III SA/Łd 1091/15

Dnia 25 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] o wymierzeniu A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł z tytułu urządzania gier na automacie typu [...] o nr [...], poza kasynem gry. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 27 marca 2014r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w P. przeprowadzili w sklepie spożywczo –przemysłowym "A." należącym do D. S. kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. Podczas kontroli w lokalu ujawniono jedno urządzenie podłączone do sieci, o wyglądzie zewnętrznym i budowie identycznej, jak automaty do gier hazardowych. Kontrolujący przeprowadzili eksperyment zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 z pózn. zm.). w wyniku którego stwierdzono, że w grach występuje element losowości, ponieważ gracz nie ma wpływu na wynik gry, który zależny jest wyłącznie od algorytmu programu komputerowego. Wyniki gry były nieprzewidywalne i niezależne od woli gracza. Gry były organizowane w celach komercyjnych, ponieważ gracz musiał uiścić odpowiednią kwotę pieniężną, aby wziąć udział w grze. Postanowieniem z dnia 5 września 2014r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry. Jako podstawę prawną decyzji o wymierzeniu spółce kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry organy celne wskazały m.in. art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 6 ust. 1, art. 8 i art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91, art. 117 i art. 129 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.)-dalej u.g.h. Zgodnie z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy, działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Stosownie natomiast do treści art. 89 ust. 1 ustawy, karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. W ocenie organów celnych w rozpatrywanej sprawie konsekwencją naruszenia przez spółkę warunków, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy, było nałożenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy. Na powyższą decyzję spółka wniosła skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzuciła rażące naruszenie; -art. 8 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 1 pkt 5 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r., ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczącej usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006r., (Dz.U. UE.L.98.204.37 z późn. zm.) poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z prawem UE opartego na art. 89 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h., które to przepisy na mocy wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 zostały uznane za przepisy techniczne, które wobec braku obligatoryjnej notyfikacji Komisji Europejskiej nie mogą być stosowane w żadnym postępowaniu krajowym; - art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez oparcie decyzji na przepisach, tj. art. 89 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h., które w świetle cyt. orzeczenia TSUE należy uznać za nieskuteczne w polskim systemie prawa; - art. 89 u.g.h. poprzez bezzasadne zastosowanie, podczas gdy z art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r., poz. 1201) wynika, że strona skarżąca jest objęte okresem dostosowawczym, trwającym do dnia 1 lipca 2016r.; -art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie, pomimo, że tylko Minister Finansów posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygnięcia w drodze decyzji, czy gra na danym urządzeniu jest grą na automacie w rozumieniu ustawy. W oparciu o przedstawione zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie oraz zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez TSUE pytania prejudycjalnego, z jakim zwrócił się Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015r., sygn. akt KZ 142/15. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt: I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (tj. administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej). W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę z urzędu wiadomym jest, że Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015r., sygn. akt Kz 142/15 zwrócił się na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana 2012 - Dz. Urz. U.E. z dnia 26 października 2012 r. Nr C 326) oraz art. 22 § 1 Kodeksu postępowania karnego w związku z art. 113 § 1 Kodeksu karnego skarbowego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z następującym pytaniem prejudycjalnym: "Czy przepis art. 8 ustęp 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE L 204.37) może być interpretowany w ten sposób, że brak notyfikacji przepisów uznanych za mające charakter techniczny dopuszcza możliwość zróżnicowania skutków, tj. dla przepisów dotyczących swobód niepodlegających ograniczeniom przewidzianym w art. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej brak notyfikacji skutkować powinien tym, że nie mogą być one stosowane w konkretnej sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, zaś dla przepisów odnoszących się do swobód podlegających ograniczeniom z art. 36 Traktatu dopuszczalna jest ich ocena przez sąd krajowy, będący jednocześnie sądem unijnym, czy mimo nie notyfikacji są one zgodne z wymogami art. 36 Traktatu i nie podlegają sankcji braku możliwości ich stosowania?". Sprawa została zarejestrowana w TSUE pod sygn. C-303/15. Sąd Okręgowy zmierza tym pytaniem do ustalenia kluczowej kwestii, a mianowicie tego, czy w każdym przypadku nienotyfikowania przepisów technicznych Komisji niedopuszczalne jest ich stosowanie "przeciwko jednostce", czy też "sankcja niestosowania przepisów" nienotyfikowanych nie musi być wdrożona przez sąd krajowy wówczas, gdy przepisy techniczne dotyczą swobód traktatowych podlegających ograniczeniom na podstawie art. 36 Traktatu. Odpowiedź na postawione pytanie prejudycjalne jest zatem niewątpliwie kluczowa dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wydając bowiem orzeczenie prejudycjalne TSUE będzie musiał jasno i jednoznacznie wskazać, czy art. 8 Dyrektywy może być rozumiany w ten sposób, że pozwala on na stosowanie nienotyfikowanych przepisów technicznych przez sądy krajowe, jeżeli ich wprowadzenie było motywowane realizacją celów określonych w art. 36 TSUE. Jednocześnie wskazać również należy, że Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 14 października 2015r., sygn. akt I KZP 10/15 - po rozpoznaniu zagadnienia prawnego: "czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r., poz. 612) w zakresie gier na automatach, ograniczające możliwość ich prowadzenia jedynie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna, są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r., ze zm.), a jeżeli tak to, czy wobec faktu nienotyfikowania tych przepisów Komisji Europejskiej, sądy karne w sprawach o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s. uprawnione są, w oparciu o art. 91 ust. 3 Konstytucji, do odmowy ich stosowania jako niezgodnych z prawem unijnym?" –również zawiesił postępowanie do czasu wydania przez TSUE orzeczenia w sprawie C -303/15. Z tych wszystkich względów, podzielając wątpliwości Sądu Okręgowego w Łodzi przedstawione w powołanym powyżej pytaniu prejudycjalnym skierowanym do TSUE, sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej, a także mając na względzie konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, doszedł do przekonania, że podjęcie rozstrzygnięcia opartego na art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest w pełni uzasadnione. Orzeczenie, które zapadnie w postępowaniu przed TSUE, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu sądowym. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. a.ł.