III SA/Łd 1082/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Asesor Ewa Alberciak (spr.), Asesor Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005 roku sprawy ze skargi D. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi B. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. Tuwima 15a m. 1a, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i nakazuje wypłacić tę kwotę z funduszu Skarbu Państwa, kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 1082/04 UZASADNIENIE Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [....] Komendant Powiatowy Policji powiatu [...] zwolnił ze służby w Policji z dniem 15 marca 2004 r. policjanta D. M. Rozkazem personalnym z dnia [...] Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił powyższy rozkaz i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgromadzone materiały są niewystarczające do uznania, iż policjant dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostawienie go w służbie. W sprawie organ winien przeprowadzić własne postępowanie administracyjne w szczególności przesłuchać policjanta, zebrać szerszy materiał dowodowy, umożliwić policjantowi wypowiedzenie się w zakresie środków dowodowych w sprawie. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji powiatu [...] zwolnił ze służby w Policji z dniem 31 lipca 2004 r. policjanta D.M.. Jako podstawę prawną powyższego rozkazu Komendant Powiatowy Policji [...] wskazał art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu 8 września 2003 r. Prokuratura Okręgowa w Ł. przedstawiła st. sierż. D.M. zarzut o to, że będąc funkcjonariuszem Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji w T. poprzez ujawnienie osobie nieuprawnionej informacji o planowanych przez funkcjonariuszy policji kontrolach na [...] targowiskach, którą uzyskał w związku z wykonywaniem czynności służbowych, nie dopełnił obowiązku w zakresie ochrony informacji stanowiących tajemnicę służbową, czym działał na szkodę interesu publicznego tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., 266 § 2 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. Organ I instancji wyjaśnił, iż st. sierż. D. M. w swoich wyjaśnieniach składanych przed Prokuratorem Okręgowym w Ł. w dniu 24 września 2003 roku potwierdził fakt uprzedzenia R. C. o mających nastąpić działaniach policyjnych. Fakt ten potwierdził również w dniu 10 grudnia 2003 r. R. C. Ponadto w dniu 3 grudnia 2003 roku Prokurator Okręgowy w Ł. uzupełnił zarzut w stosunku do st. sierż. D. M. o to, że w 2003 r. w G. będąc funkcjonariuszem Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji w T. odstąpił od zatrzymania R. C. na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, polegającego na rozpowszechnianiu bez uprawnień cudzych utworów, nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w zakresie wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego tj. o przestępstwo z art. 231 § l k.k. Również ten fakt znalazł potwierdzenie w wyjaśnieniach składanych przez st. sierż. D. M. i zeznaniach świadka R. C. W dniu 20 stycznia 2004 roku Prokurator Okręgowy w Ł. skierował do Sądu Rejonowego w P. akt oskarżenia przeciwko D. M. Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Ł. wydał pozytywną opinię w sprawie zwolnienia ze służby D. M. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Komendant Powiatowy Policji [...] stwierdził, iż oczywistość popełnienia przez D. M. czynów o znamionach przestępstwa, które uniemożliwiają pozostawienie policjanta w służbie. Organ I instancji wskazał, iż charakter przestępstw i okoliczności ich popełnienia dyskwalifikują D. M. jako policjanta stojącego na straży prawa i i uniemożliwiają pozostanie w służbie. Od powyższego rozkazu odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. złożył D. M. Zakwestionował w nim podstawę prawną rozwiązania z nim stosunku służbowego, jako zastosowanej z mocą wsteczną. Podniósł, iż zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest możliwe w stosunku do policjantów, którzy dopuścili się czynów o znamionach przestępstwa po wejściu w życie tego przepisu tj. po 29 listopada 2003 r., natomiast zarzucany mu czyn miał miejsce przed tą datą. Ponadto podniósł, iż przekazana informacja o kontroli miała tylko i wyłącznie charakter blefu, mającego wzbudzić zaufanie R. C. jako osoby będącej potencjalnym źródłem informacji na temat przestępstw dokonywanych na terenie bazaru. Podkreślił, iż nie dopuścił się zarzucanych mu czynów, czego dowiedzie przed Sądem. Podał, iż do zatrzymania R. C. na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa nie miał dostatecznych dowodów. Jednocześnie D. M. podał, iż został zapoznany z treścią przesłuchania świadka R. C., z którego wynika, iż świadek nie jest pewien czy w dniu, w którym rozmawiał z nim na terenie bazaru miał wystawione "pirackie płyty CD". D. M. podniósł, iż z treści przesłuchań kierownika Referatu Kryminalnego Komisariatu w Policji w T. oraz pełnomocnika ds. informacji niejawnych KPP [...] wynika, iż był on uprawniony do pozyskiwania informatorów. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego jako wydanego z naruszeniem prawa. Rozkazem personalnym z dnia [..] Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 138 § l pkt 2 oraz art. 127 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, ustalił datę zwolnienia na dzień 30 września 2004 roku, w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy oparł się na ustaleniach organu I instancji oraz wskazał, iż postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby przewidziane w art. 41 ust 2 pkt 8 ustawy o Policji jest postępowaniem administracyjnym i zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami k.p.a., w szczególności art. 10, 7, 77, 80 k.p.a. W sprawie organ przeprowadził własne postępowanie administracyjne, w którym przesłuchał policjanta, zebrał materiał dowodowy oraz umożliwił policjantowi wypowiedzenie się w zakresie środków dowodowych w sprawie. Odnośnie podnoszonego przez stronę argumentu, iż art. 41 ust. 2 pkt 8 może być stosowany jedynie do policjantów, którzy dopuścili się czynu o znamionach przestępstwa po wejściu w życie tego przepisu, to jest po 29 listopada 2003 r., organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ administracji publicznej obowiązany jest uwzględnić stan prawny istniejący w dniu wydania decyzji. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż ze względu na to, że decyzji organu I instancji nie był nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a wniesienie odwołania zgodnie z art. 130 § 2 k.p.a. wstrzymuje bieg wykonania decyzji, zaszła konieczność ponownego określenia daty zwolnienia policjanta ze służby. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. M. podał, iż nieprawidłowo zastosowano art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie podobnie jak w odwołaniu z dnia 28 lipca 2004 r. Podniósł, iż otrzymał wezwanie do stawiennictwa w KPP w K., ale z uwagi na długotrwały okres choroby nie stawił się na to przesłuchanie. Na ten sam dzień wyznaczone było przesłuchanie R. C.. W późniejszym terminie ponownie został wezwany do KPP w K. w celu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, z którym zapoznał się. Zdaniem skarżącego R. C. potwierdził, iż próbował on pozyskać go jako informatora i nie pamięta czy miał wystawione do sprzedaży "pirackie płyty CD" wtedy, gdy prowadził z nim rozmowy. Ponadto skarżący podniósł, podobnie jak w odwołaniu, iż był uprawniony do pozyskiwania informatorów i prowadzone przez niego postępowania przygotowawcze wymagały takich działań. Zarzucił, iż nie został ostatecznie zapoznany z zebranym materiałem postępowania, nie został też przesłuchany. Podniósł, iż Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Policjantów w Ł. powinien wyrazić opinię po zebraniu kompletnego materiału postępowania, a nie tylko na początku tego postępowania. Podał, że w trakcie postępowania wielokrotnie łamano zasady k.p.a. dotyczące terminowości i zasad doręczania wezwań np. na 2 dni przed wyznaczonym terminem, zaś całość postępowania prowadzona była nieobiektywnie Dodał, że postępowanie sądowe w sprawie karnej jest na etapie I instancji i nie zostało jeszcze zakończone. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie musi być stwierdzona prawomocnym wyrokiem, bowiem jeżeli czyn taki zostanie stwierdzony prawomocnym wyrokiem, będzie wówczas mowa o popełnieniu przestępstwa, a ustawodawca przewidział dla takiego czynu odrębne rozwiązanie w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. W przypadku przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 8 jest mowa o popełnieniu czynu o znamionach przestępstwa, a ocenę oczywistości ustawodawca pozostawił przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych. Organ wskazał, iż ocena w niniejszej sprawie nie jest dowolna i pozbawiona podstaw. Za oczywistością popełnienia zarzucanego czynu przemawiają załączone do akt postępowania administracyjnego materiały postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł., a także dowody zebrane w toku przeprowadzonego przez organ własnego postępowania administracyjnego w postaci protokołu przesłuchania świadków, a także przesłuchania strony. Organ powołał się na orzeczenia Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 31 stycznia 1997 r., sygn. I PRN 141/76 opublikowany w PiZS z 1978 r. Nr 4/64 oraz wyrok z dnia 4 kwietnia 1979 r., sygn. I PR 13/79 opublikowany w OSNC z 1979 r. Nr 11/221), które aczkolwiek zostały wydane na tle art. 52 § 1 pkt 2 k.p., to mogą się odnieść do omawianej problematyki w zakresie oceny oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, gdzie Sąd wyraził pogląd, iż oczywistość popełnienia przestępstwa może być stwierdzona nie tylko na podstawie wyroku skazującego, ale również na postawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że przestępstwo zostało popełnione. Zdaniem organu za uznaniem faktu niemożności pozostawienia policjanta w służbie przemawia okoliczność osłabienia zaufania publicznego do Policji przez czyny zarzucane skarżącemu oraz całokształt okoliczności towarzyszących zdarzeniu. W sprawie zostało przeprowadzone wyczerpujące postępowanie administracyjne, o dacie przeprowadzania dowodów skarżący był powiadamiany, umożliwiono mu zapoznanie się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wypowiedzenie się co do jego treści. Pismem z dnia 1 sierpnia 2005 r. pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. poinformował, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 grudnia 2004 r. wymierzono skarżącemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Na rozprawie skarżący oświadczył, że powyższy wyrok jest prawomocny, jednakże będzie występował o wznowienie postępowania. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji istniało wiele sprzeczności w zgromadzonym materiale dowodowym, a ponadto przy wydaniu decyzji wzięto pod uwagę wyjaśnienia R. C., który także narażony był na postępowanie karne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga D. M. nie jest zasadna. Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. l tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (Dz.U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W rozpoznawanej sprawie organy administracji ustaliły na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] przedstawił D. M. na podstawie art. 313 § 1 i 2 k.p.k. zarzut, że w dniu 9 maja 2003 r. w T. będąc funkcjonariuszem Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji w T. ujawnił osobie nieuprawnionej informację o planowanych przez funkcjonariuszy policji kontrolach na podłódzkich targowiskach, którą uzyskał w związku z wykonywaniem czynności służbowych, a której ujawnienie mogło narazić na szkodę prawnie chroniony interes tj. o przestępstwo określone w art. 266 § 2 k.k. Postanowieniem z dnia [...] Sygn. akt [...] Prokuratur uzupełnił powyższe postanowienie na podstawie art. 314 k.p.k. i przedstawił D. M. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz zarzut, że w 2003 r. w G. będąc funkcjonariuszem Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji w T. poprzez odstąpienie od zatrzymania R. C. na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa polegającego na rozpowszechnianiu bez uprawnienia cudzych utworów nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w zakresie wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. W dniu 6 stycznia 2004 r. Prokuratura Okręgowa w Ł. wydała postanowienie o zamknięciu śledztwa, a w dniu 20 stycznia 2004 r. skierowała przeciwko D. M. akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w P. Skarżący w śledztwie prowadzonym przez Prokuraturę zeznał, iż nie potrafi powiedzieć czy przyznaje się do dokonania zarzucanego mu czynu, natomiast w trakcie postępowania administracyjnego nie zaprzeczył, iż kontaktował się z R. C., informując go o planowanych kontrolach na targowisku. Nie można dać wiary twierdzeniom skarżącego, przedstawianym w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego (k.77 akt administracyjnych), iż informacja ta była blefem, mającym na celu pozyskanie informatora, do czego został upoważniony przez przełożonego. Zauważyć należy, iż przebieg prowadzonych przez skarżącego działań operacyjnych nie miał odzwierciedlenia w żadnych dokumentach, nie sporządzał on raportów, pozwalających ustalić cel jego działania. Kierownik Referatu Kryminalnego Komisariatu Policji w T. wprawdzie zeznał, iż skarżący miał pozyskiwać informatorów, ale nie zeznał, iż skarżący informował go jako przełożonego o podjętych działaniach i wynikach swojej pracy. Oczywistość popełnienia czynu jako przesłanka przewidziana w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oznacza, iż wina i okoliczności popełnienia czynu są niesporne. Z notatki służbowej z dnia 28 sierpnia 2003 r. ( k. 64 – akta administracyjne) wynika, że w dniu 9 maja 2003 r. o godz. 18.30 były prowadzone działania na terenie targowiska w G. przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w T., w wyniku których doszło do zatrzymania osób. Mając zatem na uwadze powyższe oraz oświadczenie skarżącego, iż przekazał R. C. informację o kontroli (treść odwołania z dnia 28 lipca 2004 r.), należy przyjąć, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził popełnienie przestępstwa przez D. M. polegającego na ujawnianiu informacji, którą powziął w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych, a więc spełniona został określona w art. 41 ust. 2 pkt 8 przesłanka popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, a jego popełnienie jest oczywiste. Zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów (art. 43 ust. 3 cyt. ustawy o Policji). W niniejszej sprawie Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Ł. w dniu 12 lutego 2004 r. wydał pozytywną opinię w sprawie wydalenia skarżącego ze służby. W ocenie Sądu nie zachodziła konieczność zasięgania kolejnej opinii związku zawodowego, tak jak to wywodzi skarżący. Zdaniem Sądu, mając na uwadze treść art. 1 i 25 ustawy o Policji, zwłaszcza konieczność posiadania przez policjanta nieposzlakowanej opinii stwierdzić należy, iż pogląd organów o uniemożliwieniu pozostawienia w służbie skarżącego zasługuje na aprobatę. W niniejszej sprawie wykorzystano materiały zgromadzone w trakcie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę, w tym protokół przesłuchania skarżącego. Organ I instancji wzywał skarżącego do stawienia się w dniu 6 kwietnia 2004 r. w Komendzie Powiatowej Policji w celu przesłuchania go w charakterze strony, jednak skarżący w tym dniu telefonicznie poinformował, iż jest na zwolnieniu lekarskim i z uwagi na złe samopoczucie nie stawi się, odmówił również przesłuchania go w miejscu zamieszkania powołując się na złe samopoczucie i przygotowywanie się do egzaminów na studia. Również na kolejne wyznaczone przez organ I instancji terminy przesłuchania tj. na dzień 19 kwietnia 2004 r., a następnie na dzień 22 kwietnia 2004 r. skarżący nie stawił się. W ocenie Sądu organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego stworzył stronie możliwość złożenia zeznań, to że strona z tej możliwości nie skorzystała jest już sprawą przyjętej przez nią koncepcji obrony swoich interesów. Organ administracji przeprowadził własne postępowanie przesłuchując świadków, również tych wskazanych przez skarżącego oraz zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu, z którego nie zawsze chciał on skorzystać. W aktach sprawy znajdują się dowody potwierdzające zaznajomienie strony z materiałami będącymi podstawą rozstrzygnięcia. Przed wydaniem rozkazu z dnia 12 lipca 2004 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego pismem z dnia 18 czerwca 2004 r. o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwał do zapoznania się z nim. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji wynika, iż skarżący nie podjął korespondencji. Wobec powyższego skarżący nie może czynić zarzutu, iż nie został ostatecznie zapoznany z materiałem postępowania. Za nietrafny należy uznać również zarzut dotyczący braku podstaw do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Podkreślić należy, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ II instancji powinien ocenić stan sprawy według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej ( por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2003 r. sygn. akt II SA 2057/01 LEX 121774). Odnosząc się do zarzutu dotyczącego oparcia się przez organy administracji na zeznaniach świadka, który także narażony był na postępowanie karne podkreślić należy, iż zeznania te były jednym z dowodów zebranych w sprawie niniejszej, a nie wyłącznym dowodem, na którym oparto rozstrzygnięcie. Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego w takim stopniu, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko stwierdzenie takich uchybień uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Skarżący nie podniósł żadnej okoliczności, która podważałaby wiarygodność dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. oddalił skargę.