III SA/Łd 1086/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kosztów egzekucyjnych postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o wyliczeniu kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do zobowiązanego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na kwotę 77.384,65 zł. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej nastąpiło wskutek nieostatecznych decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o określeniu spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007 i 2008. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzjami z dnia [...] uchyliło wskazane wyżej decyzje z dnia [...], na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, będące podstawą do prowadzenia egzekucji administracyjnej. W dniu zakończenia egzekucji obowiązywały decyzje podatkowe organu pierwszej instancji, podlegające wykonaniu mimo wniesionego odwołania. Uchylenie egzekwowanej decyzji podatkowej pierwszej instancji nie oznacza samo przez się, że były podstawy do uwzględnienia zarzutów. W decyzjach z dnia [...] nr [...] i [...] uchylających decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2007 i 2008 i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji Kolegium nie stwierdziło, że zostały "wydane z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania". Kolegium w sprawach tych wskazało na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego na podstawie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. – Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.), jak również pełnego uzasadnienia decyzji na podstawie jej art. 210 § 4 w szczególności w zakresie "względów technicznych" z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. – Dz.U. z 2006r. nr 121, poz. 844 ze zm.). Kolegium nie podzieliło poglądu organu pierwszej instancji, który był podstawą wydania tamtych decyzji, iż "względy techniczne" mogą wynikać jedynie z decyzji nadzoru budowlanego. Kolegium wskazało przy tym, iż wymaga to wyjaśnienia w drodze postępowania dowodowego w oparciu o wszelkie dostępne środki dowodowe i nie podzieliło poglądu wyrażanego przez spółkę, że część z nieruchomości ma charakter mieszkalny, a nieruchomość przy pl. A 2 korzysta ze zwolnienia z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Na wniosek zobowiązanego organ pierwszej instancji wydał zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko i ustalenia organu egzekucyjnego, iż w dniu 13 października 2008r., tzn. w dniu doręczenia właściwemu oddziałowi B S.A. zawiadomienia o zajęciu została wszczęta egzekucja, a tym samym nie można przyjąć, że dokonana w dniu 17 października 2008r. wpłata przez spółkę na rachunek organu egzekucyjnego miała miejsce przed wszczęciem egzekucji wobec czego nie zachodzi sytuacja, o jakiej stanowi art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. – Dz.U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wobec złożenia przez spółkę nieprawidłowych deklaracji zachodziła konieczność wydania decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego. Organ miał pełne podstawy do przeprowadzenia postępowania podatkowego zakończonego wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w oparciu o art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec nieuregulowania zobowiązania powstającego z mocy samego prawa. Tym samym nie można przyjąć, że koszty egzekucyjne były niezawinione przez spółkę, bowiem niewątpliwie na spółce ciąży z mocy prawa zobowiązanie podatkowe. Kwestią sporną jest wysokość tego zobowiązania, co jest przedmiotem odrębnego postępowania, a nie może być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W skardze na powyższe postanowienie A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności: - art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż powstał obowiązek uiszczenia opłat egzekucyjnych oraz manipulacyjnych od dobrowolnie wpłaconej przez skarżącą spółkę kwoty nawet w sytuacji, gdy zawiadomienie o zajęciu wierzytelności w tym zakresie dotarło do dłużnika zajętej wierzytelności już po dobrowolnym spełnieniu przez spółkę obowiązku; - art. 64c § 3 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż pomimo tego, że decyzje w oparciu, o które wystawione zostały tytuły wykonawcze egzekwowane w niniejszej sprawie zostały uchylone, a w ich miejsce zostały wydane nowe decyzje opiewające praktycznie na dwa razy mniejsze kwoty, egzekucja była prowadzona zgodnie z prawem; 2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż doręczenie w dniu 13 października 2008r. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności do oddziału B S.A. nastąpiło do właściwego oddziału tego Banku w rozumieniu tego przepisu w sytuacji, gdy skarżąca spółka nie tylko miała rachunku w oddziale [...] na ul. A, lecz w oddziale w P., który to ewentualnie był jedynym właściwym oddziałem, ale nadto została także błędnie zaadresowana do Banku B S.A. w Ł., zamiast do ewentualnego znajdującego się w tym miejscu [...] Oddziału [...] w Ł.; - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez: - naruszenie zasady prawdy materialnej i nie wyjaśnienie w sprawie następujących kwestii: a) jaki w rzeczywistości oddział B S.A. był właściwy z uwagi na dokonane zajęcie rachunku bankowego oraz czy w rzeczywistości zajęcie dokonane w dniu 13 października 2008r. był skierowane do właściwego oddziału tego Banku; b) jak jest to możliwe by przesyłkę nr [...] odebrał w dniu 13 października 2008r. pracownik Zamiejscowego Wydziału Bezpieczeństwa w B S.A. [...] Oddział [...], skoro ta sama przesyłka trafiła następnie do B S.A. w W. w dniu 20 października 2008r., a potwierdzenia jej odbioru ma nie Bank B S.A. Oddział [...] w Ł. na skutek jej dalszego odesłania, ale właśnie organ egzekucyjny; c) nie wyjaśnienie jak to jest możliwe, iż wystawione jednocześnie zajęcia do C oraz Banku B. zostały doręczone w stosunkowo odległych od siebie datach; d) nie rozważenie, iż posiadane przez organ egzekucyjny potwierdzenie odbioru przesyłki nr [...] w dniu 20 października 2008r. mogło zawierać błąd, co do daty odbioru tej przesyłki, oraz tego, że przesyłka ta w rzeczywistości mogła być doręczona B S.A. tak jak przesyłka skierowana do C S.A. w dniu 17 października 2008r. po dokonaniu zapłaty przez spółkę i też mogła dobrowolnie wykonać ciążące na niej zobowiązanie; e) poprzez nie wyjaśnienie dlaczego z informacji przesłanych przez Bank raz wynika, iż przesyłkę w dniu 13 października 2008r. odebrał pracownik Zamiejscowego Wydziału Bezpieczeństwa, a następnie, iż tą samą przesyłkę w tej samej dacie odebrał pracownik Biura Administracji; - naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez: a) całkowicie dowolne uznanie, iż [...] Oddział [...] w Ł. Banku B S.A. był właściwym Odziałem tego Banku do skierowania zajęcia; b) całkowicie dowolne uznanie, iż pomimo tego, że przesyłka listowa nr [...] była adresowana do B S.A., a nie do Oddziału tego Banku w Ł., przesyłka ta zostało prawidłowo doręczona do Oddziału tego Banku; c) całkowicie dowolne uznanie, iż egzekucja była prowadzona w sposób zgodny z prawem w sytuacji, gdy decyzje w oparciu o które zostały wystawione tytuły wykonawcze opiewające na egzekwowane należności zostały w całości uchylone, a w ich miejsce organ podatkowy wydał nowe decyzje opiewające na dwukrotnie niższe kwoty, a nadto decyzja za 2008r. została także wydana już po terminie określonym w treści art. 77 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, skutkującym obowiązkiem zwrotu całej kwoty nadpłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011r. pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że nie została jeszcze rozpatrzona skarga spółki dotycząca zarzutów na postępowanie egzekucyjne w związku z czym wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego bądź o odroczenie rozprawy. Ponadto złożył odpisy wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 września 2011r., wydanych w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 830/11 i I SA/Łd 831/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W przepisie tym ustawodawca uregulował możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, którego wynik stanowił będzie podstawę do rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu. Chodzi tutaj o tzw. zagadnienie wstępne, tj. sytuację, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia może wpływać na wynik postępowania, a jednocześnie uzasadnia celowość wstrzymania czynności procesowych podejmowanych w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia takiego zagadnienia. Zagadnienie wstępne stanowi przeszkodę do rozpatrzenia sprawy i ostatecznego jej zakończenia, a jego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zakwestionowany akt lub działanie organu administracji są zgodne z prawem. W doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego wyrażono pogląd, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana zarówno z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem (art. 145 § 1 pkt 7, art. 145a k.p.a., art. 240 § 1 pkt 7, 8 i 11 o.p.), jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 p.p.s.a.) na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Względy ekonomii procesowej przemawiają za tym, aby w takich wypadkach, gdy zaskarżona decyzja (inny akt) została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, zawiesić dokonywanie kontroli jej zgodności z prawem, jeśli toczy się już postępowanie dotyczące tej innej decyzji albo orzeczenia sądu (por. M. Niezgódka – Medek w Komentarzu do art. 125 p.p.s.a. – B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie sądu w rozpatrywanej sprawie ma miejsce sytuacja, o jakiej stanowi przytoczony wyżej art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi zawisła bowiem sprawa o sygn. akt III SA/Łd 1031/11, której przedmiotem jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów skarżącej spółki zgłoszonych w trybie art. 33 u.p.e.a. Z akt tej sprawy wynika, że podstawą tych zarzutów było twierdzenie o wykonaniu przez skarżącą spółkę w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego obowiązku określonego w tytułach wykonawczych obejmujących zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2007 i 2008. Dokonana w tej sprawie ocena zasadności stanowiska wierzyciela i organu odwoławczego, co do bezpodstawności twierdzeń zobowiązanego, ma istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, gdyż podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiło przyjęcie przez organ, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego obejmującego zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2007 i 2008 miało miejsce przed wykonaniem obowiązku. W przypadku uznania zasadności podnoszonych przez skarżącą spółkę zarzutów w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1031/11, miałoby to wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. Poza tym w związku ze zgłaszanym przez skarżącą spółkę zarzutem prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie uchylonych decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007 i 2008, czyli bez podstawy prawnej, nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy jest okoliczność, że wyrokami z dnia 6 września 2011r. wydanymi w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 830/11 i I SA/Łd 831/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie określenia skarżącej spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007 i 2008. Wobec powyższego mając na względzie skuteczne zabezpieczenie prawa strony do sądu oraz zasady pewności obrotu prawnego, sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowań w sprawach o sygn. akt III SA/Łd 1031/11, I SA/Łd 830/11 i I SA/Łd 831/11. A.D.