III SA/Łd 1092/14

Dnia 29 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska (spr.) Sędziowie WSA Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. i K. P. o wyłączenie sędziów orzekających w Wydziale III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Sędziego NSA Wiktora Jarzębowskiego oraz referendarza sądowego Roberta Adamczewskiego w sprawie ze skargi J. P. i K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zwrocie skarżącym wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego wobec B. S. postanawia: oddalić wniosek. LS J. P. i K. P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zwrocie skarżącym wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego wobec B. S. Pismami z dnia 7 marca 2015 r. i 13 marca 2015 r. skarżący zwrócili się do sądu z wnioskiem o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi od rozpoznawania ich skargi na wspomniane wyżej postanowienie Kolegium argumentując, że sędziowie Wydziału III wykazali się rażącą stronniczością, wydając wyroki niesprawiedliwie i niemoralne. Przy orzekaniu sędziowie: pomijali dowody zgromadzone w aktach sprawy, nie przesłuchiwali osób oskarżonych, traktowali funkcjonariuszy łamiących prawo w sposób uprzywilejowany, błędnie formułowali wnioski do Okręgowej Rady Adwokackiej o przydział adwokatów wadliwie klasyfikując przedmiot skargi, ponadto mataczyli ograniczając pełnomocnikowi skarżących dostęp do całości akt sprawy. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 marca 2015 r. skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych wniosków z dnia 7 i 13 marca 2015 r. o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale III WSA w Łodzi od orzekania w niniejszej sprawie, poprzez wskazanie imiennie sędziów, których wnioski dotyczą oraz uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia każdego sędziego - w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odpowiadając na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2015 r. wyjaśnili, że wniosek ich dotyczy wyłączenia Przewodniczącego Wydziału III – Sędziego NSA Janusza Furmanka, który wydawał negatywne zarządzenia, ograniczając rozpoznawanie ich skarg i wniosków. Ponadto skarżący wnieśli o wyłączenie: Sędziów WSA Ewy Alberciak i Małgorzaty Łuczyńskiej oraz Sędziego NSA Ireny Krzemieniewskiej, którzy brali udział w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt III SA/Łd 18/13 w dniu 8 maja 2013 r., pomijając zeznania K. P.; Sędziów WSA Krzysztofa Szczygielskiego, Moniki Krzyżaniak oraz Sędziego NSA Ireny Krzemieniewskiej, którzy orzekali w dniu 19 lutego 2015 r. w sprawach o sygn. akt III SA/Łd 900/14 i 18/13; Sędziego WSA Ewy Alberciak, która orzekała w sprawach o sygn. akt III SA/Łd 18/13 w dniu 8 maja 2013 r. i III SA/Łd 966/14 w dniu 16 grudnia 2014 r. zarzucając brak obiektywizmu; referendarza sądowego Roberta Adamczewskiego, który kierował błędne wnioski do ORA; Sędziego NSA Teresę Rutkowską, która orzekała w sprawie sygn. akt III SA/Łd 1312/13 w dniu 12 lutego 2015 r. oraz Sędziego NSA Wiktora Jarzębowskiego. Skarżący wyjaśnili, że wymienieni sędziowie brali wcześniej udział w orzekaniu, naruszyli prawo procesowe, poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zajmowanie się sprawami nieistotnymi, pomijając zagadnienia merytorycznie istotne, nadawali sprawom wiele sygnatur akt, ażeby odwrócić uwagę od przestępstw Burmistrza O. i Przewodniczącego Rady Miasta w O., "naginali" także przepisy prawa, działając na niekorzyść skarżących. W dniu 20 kwietnia 2015 r. Sędziowie NSA Janusz Furmanek, Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska i Wiktor Jarzębowski, Sędziowie WSA Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak oraz referendarz sądowy Robert Adamczewski złożyli pisemne oświadczenia, że nie są im znane okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Nadto wskazali, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia z mocy ustawy określone w art. 18 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w Wydziale III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Sędziego NSA Wiktora Jarzębowskiego oraz referendarza sądowego Roberta Adamczewskiego nie zasługuje na uwzględnienie. W rozumieniu art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (§ 1). Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie zaś do brzmienia art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego, asesora sądowego oraz prokuratora (art. 24 § 1 p.p.s.a.). Skład orzekający w tej sprawie analizując wniosek skarżących w kontekście przywołanych wyżej przesłanek z art. 18 i 19 p.p.s.a. nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego podobnie jak i wyłączenie referendarza sądowego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Treść argumentów podnoszonych przez skarżących pod adresem wszystkich sędziów oraz referendarza sądowego objętych wnioskiem o wyłączenie sprowadza się w istocie do kwestionowania celowości i prawidłowości rozstrzygnięć procesowych i merytorycznych podejmowanych w toku prowadzonych przezeń postępowań sądowych. Rozstrzygnięcia te wbrew stanowisku skarżących nie mogą - w przekonaniu składu orzekającego - rzutować na ocenę bezstronności sędziów, bowiem prawidłowość ich podjęcia może być kwestionowana jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronom w toku postępowania, z których skarżący mogą bądź mogli skorzystać, wnosząc chociażby skargi kasacyjne (zażalenia), w sytuacji gdy w ich przekonaniu orzeczenia tutejszego sądu są wadliwe. Skarżący co nie budzi wątpliwości nie przywołali żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać wyłączenie sędziów oraz referendarza sądowego w trybie art. 18 p.p.s.a. Co więcej o wyłączeniu sędziów i referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie stron o ich stronniczości i niesprawiedliwości oraz o wadliwym sposobie orzekania. Dodać wreszcie trzeba, że wszyscy sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie oraz referendarz sądowy złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania sprawy skarżących i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi – w przekonaniu składu orzekającego - żadnych wątpliwości. Podsumowując sąd stwierdził, że podniesione przez skarżących okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określnych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Okoliczność, że sędzia bądź referendarz sądowy reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżących dla nich niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od oczekiwań skarżących rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy ich wyłączenia. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego czy referendarza sądowego. W tym stanie rzeczy wniosek J. P. i K. P. o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wydziale III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz Sędziego NSA Wiktora Jarzębowskiego podlegał oddaleniu na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 19 i art. 18 § 1 p.p.s.a. Oddaleniu na podstawie art. 24 § 1 w zw. z art. 22 § 1 i 2, art. 18 i art. 19 p.p.s.a. podlegał również wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Roberta Adamczewskiego. LS