III SA/Łd 1069/17

Dnia 14 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2018 roku sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 czerwca 2017 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] Nr [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M.P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Łodzi, przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej B. S. z urzędu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania B. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 czerwca 2017 r., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu 30 maja 2017 r. B. S. złożyła do organu kolejny wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w [...]. Administrator nieruchomości - [...] wskazało we wniosku, że strona zajmuje lokal bez tytułu prawnego. W aktach sprawy znajduje się również kopia wypowiedzenia umowy najmu zawartej w dniu 1 sierpnia 2001 r. na lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], że skutkiem w postaci rozwiązania umowy na dzień 31 grudnia 2015 r. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego skarżącej z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że umowa o najem lokalu mieszkalnego nie została jej nigdy skutecznie wypowiedziana i nie powinna płacić podwyższonego czynszu z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. Podniosła, że decyzja została wydana z pominięciem jej stanowiska w sprawie, gdyż informowała organ, iż załączony dokument wypowiedzenia umowy został podpisany przez osoby niemające uprawnień do podpisywania takiego dokumentu, a w załączonym potwierdzeniu listu poleconego z dnia 11 grudnia 2012 r. nie znajdowało się pismo o wypowiedzeniu umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012 r. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4. przysługuje: 1. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. 2. osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. 3. osobom mieszkającym w lokalach znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych. 4. innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem. 5. osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Stosownie do ust. 2 powołanego wyżej przepisu dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1. W ocenie Kolegium ustalony w sprawie stan faktyczny potwierdza nieistnienie po stronie skarżącej tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W sprawie nie zachodziła również sytuacja uregulowana wart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż skarżąca nie oczekiwała na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, prawidłowe jest stanowisko Prezydenta Miasta [...], że skarżącej nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. S. wyjaśniła, że posiada tytułu prawny do zajmowanego lokalu. Podkreśliła, że pismo zatytułowane "wypowiedzenie umowy najmu" jest wątpliwym dokumentem, przez nikogo niepotwierdzonym. W ocenie skarżącej decyzja została wydana bez uwzględnienia jej stanowiska w sprawie. Nie udowodniono skarżącej, że otrzymała "wypowiedzenie umowy najmu", a pismo to zostało podpisane przez osobę nie mającą uprawnień do podpisywania tego typu pism. Ponadto organ nie udowodnił, że administracja nieruchomościami, której pieczątka widnieje na tym piśmie, ma uprawnienie do wypowiedzenia takiej umowy najmu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że postępowanie w sprawie [...] jeszcze się nie zakończyło. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony na dzień 18 maja 2018r. Na rozprawie w dniu 14 września 2018r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że w przesyłce, którą doręczono B. S. w dniu 28 grudnia 2012r., nie było wypowiedzenia umowy najmu lokalu lecz pismo Administracji Nieruchomościami [...] z 11 grudnia 2012r. o udostępnienie lokalu mieszkalnego w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego sąsiedniego mieszkania. Skarżąca odpowiedziała na to pismo pismem z dnia 3 stycznia 2013r. Złożyła do akt pismo zarządcy nieruchomości z 11 grudnia 2012r. oraz jej pismo z 3 stycznia 2013r.z 11 grudnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2017r. poz.1369 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1 i 80 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2017r. poz.180 ze zm.), dalej u.d.m. Zgodnie z treścią art.2 ust.1 wymienionej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Z wymienionego przepisu wynika, że jedną z przesłanek otrzymywania dodatku mieszkaniowego jest posiadanie jednego z tytułów prawnych do lokalu mieszkalnego określonych w art.2 ust.1 u.d.m. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja SKO w [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania B. S. prawa do dodatku mieszkaniowego od dnia 1 czerwca 2017r. z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...]. W ocenie organów w dniu 28 grudnia 2012r. B. S. skutecznie wypowiedziano umowę najmu lokalu ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2015r. W związku z czym od dnia 1 stycznia 2016r. skarżąca zajmuje lokal bez tytułu prawnego i nie przysługuje jej prawo do dodatku mieszkaniowego. Należy zaznaczyć, że kwestia czy B. S. począwszy od dnia 1 stycznia 2016r. zajmuje lokal nr [...] przy ul. [...] bez tytułu prawnego była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I OSK 2519/17. W sprawie tej skarżącej odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego od dnia 1 maja 2016r. gdyż z dniem 31 grudnia 2015r. rozwiązano z nią umowę najmu. B. S. złożyła skargę do sądu administracyjnego i wyrokiem z dnia 11 maja 2017r. w spr. III SA/Łd 942/16 WSA w Łodzi oddalił skargę. Od wyroku tego wniesiona została skarga kasacyjna i wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2018r. w spr. I OSK 2519/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku w spr. I OSK 2519/17 NSA podniósł, że skoro przesłanką skuteczności wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą jest skuteczne doręczenie jej oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu to okoliczność ta winna być dokładnie wyjaśniona. NSA stwierdził, że " w sytuacji gdy skarżącej umowa najmu lokalu została wypowiedziana, zarówno organy, jak i Sąd Wojewódzki powinny zbadać wnikliwie tę okoliczność. W rozpoznawanej sprawie kwestia wypowiedzenia umowy najmu nie została jednakże wystarczająco zbadana. Na kopii dokumentu, zawierającego oświadczenie woli wynajmującego o wypowiedzeniu skarżącej kasacyjnie umowy najmu lokalu mieszkalnego ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2012 r. znajdowało się pokwitowanie odbioru tego dokumentu przez skarżącą, a konkretnie jedna strona zwrotnego potwierdzenia odbioru. Po pierwsze - na podstawie jednej strony zwrotnego potwierdzenia odbioru nie można ustalić jakiego pisma ta przesyłka dotyczyła (brak wskazania numeru przesyłanego pisma), a po drugie – tak jak wskazała skarżąca kasacyjnie – na pieczęci – datowniku placówki pocztowej uwidoczniona jest data 11 grudnia 2012 r. ("11121224"), natomiast pismo zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu nosi datę 13 grudnia 2012 r. Co sugerowałoby, że wskazane przez organy zwrotne potwierdzenie odbioru nie może dotyczyć pisma z 13 grudnia 2012 r. nr [...], gdyż data na potwierdzeniu odbioru jest wcześniejsza. Niewyjaśnienie tej okoliczności i niewłaściwa ocena tego dowodu w sprawie wskazuje, że nieuzasadniony pozostaje wniosek, że wypowiedzenie to było prawnie skuteczne. Taki wniosek wysnuły organy administracyjne i zaaprobował go Sąd Wojewódzki." Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wymienionym orzeczeniu. W niniejszej sprawie stan faktyczny jest identyczny jak w sprawie I OSK 2519/17 tyle, że dotyczy odmiennego okresu na który B. S. ubiega się o dodatek mieszkaniowy. W rozpoznawanej sprawie także odmówiono skarżącej prawa do tego świadczenia z uwagi na skuteczne doręczenie jej wypowiedzenia umowy najmu i rozwiązanie tej umowy z dniem 31 grudnia 2015r. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się kserokopia pisma wynajmującego o wypowiedzeniu skarżącej umowy najmu z dnia 13 grudnia 2012r. oraz kserokopia potwierdzenia odbioru tego pisma przez B. S. Należy zaznaczyć, że załączono tylko drugą stronę tego potwierdzenia. Brak jest natomiast pierwszej jego strony i nie wiadomo jakiego pisma dotyczyło to potwierdzenie. Nadto na potwierdzeniu znajduje się pieczęć urzędu pocztowego z datą 11 grudnia 2012r. zaś pismo o wypowiedzeniu posiada datę 13 grudnia 2012r. W związku z czym powstaje wątpliwość czy potwierdzenie to dotyczy przesyłki zawierającej wypowiedzenie umowy najmu. Dodać należy, że B. S. cały czas kwestionuje fakt doręczenia jej wypowiedzenia umowy najmu lokalu. Na rozprawie w dniu 14 września 2018r. podniosła, że przesyłka, którą jej doręczono 28 grudnia 2012r. nie zawierała wypowiedzenia umowy najmu lecz pismo zarządcy nieruchomości z 11 grudnia 2012r. o udostępnienie lokalu w celu usunięcia pionu kanalizacyjnego sąsiedniego mieszkania. Na pismo to skarżąca udzieliła odpowiedzi pismem z 3 stycznia 2018r. (oba pisma złożono na rozprawie). Obowiązkiem organów administracji było dokładne wyjaśnienie okoliczności czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu. Należało zatem załączyć pierwszą stronę potwierdzenia odbioru przesyłki celem ustalenia co ona obejmowała oraz wyjaśnić rozbieżność pomiędzy datą na pieczęci urzędu pocztowego (11 grudnia 2012r.) a datę pisma o wypowiedzeniu (13 grudnia 2012r.). Organy administracji jednak tego nie uczyniły. Nie wiadomo zatem czy faktycznie doszło do skutecznego doręczenia B. S. wypowiedzenia umowy najmu i czy rzeczywiście od dnia 1 stycznia 2016r. zajmuje ona lokal bez tytułu prawnego. Organy administracji naruszyły zatem przepisy art.7, 77 § 1 i 80 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. Na podstawie art.250 p.p.s.a. sąd przyznał adwokatowi M. P. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu oraz w uzasadnieniu wyroku NSA w spr. I OSK 2519/17. Należy załączyć pierwszą stronę potwierdzenia odbioru przesyłki, która, w ocenie organów, jest dowodem doręczenia skarżącej wypowiedzenia umowy najmu oraz wyjaśnić rozbieżność dat na pieczęci urzędu pocztowego na potwierdzeniu odbioru (11 grudnia 2012r.) oraz na piśmie o wypowiedzeniu umowy najmu (13 grudnia 2012r.). W razie konieczności należy przeprowadzić dalsze czynności procesowe. Należy również odnieść się do twierdzeń skarżącej, że przesyłka doręczona jej w dniu 28 grudnia 2012r. nie zawierała wypowiedzenia umowy najmu lecz pismo zarządcy nieruchomości z 11 grudnia 2012r. o udostępnienie lokalu mieszkalnego celem usunięcia pionu kanalizacyjnego. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać jego wnikliwej analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. R.T.