III SA/Łd 1061/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi C. B. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nagannej opinii o pracowniku ochrony fizycznej pierwszego stopnia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Komendanta Powiatowego Policji w B. na rzecz skarżącego C. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia 28 kwietnia 2011 roku Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w B. o wydanie opinii o pracowniku ochrony – C. B., posiadającym licencję pracownika ochrony pierwszego stopnia. Jako podstawę prawną wskazał § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 czerwca 1998 roku w sprawie wzoru i trybu wydawania licencji pracownika ochrony fizycznej i licencji pracownika zabezpieczenia technicznego oraz trybu i częstotliwości wydawania przez organy Policji opinii o pracownikach ochrony (Dz. U. Nr 78, poz. 511). Postanowieniem z dnia[...], Nr [...]Komendant Komisariatu Policji w Z. na podstawie art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114, poz. 740 ze zm.) oraz art. 106 § 5 k.p.a. stwierdził, że C. B. nie posiada nienagannej opinii. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w toku postępowania wyjaśniającego stwierdzono przeciwwskazania do wydania nienagannej opinii. Ustalono, że w miejscu zamieszkania opiniowany nie posiada dobrej opinii, przejawia skłonności do nadużywania alkoholu. W roku 2010 KP w Z. odnotowała 3 interwencje, z których jedna zakończyła się osadzeniem. Natomiast w roku 2011 odnotowano 4 interwencje w czasie których C. B. zawsze był pod wpływem alkoholu i pozostaje w konflikcie z pozostałymi członkami rodziny. W dniu 8 marca 2011 roku KP w Z. wystąpił do Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Z. z wnioskiem o leczenie. W toku podjętych czynności ustalono, że od roku 2004 C. B. nie był karany sądownie ani administracyjne, nie jest leczony psychiatrycznie i nie pozostaje w zainteresowaniu KP w Z. Widywany jest natomiast w towarzystwie tzw. marginesu społecznego. Na powyższe postanowienie C. B. złożył zażalenie, w którym podniósł, iż nie zgadza się z opinią, ponieważ w miejscu zamieszkania cieszy się bardzo dobrą opinią i nieprawdą jest, że utrzymuje kontakty z osobami z marginesu społecznego. Wskazał, iż miał problemy rodzinne i nadużywał alkoholu, ale sytuacja zmieniła się, jak wskazał diametralnie po podjęciu leczenia terapeutyczno- alkoholowego w Punkcie Konsultacyjnym dla Osób z Problemem Alkoholowym i Ofiar Przemocy w Rodzinie w Z. Wskazał, iż nie pozostaje już w konflikcie z żoną – J. B. Na potwierdzenie powyższych okoliczności przedstawił zaświadczenie z Punktu Konsultacyjnego dla Osób z Problemem Alkoholowym i Ofiar Przemocy w Rodzinie w Z., opinię służbową z miejsca pracy oraz oświadczenie żony. Postanowieniem z dnia[...], Nr [...]Komendant Powiatowy Policji w B. na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 268a i art. 144 k.p.a. oraz art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. o ochronie osób i mienia, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymując argumentację organu I instancji dodatkowo podniósł, że z zaświadczenia przedstawionego przez Punkt Konsultacyjny dla Osób z Problemem Alkoholowym i Ofiar Przemocy w Rodzinie w Z. wynika, że skarżący zgłasza się do punktu na rozmowy edukacyjne dot. problemu alkoholowego. Z rozmów, jednak jakie przeprowadzono z rodziną wynika, że nie potrafi prawidłowo żyć i mieszkać w zajmowanym lokalu z innymi członkami jego rodziny. Widywany jest w towarzystwie osób z tzw. marginesu społecznego. Biorąc natomiast pod uwagę charakter pracy pracownika ochrony fizycznej, która wymaga szczególnych predyspozycji moralnych oraz posiadania nieskazitelnej opinii, Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że takich przymiotów nie można przypisać C. B.. Organ odwoławczy stwierdził, że skłonność C. B. do nadużywania alkoholu wyklucza możliwość pracy z bronią palną. Komendant Powiatowy Policji w B. pouczył stronę o prawie zaskarżenia przedmiotowego postanowienia z powodu jego niezgodności z prawem bezpośrednio do NSA w terminie 30 dni od daty jego doręczenia wskazując art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Następnie postanowieniem z dnia [...], Nr [...]Komendant Powiatowy Policji w B. ponownie na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 268a i art. 144 k.p.a. oraz art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. o ochronie osób i mienia, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, przedstawiając identyczne uzasadnienie jak w postanowieniu z dnia[...]. Dodatkowo w uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy zawarł stwierdzenie, że "z uwagi na sprostowanie pouczenia, uchyla się postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia[...]". Organ odwoławczy pouczył stronę , że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi służy stronie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wskazał, iż opinia jest w jego ocenie niesprawiedliwa. Podniósł, iż pracuje jako pracownik ochrony i w miejscu zatrudnienia posiada bardzo dobrą opinię. Skarżący podkreślił, iż miał problemy związane z nadużywaniem alkoholu, jednakże w chwili obecnej uczestniczy w terapii, a nie w leczeniu, w ramach której został uznany za osobę pozytywnie nastawioną do życia rodzinnego i z prognozą wyjścia z nałogu. Podniósł, iż nieprawdą jest, że widywany jest w towarzystwie osób z tzw. marginesu społecznego, a okoliczność, że nie potrafi żyć i mieszkać z pozostałymi członkami rodziny została ustalona w wyniku jednej rozmowy z żoną, będącą po wpływem silnych emocji. W chwili obecnej sytuacja się jednak zmieniła. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w B. wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Stosownie do treści art. 134 p.p.s.a, Sąd nie jest związany zarzutami i granicami skargi. Oznacza to, że Sąd z urzędu bierze pod uwagę naruszenia prawa, które nie zostały wskazane przez stronę w skardze. Skarga C. B. jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Sąd uznał zasadność skargi z przyczyn, na podstawie których Sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę uchybień organów z urzędu, o czym mowa w przepisie art. 134 p.p.s.a. Sąd dokonując oceny zaskarżonego postanowienia uznał, że postanowienie to narusza prawo, w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia[...]. Sąd stwierdził, iż jest ono dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Postanowienie to bowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem, a mianowicie postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia[...], które Komendant Powiatowy Policji w B. wydał po rozpatrzeniu zażalenia C. B. na postanowienie Komendanta Komisariatu Policji w Z. z dnia [...]. Niewątpliwe jest, iż oba postanowienia ostateczne organu drugiej instancji, wydane kolejno po sobie, załatwiają tożsamą sprawę co do istoty. Tożsamość sprawy nie może budzić wątpliwości, albowiem występują te same podmioty, jest ten sam przedmiot i ten sam stan faktyczny i prawny sprawy, o czym świadczy treść obu postanowień. Jeżeli organ odwoławczy, jak miało to miejsce w niniejszym przypadku, rozpoznał sprawę merytorycznie wydając ostateczne postanowienie z dnia[...]. w związku z rozpoznaniem zażalenia C. B. od postanowienia Komendanta Komisariatu Policji w Z. z dnia[...], a następnie to samo uczynił w dniu[...], to spowodował w ten sposób, że postanowienie podjęte później, czyli zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie z dnia[...], będące kolejnym postanowieniem ostatecznym w tej samej sprawie, dotknięte jest wadą nieważności. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. sąd stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa. Zgodnie natomiast z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. w związku z art. 126 Kpa., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji (postanowienia), która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją (postanowieniem) ostateczną. Należy wyjaśnić organowi, że nie ma mocy prawnej zawarte w postanowieniu z dnia [...] stwierdzenie, że "z uwagi na sprostowanie błędnego pouczenia uchyla się postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia[...]." Przede wszystkim korekta wadliwego pouczenia zawartego w ostatecznym postanowieniu, nie może być podstawą jego uchylenia. Tryb i termin ewentualnego sprostowania pouczenia określa art. 111 § 1a w zw. z art. 126 Kpa. Po drugie z rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia z dnia [...]w ogóle nie wynika, że uchyla ono postanowienie z dnia [...].Rozstrzygnięcie tego postanowienia jest bowiem jasne i utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Komisariatu Policji w Z. z dnia[...]. Jak wynika z treści postanowienia z dnia [...] jego przedmiot, podmiot oraz stan faktyczny i prawny jest tożsamy jak wskazany w postanowieniu z dnia [...]. W ocenie Sądu nie budzi więc wątpliwości, że postanowienie z dnia [...] jest drugim postanowieniem w tej samej sprawie, a nie postanowieniem uchylającym postanowienie z dnia[...]. Również, co należy podkreślić, a co umknęło uwadze organu, postanowienia ostateczne, a takim na pewno było postanowienie z dnia [...] korzystają z domniemania mocy obowiązującej. Art. 16 § 1 Kpa., ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Ze sformułowania zdania pierwszego art. 16 § 1 Kpa., "decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne" wynika, iż jest to nie tylko decyzja , od której nie można wnosić odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne jej rozpoznanie i rozstrzygnięcie pociąga za sobą sankcję nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Od powyższej reguły, art. 16 § 1 zdanie drugie przewiduje wyjątki, wyznaczając warunki odstąpienia od niej, poprzez wskazanie, że podważenie trwałości decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w określonym trybie przewidzianym m.in. art. 145 § 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 156 § 1 Kpa. Powyższe przepisy mają zastosowanie do postanowień na mocy art. 126 Kpa. Tymczasem postanowienie z dnia [...], nie zostało wydana w żadnym z przewidzianych powyżej trybów. Stwierdzenie więc, że "z uwagi na sprostowanie pouczenia, uchyla się postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia[...]" nie ma więc umocowania prawnego ani przełożenia na zawarte w tym postanowieniu rozstrzygnięcie. Jeszcze raz należy podkreślić, że zabieg organu polegający na ponownym wydaniu tożsamego postanowienia, tylko z uwagi na potrzebę poprawy błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego, a wręcz doprowadził do wydania postanowienia z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 stanowiącego przesłankę stwierdzenia nieważności wydanego postanowienia. Godzi się w tym miejscu podnieść, że mimo błędnego pouczenia zawartego w postanowieniu z dnia[...], jak wynika z akt administracyjnych C. B. nie składał skargi na powyższe postanowienie. Zaskarżył dopiero postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...]. Już tylko na marginesie sprawy należy wyjaśnić organowi odwoławczemu, że podstawą prawną postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie jest art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., a nie jak wskazano art. 138 § 2 Kpa., a podstawą wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie jest art. 61 § 1 p.p.s.a. jak wskazał organ w postanowieniu z dnia[...]., lecz art. 54 § 1 p.p.s.a. Ponadto pouczenie to nie wskazuje do którego wojewódzkiego sądu administracyjnego należy skierować skargę oraz nie poucza, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi oraz nie wskazuje terminu w jakim należy wnieść skargę (art. 53 § 1 p.p.s.a.) W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a., a orzeczenie zawarte w pkt III sentencji wyroku - na podstawie art. 152 p. p. s. a. k.ż.