III SA/Łd 108/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant: Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...]r stwierdził niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego przez K. A. na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego[...] w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...]r o numerach [...], [...], [...], obejmujące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiąc czerwiec – lipiec 2001, wrzesień – grudzień 2001 i styczeń 2002r. W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekł o odpowiedzialności K. A. za zaległości podatkowe płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych ( PIT- 4) ,, "A" ‘’ Sp. z. o.o. w Ł. w kwocie 258.208,17zł. Dłużnik wniósł odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskami o jej wstrzymanie. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.postanowieniem z dnia [...]r odmówił wstrzymania jej wykonania. Ten sam organ postanowieniem z dnia [...]r Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wyżej wymienionej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 października 2007r w sprawie I SA / Ld 764/07 oddalił skargę na to postanowienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...]r.stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...]. Ponadto postanowieniem z dnia [...]r Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził nieważność postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...]r. Nr [...]. Wskazał, że na skutek złożonych zarzutów wierzyciel powinien wydać dwa rozstrzygnięcia ,, tj postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów oraz postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu zarzutów uznał, że kwestia dotycząca niewłaściwego doręczenia decyzji była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. W związku z tym zastosowanie znajduje art.34 §1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r Nr 229, poz 1954 ze zm ) K. A. w zażaleniu na to postanowienie zarzucał naruszenie art.34 §1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podniósł, że przepis ten nie może mieć zastosowania gdyż przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego jest wniosek o przywrócenie terminu, a nie kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] ( [...]) stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu powołał się na treść art.34 §1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdził, że w tym przypadku wierzyciel nie zajmuje merytorycznego stanowiska w sprawie, a jedynie stwierdza niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu, który był przedmiotem odrębnego i, na który przysługiwał zobowiązanemu środek zaskarżenia. Zgodnie z art.17 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozstrzygnięcie i zajmowanie przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie, jeżeli wyżej wymieniona ustawa lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowią. Z kolei, w myśl art.18 wyżej wymienionej ustawy, jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 34 §1a nie dopuszcza możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Również Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. K A. w skardze na to postanowienie wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzających go postanowień organu pierwszej instancji. Jego zdaniem nie ma podstaw do przyjęcia, że na postanowienie wydane w oparciu o art.34 §1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżącemu nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Jeżeli przepisy nie przewidują lub wyłączają zażalenie, zobowiązanemu przysługuje prawo odwołania do sądu administracyjnego i powinien być o tym pouczony. Zgodnie z art.34 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym a administracji na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Jeżeli postanowienie wydane w trybie art.34 §1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowi stanowiska wierzyciela, to na podstawie art.34 §5 zobowiązanemu przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Ustalenia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], że zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego są rozpatrywane w odrębnym postępowaniu administracyjnym są błędne. Przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego jest tylko przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę opisał przebieg postępowania w sprawie i powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.Nr 153 poz 1269 ze zm) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Mając na uwadze powyższe kryterium stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zgodnie z art.34 §1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005r Nr 229 poz 229 ze zm) zwanej dalej ,, u.p.e.a.’’ jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub w części wymagalności należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zarzutu. W sprawie należy udzielić odpowiedzi, czy na postanowienie wydane w trybie art.34 §1a u.p.e.a. przysługuje zażalenie, czy też nie przysługuje. Artykuł 17 §1 u.p.e.a. stanowi, że ,, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie w tej drugiej kwestii wyraża się dość zgodnie pogląd, że środek odwoławczy w postaci zażalenia podobnie jak w przypadku prawie identycznie brzmiącego przepisu art.141 §1 kpa – przysługują tylko wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie go przewiduje, a zatem nie służy na każde postanowienie będące rozstrzygnięciem w postępowaniu egzekucyjnym lub stanowiskiem wierzyciela lub organu egzekucyjnego. Ustawodawca w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie udziela uprawnienia do złożenia zażalenia ( np. art.6 §1a, art.13 §2, art.34 §2, art.5, art.39, art.40, art45 §3,art.54 §5,art. 56 §4,art.58 §3,art.59 §5,art. 60 §3,art 64 §7,art 12 ,art 66a §5). Uczynił to również w dyspozycji art. 34 §2 u.p.e.a. ale wyłącznie w zakresie możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o jakim mowa w §1, §5 tego przepisu, a więc zgodnie z treścią art.34 §2 i §5 u.p.e.a. przysługuje zażalenie wyłącznie na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Nie przysługuje natomiast zażalenie na postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu . Postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów powinno odnosić się do zasadności tych zarzutów bądź ich niezasadności. Powinno więc zawierać ich ocenę merytoryczną . Tymczasem postanowienie wierzyciela stwierdzające niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów ( art.34 §1a u.p.e.a.) mimo, że jest w istocie wydane przez wierzyciela i zawiera jego stanowisko, to w żadnym razie nie jest stanowiskiem merytorycznym ( też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2008r , II FSK 1577/06). Z tych też względów stwierdzić należy, że kwestionowane postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia nie narusza prawa, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U.Nr 153, poz 1270 ze zm). D.T.