III SA/Łd 1094/11
WyrokWSA w Łodzi2011-12-28
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli on sam lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Policjantowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Otrzymanie takiej pomocy przez jednego z małżonków, będących funkcjonariuszami Policji, zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe rodziny i wyłącza prawo do równoważnika pieniężnego.Stan faktyczny
Policjantka M. W. złożyła wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 30 sierpnia 2008 r. do 30 września 2010 r. Organy Policji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca posiadała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, a jej mąż otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że posiadany lokal był zbyt mały i nie zaspokajał jej potrzeb mieszkaniowych, a jej mąż uzyskał pomoc finansową na inny lokal. Sąd rozpoznał sprawę po odmowie przyznania świadczenia przez organy Policji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu - oddala skargę.
Decyzją z dnia[...], nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.u. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) - dalej k.p.a., art. 92 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz.U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...]nr [...]o odmowie przyznania M. W. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu 10 czerwca 2011 r. M. W. złożyła wniosek o przyznanie jej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej za okres od 30 sierpnia 2008 r. do 30 września 2010 r. Organ ustalił, że policjantka pełni służbę w Policji od dnia 29 sierpnia 2005r., a z dniem 29 sierpnia 2008r. została mianowana policjantem w służbie stałej.
Decyzją nr [...]z dnia [...] Komendant Miejski Policji w Ł. odmówił M. W. przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 30 sierpnia 2008r. do dnia 30 września 2010r., z uwagi na to, że zainteresowana posiadała prawo do spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A w Ł. - umowa darowizny akt notarialny Rep. A nr [...]z dnia[...].
Od powyższej decyzji M. W. odwołała się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. Podniosła, iż w okresie od 30 sierpnia 2008 r. do 30 września 2010 r. zamieszkiwała wraz z mężem i synem w Ł. przy ul. A m.[...]. Powierzchnia mieszkaniowa przedmiotowego lokalu wynosiła 18,64 m2. Nie zaspokajało to jej potrzeb mieszkaniowych.
Decyzją z dnia[...], nr [...]Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia[...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji, powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, wyjaśnił, że równoważnik pieniężny ma charakter kompensacyjny i jest surogatem zasadniczego uprawnienia policjanta, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze, jeżeli policjant nie posiada lokalu. Prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, jest zastępczą i tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 ustawy, jeżeli policjant nie posiada lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ponadto organ stwierdził, iż przepis art. 92 ustawy o Policji wyraźnie wiąże uprawnienie policjanta do równoważnika pieniężnego z tym, że policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a nie z tym, że nie posiadają lokalu o powierzchni odpowiadającej normom zaludnienia lokali mieszkalnych, przeznaczonych na lokale mieszkalne dla policjantów, o których mowa w art. 90 ustawy. Istota zagadnienia prawnego tkwi więc w tym, że prawo policjanta do przydziału lokalu mieszkalnego zostało określone jako prawo do lokalu o określonej powierzchni. Natomiast prawo do równoważnika pieniężnego zostało związane z tym, że policjant (członkowie jego rodziny) nie posiada lokalu mieszkalnego, a nie z tym, jaka jest powierzchnia posiadanego lokalu.
M. W. wraz z mężem – K. (funkcjonariuszem WRD KWP w Ł.) i synem – K. (ur. 30 sierpnia 2008r.) do dnia 30 września 2010r. zamieszkiwała w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. A w Ł. Przedmiotowe mieszkanie składało się z jednego pokoju i kuchni o powierzchni użytkowej - 34,63 m2, w tym powierzchni mieszkalnej - 18,64 m2.
Ponadto Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał, że umową zamiany - akt notarialny Rep. A Nr [...]z dnia [...]M. W. weszła w posiadanie własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A w Ł., o powierzchni użytkowej 61,76 m2. Na tej podstawie, spełniając wymogi określone w art. 94 ustawy pragmatycznej i przepisu wykonawczego - rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.), mąż skarżącej - funkcjonariusz Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. - decyzją nr [...]z dnia [...] uzyskał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zgodnego z przysługującymi normami zaludnienia.
Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] o odmowie przyznania M. W. uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od 30 sierpnia 2008r. do 30 września 2010r. jest zgodna z obowiązującymi przepisami, a zatem brak podstaw do jej uchylenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. W uzasadnieniu skargi M. W. podniosła podobne argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca powołała się na treść § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów i podniosła, że lokal mieszkalny przydziela się policjantowi według norm zaludnienia. Norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2011 sygn. akt III SA/Łd 145/11, który potwierdza jej stanowisko.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2007 Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.).
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe sposoby zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy policji, w szczególności przydział lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 w zw. art. 89 ust. 1 i art. 97 ust. 5), prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1) oraz prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94 ust. 1). Powyższe wskazuje, iż realizacja prawa do lokalu mieszkalnego dla funkcjonariusza Policji może nastąpić dwojako: przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego albo przez przyznanie świadczeń określonych ustawą.
Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji daje policjantom prawo do równoważnika pieniężnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest więc pochodną prawa policjanta do lokalu mieszkalnego określonego w art. 88 ust. 1 ustawy i przysługuje w przypadku, gdy funkcjonariusz nie posiada mieszkania. Realizacja prawa do mieszkania ma zagwarantować policjantowi prawidłowe pełnienie służby poprzez stworzenie warunków do zamieszkiwania w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej oraz umożliwić prowadzenie normalnego życia rodzinnego.
Zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej nie przydziela się tylko w przypadku posiadania lokalu, w tym gminnego, który zapewnia przysługującą policjantowi i jego rodzinie powierzchnię mieszkalną. Zajmowanie natomiast omawianego typu mieszkania, ale niezgodnego z przysługującymi normami zaludnienia, nie wyklucza prawa policjanta do administracyjnego przydziału mieszkania z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, a w konsekwencji nie pozbawia też tego funkcjonariusza prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, przewidzianego w art. 92 ust. 1 cyt. ustawy.
W myśl § 3 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884 ze zm.) - norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym.
Posiadanie lokalu nieodpowiadającego przysługującym policjantowi i jego rodzinie normom zaludnienia wyklucza prawo do równoważnika jedynie wówczas, gdy policjantowi przydzielono już lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego Policji. Wówczas policjantowi przysługuje jedynie prawo do zamiany posiadanego lokalu na inny o odpowiednim standardzie i metrażu, A nie prawo do równoważnika przewidzianego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 roku, sygn. akt I OPS 3/08.
Wobec powyższego, nieprawidłowe jest stanowisko organów administracji, iż
równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi tylko w sytuacji, kiedy policjant lub członek jego rodziny nie posiada w ogóle lokalu mieszkalnego, a nie odpowiedniego lokalu mieszkalnego, tj. lokalu zapewniającego przysługujące mu normy zaludnienia.
W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organów administracji nie miało jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Stan faktyczny sprawy jest bowiem inny niż stan faktyczny sprawy, na którą powołuje się skarżąca w skardze, a rozstrzygniętej wyrokiem WSA w Łodzi , sygn. akt III SA/Łd145/11.
M. W. złożyła w dniu 11 czerwca 2011 r. wniosek o przyznanie jej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres wsteczny, tj. od 30 sierpnia 2008 r. do 30 września 2010 r. Bezsporne bowiem jest, że w dacie składania wniosku skarżąca wraz z mężem i synem zajmowała inny lokal mieszkalny, tj. lokal nr [...] przy ul. A w Ł., o powierzchni 61,76 m2, nabyty w drodze umowy zamiany z dnia 30 września 2010 r. (akt notarialny Rep. A nr[...]). W przedmiotowej sprawie mamy zatem do czynienia z sytuacją niestandardową. Skarżąca żąda przyznania jej świadczenia pieniężnego w formie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym jej normom zaludnienia, w sytuacji gdy jest już w posiadaniu lokalu o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących jej norm zaludnienia. Mąż skarżącej, jako funkcjonariusz Policji, uzyskał bowiem pomoc finansową, zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, na uzyskanie odpowiedniego lokalu mieszkalnego, tj. lokalu nr [...] przy A w Ł.
Art. 92 ust. 2 cytowanej ustawy zawiera delegację dla właściwego ministra do wydania rozporządzenia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w oparciu o tę delegację wydał rozporządzenie z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia - równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie posiadają lokalu, domu lub tymczasowej kwatery, o których mowa 1 pkt 1-6.
Równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli:
1) utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1,
2) otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości,
3) jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2,
4) bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia i znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym,
5) w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia (§ 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia).
Z cytowanego art. 92 ust. 1 ustawy oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia wynika, że istnienie negatywnej przesłanki w postaci posiadania lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej wyłącza możliwość przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego.
Mając zatem na uwadze treść § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 28 czerwca 2002 r. uznać należy, że skoro małżonek skarżącej otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, to skarżącej nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszalnego.
Prawidłowość powyższej interpretacji potwierdza także to, że przysługujące funkcjonariuszowi prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, o ile nie zachodzą przypadki z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, powinno być zrealizowane przez przydział lokalu mieszkalnego. W sytuacji, gdy oboje małżonkowie są funkcjonariuszami pełniącymi służbę w tej samej miejscowości lub w miejscowości pobliskiej, realizacja prawa do lokalu mieszkalnego następuje poprzez przydział jednego lokalu mieszkalnego, a nie dwóch odrębnych lokali mieszkalnych dla każdego funkcjonariusza. Policjant ma bowiem ustawowe prawo do lokalu dla siebie i członków rodziny (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt I OSK 1145 (LEX nr 165743). Skoro uprawnienie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wygasa dla obojga małżonków, będących funkcjonariuszami Policji, w sytuacji przydzielenia jednemu z nich lokalu mieszkalnego, to tym bardziej też wygasa prawa do świadczenia ekwiwalentnego, jakim jest równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli jeden z małżonków otrzymał inne świadczenie ekwiwalentne, tj. pomoc finansową na uzyskanie odpowiedniego lokalu mieszkalnego. W konsekwencji bowiem otrzymania przez jednego z małżonków, w sytuacji gdy oboje małżonkowie są funkcjonariuszami Policji, świadczenia pieniężnego w postaci pomocy finansowej na uzyskanie odpowiedniego lokalu mieszkalnego, zachodzi zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych rodziny funkcjonariusza.
W niniejszej sprawie, wniosek o przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, za okres od 30 sierpnia 2008 r. do 30 września 2009 r., skarżąca złożyła dopiero 10 czerwca 2011 r., a więc po upływie około ośmiu miesięcy od nabycia lokalu mieszkalnego spełniającego przysługujące jej normy zaludnienia. Prowadzi to do stwierdzenia, że w momencie składania wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego M. W. faktycznie posiadała, a nawet mieszkała w nowym lokalu, spełniającym odpowiednie wymogi. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że prawidłowo organy administracji odmówiły przyznania skarżącej świadczenia pieniężnego, ponieważ ma ona zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby.
Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło