprawy dokumenty w sposób nie budzący wątpliwości świadczą o tym, że reklama spółki była umieszczona w pasie drogowym al. A. w Ł., a działka o nr 97/63, na której zlokalizowana była reklama, znajduje się (jest położona) w pasie drogowym drogi wojewódzkiej o nr 713.
Odnosząc się do czasu zajęcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo przyjął, że wynosił on 79 dni (tj. od 06.08.2012 r. do 23.10.2012 r.) i wykazał, że we wskazanym okresie doszło do zajęcia pasa drogowego, z którym to zdarzeniem ustawodawca wiąże skutki prawne w postaci kary pieniężnej, również sposób obliczenia kary nie budzi wątpliwości. Należy bowiem podkreślić, że organ pierwszej instancji prawidłowo obliczył powierzchnię reklamy. Zgodnie z art. 40 ust. 6 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym reklam ustala się jako iloczyn metrów kwadratowych powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego. Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 6 (art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p.). Kluczowe znaczenie ma powierzchnia reklamy, a nie powierzchnia zajęcia pasa drogowego przez reklamę. Kwestia ta nie budziła wątpliwości sądu administracyjnego, a jego ocena - również w tym zakresie - jest wiążąca. Wymierzenie kary pieniężnej jest obligatoryjne. Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa bez zezwolenia na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie od motywów, jakimi kierował się zajmujący pas drogowy, od jego sytuacji osobistej i materialnej i niezależnie od tego, czy miał on świadomość, że na zajęcie pasa drogowego powinien mieć zezwolenie. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest faktyczne zajęcie pasa drogowego. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych w tym przepisie znamion działania lub zaniechania przez sprawcę tego deliktu administracyjnego. Zatem zbędne staje się badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, ponieważ nie mają one wpływu ani na poniesienie przez podmiot odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona wskazując na naruszenie:
-art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 4 pkt 1 i art. 40 u.d.p. poprzez niezebranie i niewyjaśnienie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że reklama zajmowała pas drogowy, podczas gdy brak jest jednoznacznego ustalenia linii granicznych pasa drogowego, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, że pas drogowy został zajęty przez okres 79 dni oraz uznanie, że linia graniczna pasa drogowego jest tożsama z linią graniczną działki nr 97/63;
- § 28 i § 52 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez przyjęcie, że mapa złożona do akt postępowania - stanowi geodezyjny dokument urzędowy potwierdzający przebieg linii granicznej pasa drogowego.
Pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia stronie skarżącej kary pieniężnej w wysokości 29.151,00 zł za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej w Dzielnicy W., tj. alei A. - droga wojewódzka nr 713 (dz. nr 97/63, obręb [...]) pod reklamę wolnostojącą jednostronną o powierzchni 18 m2 w okresie od 6 sierpnia 2012 r. do 23 października 2012 r.
Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast, art. 170 powołanej wyżej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W niniejszej sprawie Sąd związany był oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 967/15. W wyroku tym Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji ponownie rozpoznając sprawę winny w sposób zgodny z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 1 u.d.p., przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność, czy reklama skarżącej w okresie od 6 sierpnia do 23 października 2012 r. faktycznie znajdowała się w granicach pasa drogowego z jednoczesnym wykazaniem tego faktu stosownymi dokumentami i odpowiednią argumentacją, popartą przepisami prawa materialnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.).
Lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam nie jest co do zasady dozwolone każdemu i może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach i na podstawie decyzji zarządcy drogi zawierającej stosowne zezwolenie (art. 39 ust. 3 u.d.p.).
Stosownie zaś do treści art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Przy czym zezwolenie takie wymagane jest w szczególności w przypadku umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.).
Zgodnie zaś z art. 40 ust. 3 i 6 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę, którą ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
W świetle przywołanych przepisów ustawy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że umieszczenie w pasie drogowym reklamy wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi.
Zgodnie z treścią art. 36 zdanie pierwsze ustawy o drogach publicznych w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego.
Natomiast przepis art. 40 ust. 12 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 wymienionej ustawy stanowi, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, bądź o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, kara pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6.
Z powyższych przepisów wynika, że zarządcy drogi przysługują dwa środki prawne: orzeczenie w drodze decyzji o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz nałożenie kary pieniężnej.
Treść przepisu 40 ust. 12 ustawy jest jasna. Przewidziana nim decyzja w przedmiocie kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się braku przesłanki zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, wymierzana jest kara pieniężna i to bez względu na to jakie przyczyny ów fakt spowodowały.
Zezwolenie, o którym mowa, dotyczy m.in. reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy). Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 ww. ustawy). Ustala się ją na podstawie algorytmu, określonego w stosownych przepisach ustawy.
W przypadku reklam przepisem wskazującym na sposób ustalania opłaty jest ww. art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych.
W świetle powyższego uznać trzeba, że podstawowym zadaniem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest ustalenie w sposób prawidłowy i niewątpliwy, czy i w jakim okresie dany obiekt zajmował pas drogowy bez zezwolenia oraz określenie powierzchni spornego zajęcia.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zarówno sam fakt zajęcia przez skarżącego pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od 6 sierpnia do 23 października 2012 r. oraz powierzchnia zajęcia tego pasa drogowego - zostały ustalone prawidłowo i znajdują pełne potwierdzenie w zgromadzonym materialne dowodowym.
Stosownie do treści art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych użyte w ustawie określenie reklama - to umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, 904 i 961), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, 1688 i 1936 oraz z 2016 r. poz. 422);
Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy pas drogowy został zajęty bez zezwolenia na skutek umieszczenia tam określonego obiektu, to podmiotem, wobec którego powinna być skierowana decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej, jest co do zasady właściciel takiego obiektu. W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że "stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym, a zatem obowiązanym do uzyskania stosownej decyzji zarządcy drogi jest właściciel danej reklamy. On jest bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem to właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 [ustawy o drogach publicznych]" (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 560/08).
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że strona skarżąca dokonała zajęcia pasa drogowego, gdyż była właścicielem reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi. W analizowanej sprawie obiektem, który umieszczono w pasie drogowym bez zezwolenia, była reklama świetlna (LED), tablica prostokątna z powierzchnią świetlną i napisem Ax.
Zdaniem sądu, organ dokonał analizy sprawy w oparciu o całokształt zebranego i odpowiednio udokumentowanego materiału dowodowego i rozpoznał wszystkie okoliczności sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Z treści zaskarżonej decyzji oraz okoliczności wynikających z akt sprawy wynika, że włączone do materiału dowodowego zostały następujące dokumenty: zdjęcie reklamy, protokół kontroli w terenie z dnia 6 sierpnia 2012 r., protokół kontroli z dnia 23 października 2012 r., "Zarys granic z operatu modernizacyjnego 4/66/05 z dnia 30 października 2004 r." z liniami rozgraniczającymi ulic - poświadczony za zgodność z oryginałem przez [...] Ośrodek Geodezji, informacja [...] Ośrodka Geodezji z dnia 7 lipca 2018 r. potwierdzająca, że działka o nr 97/63 w obrębie [...], na której znajdowała się przedmiotowa reklama, położona jest w pasie rozgraniczającym al. A., Licencja nr [...] - informacja o materiałach zasobu, których dotyczy licencja, dokumentacja fotograficzna: Łódzki Internetowy System Informacji o terenie – http://gis2mapa.lodz.pl Geoportal Województwa [...], dokument pn. "Przebieg dróg wojewódzkich na terenie miasta [...]", w tym dotyczący dr nr 713 obejmującej m.in. al. A. wraz z opracowaniem (mapką) Wydziału Danych Drogowych ZDW [...], wydruk z dnia 11 marca 2016 r. z ewidencji gruntów dotyczący działki nr 97/63, obręb [...] - al.A., mapa Ł. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma także wydruk treści księgi wieczystej nr [...] w połączeniu z "Zarysem granic z operatu modernizacyjnego 4/66/05 z dnia 30 października 2004 r." oraz informacją Ł.Ośrodka Geodezji z dnia 7 lipca 2018 r. potwierdzającą, że działka o nr 97/63 w obrębie [...], położona jest w pasie rozgraniczającym al. A.
Dowody te, w żaden sposób nie podważone przez stronę skarżącą, potwierdzają prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Reklama spółki była umieszczona na działce o nr 97/63, która znajduje się (jest położona) w pasie drogowym drogi wojewódzkiej o nr 713, tj. w pasie drogowym al. A. w Ł.
Zdaniem sądu, organy nie naruszyły w toku prowadzonego w tej sprawie postępowania przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego generalnie dotyczą ustalania w postępowaniu administracyjnym tzw. prawdy obiektywnej. Należy dodać, iż ustalając prawdę obiektywną organ administracji może się posłużyć wszystkimi dopuszczalnymi w postępowaniu administracyjnym rodzajami dowodów.
Zgodnie z definicją legalną pasa drogowego, określoną w art. 4 pkt 1 u.d.p., przez pas drogowy należy rozumieć wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.
W ocenie sądu nie budzi wątpliwości fakt, że reklama, będąca własnością strony skarżącej, została usytuowana w pasie drogi wojewódzkiej nr 713 - al. A. Zatem skoro reklama usytuowana była na działce stanowiącej użytek gruntowy dr, to zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 1 u.d.p. była obiektem zajmującym pas drogowy, którego zajęcie wymagało zezwolenia zarządcy drogi przed jej umieszczeniem.
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1034) danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej oprócz danych, o których mowa w ust. 1, są dla działek ewidencyjnych stanowiących drogi publiczne - numery tych dróg nadane na podstawie przepisów o drogach publicznych i dodatkowo nazwa ulicy, jeżeli droga publiczna pełni tę funkcję. Z ewidencji gruntów wynika, że działka nr ewidencyjny 97/63, obręb [...] stanowi drogę publiczną - droga wojewódzka nr 713, nazwa ulicy – al.A., oznaczona symbolem dr.
Zgromadzone przez organy dowody w postaci dokumentów zostały szczegółowo przedstawione, omówione, a wyciągnięte na ich podstawie wnioski są logiczne i nie zostały podważone przez stronę skarżącą. W szczególności strona skarżąca w toku postępowania nie wskazała żadnych innych dowodów.
Zauważyć należy, że w sytuacji gdy reklama została przez skarżącego umieszczona bez zezwolenia i powiadomienia o tym zarządcy drogi, to skoro strona skarżąca tego nie uczyniła organ był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej.
Resumując wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, jak już wyżej wskazano, mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Właściwy organ podejmujący decyzję administracyjną w takiej sprawie jest zatem związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Musi m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 K.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, sąd nie stwierdził takiego naruszenia prawa procesowego, którego dawałoby podstawę do uwzględnienia skargi. Sąd nie podzielił zarzutów skargi akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. W ocenie sądu, wywody strony skarżącej ograniczają się do polemiki z oceną dowodów dokonaną w zaskarżonej decyzji. Sąd uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną (art. 113 § 1 i 2 p.p.s.a.), tym bardziej, że stan faktyczny ustalony przez organy administracji nie został skutecznie podważony. Sąd nie stwierdził też naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Należy stwierdzić, że w zaistniałym stanie faktycznym doszło do zajęcia pasa drogowego na cele reklamowe. Skoro zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego okazały się nietrafne, to wydanie decyzji o nałożeniu na spółkę kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi było w pełni uzasadnione. Kara za zajęcie pasa drogowego wymierzona została w wysokości przewidzianej w art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy.
Wobec powyższego, sąd stwierdził, że organy wykonały zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w wyroku z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 967/15, nie przekraczając przy tym granic swobodnego uznania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło