III SA/Łd 1096/14

Dnia 18 lutego 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 roku sprawy ze skargi Gminy [...] - Administracja Zasobów Komunalnych [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę. III SA/Łd 1096/14 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. A w Ł. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych w dniu [...] Prezydent Miasta Ł., działający przez Kierownika Oddziału Architektoniczno-Budowlanego Postępowań Nieprocesowych, wydał postanowienie, na mocy którego odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. A w Ł. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż lokal nie spełnia wymagań ustawowych do uznania go za lokal samodzielny w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) [dalej: ustawa o własności lokali]. Jak wskazał organ, nie tworzy on bowiem wydzielonej ścianami trwałymi zwartej całości składającej się z izb i pomieszczeń pomocniczych. Według stanowiska organu pierwszoinstancyjnego, prawidłowe korzystanie z ww. lokalu wiązałoby się z korzystaniem ponad przeciętną miarę z części wspólnej budynku, tj. ogólnodostępnego korytarza dzielącego pomieszczenia przynależne od lokalu. Zażalenie na wskazane postanowienie złożyła Administracja Zasobów Komunalnych Ł.-Ś. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podnosiła, że postanowienie narusza art. 2 ust 2 ustawy o własności lokali. Przede wszystkim zdaniem Administracji, z ustawy o własności lokali nie wynika aby samodzielny lokal musiał posiadać jedno i tylko jedno odrębne wejście. O samodzielności decyduje wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku. Administracja twierdziła, że z lokalu nr [...] można korzystać bez potrzeby korzystania z pomieszczeń należących do innych lokali. Dla poparcia stanowiska przywoływała orzecznictwo sądowe. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespól izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Zatem lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym, gdy spełnia następujące warunki: 1) izba (lub zespół izb) jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku, 2) przeznaczony jest na stały pobyt ludzi, 3) służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ludzi. Żeby uznać, iż dany lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym wskazane warunki muszą zostać spełnione łącznie. Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie organ I instancji dokonał oceny materiału dowodowego i wywiódł prawidłowe wnioski nie podzielając ustaleń dokonanych przez technika budownictwa zawartych w opisie technicznym do inwentaryzacji budynku. Zdaniem organu odwoławczego, kuchnia nie przylega do pozostałych części (nie ma z nimi wspólnej ściany) i jest zlokalizowana po drugiej stronie korytarza. Różnica pomiędzy pomieszczeniami pomocniczymi a pomieszczeniami przynależnymi jest natomiast taka, że pomieszczenia przynależne, które związane są pośrednio z pomieszczeniami mieszkalnymi mogą nie przylegać do lokalu. W odniesieniu do lokalu i pomieszczeń pomocniczych konieczne jest zachowanie zasady przestrzennej integralności lokalu. Kolegium podzieliło wnioski organu I instancji, iż biorąc pod uwagę materiał dowodowy (mapa sytuacyjna i opis budynku) nie można uznać iż lokal mieszkalny nr [...] przy ul. A wraz z kuchnią usytuowaną po przeciwnej stronie korytarza - służącego jako ogólnodostępny dla innych ciąg komunikacyjny - stanowi lokal samodzielny. W tym wypadku samodzielność ta zostaje ewidentnie ograniczona poprzez konieczność korzystania z przestrzeni ogólnodostępnego korytarza celem skorzystania z kuchni. Proponowany do uznania go za lokal samodzielny zespół izb w tym wypadku nie tworzy zwartej całości. Lokal, który składa się z kilku rozdzielonych i rozrzuconych pomieszczeń nie tworzy jednej integralnej przestrzeni. Jak wynika z definicji zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy trwałymi ścianami powinna być wydzielona izba lub zespół izb. W tym przypadku takiego trwałego oddzielenia brak, ponieważ poszczególne pomieszczenia oddziela korytarz, nie jest więc - w ocenie Kolegium - spełniona przesłanka pierwsza wynikająca z art. 2 ust 2 ustawy o własności lokali. Kolegium odwołało się w tym względzie do wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 522/13, w którym Sąd ten wskazał, iż lokal posiada cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. Ponadto o tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca i możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Administracja Zasobów Komunalnych Ł.-Ś., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, poprzez błędną wykładnię pojęcia "samodzielnego lokalu mieszkalnego" i niewłaściwe przyjęcie, że lokal składający się z trzech pokoi, przedpokoju, łazienki, wc, garderoby oraz kuchni, do której jest dostęp z nieruchomości wspólnej (korytarza ogólnego) nie stanowi samodzielnego lokalu mieszkalnego. Wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Administracji wskazał, że prawnymi przesłankami uznania, że dany zespół izb stanowi samodzielny lokal mieszkalny jest wydzielenie ich trwałymi ścianami w obrębie budynku, jeśli są one przeznaczone na stały pobyt ludzi i służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Podnosił, że nie jest natomiast wymagane, aby izby składające się na samodzielny lokal stanowiły zintegrowaną całość. Jak podnosił, w orzecznictwie podkreśla się, że warunkiem uznania zespołu izb za samodzielny lokal mieszkalny jest brak konieczności korzystania z innych samodzielnych lokali celem swobodnego dostępu do przedmiotowego zespołu izb. W niniejszej sprawie natomiast kuchnia lokalu nr [...] przy ul. A w Ł. służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych lokatora lokalu nr [...]. Inni użytkownicy lokali budynku nie mają do niej dostępu pomimo, że wejście do niej prowadzi ze wspólnego korytarza. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) [dalej: ustawa p.p.s.a.) nie uzasadnia uwzględnienia skargi. Istota sporu w przedmiotowej spawie sprowadza się do oceny zagadnienia, czy w obowiązującym stanie prawnym za samodzielny lokal można było uznać lokal nr [...], tj. lokal składający się z czterech zespołów izb mających oddzielne wejścia z ogólnodostępnego korytarza, kuchni, łazienki, pokoju oraz z zespołu pomieszczeń złożonego z dwóch pokojów, garderoby i przedpokoju, z tym, że kuchnia nie jest częścią pozostałych części (nie ma z nimi wspólnej ściany). Lecz zlokalizowana jest po drugiej stronie ogólnodostępnego korytarza. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) [dalej: ustawa] samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Stosownie zaś do unormowania zawartego w ust. 4 tego przepisu, do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, inne jego pomieszczenia, nawet jeżeli do niego bezpośrednio nie przylegają lub są położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym lokal wyodrębniono, np. piwnica, strych, komórka, garaż. Wskazane przepisy stanowią wyraźnie jakie kryteria decydują o uznaniu samodzielności lokalu mieszkalnego oraz wprowadzają pojęcie pomieszczeń przynależnych do lokalu, wskazując przykłady. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, uznać należy, że przedmiotowy lokal składa się z trzech pokoi, przedpokoju, łazienki z w.c. i garderoby oraz kuchni oddzielonej od niego wspólną klatką schodową, co wynika z inwentaryzacji lokalu – rysunek nr 2. W sprawie występuje sytuacja rozdzielenia poszczególnych części lokalu mieszkalnego. Dlatego nie można podzielić poglądów strony skarżącej, że "(...) nie jest wymagane, aby izby składające się na samodzielny lokal stanowiły integralną całość". O samodzielności lokalu mieszkalnego decyduje bowiem wyłącznie spełnienie przez niego kryteriów określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. W ocenie Sądu, w składzie w niniejszej sprawie orzekającym, sformułowanie "izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych" oznacza, że "izbami" są te pomieszczenia, w których mieszkańcy – co do zasady – stale przebywają. Przy takim rozumieniu komentowanego przepisu "izbami" są pokoje oraz – zdaniem Sądu – kuchnia, w której koncentruje się też życie mieszkańców. Przy czym o ile kuchnia oddzielona jest od izby (pokoju) bądź zespołu (izb pokojów) wspólną klatką schodową, to o ile można byłoby dopuszczać w kontekście orzekania o samodzielności lokalu mieszkalnego taką rozdzielność w stosunku do pomieszczeń pomocniczych, o tyle całkowicie nieuprawnione jest rozciąganie tych interpretacji na kuchnię, jako jedną z odrębnych izb wchodzących w skład lokalu mieszkalnego. Wyodrębnienie własności części lokalu byłoby dopuszczalne tylko wówczas, gdy dopuszczalny jest także podział – gdy każda z części spełnia wymóg samodzielności (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 935/07, LEX nr 357503, z 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 522/13, dostępny w internetowej bazie CBOiS). Należy ponadto zwrócić uwagę, że w świetle Słownika języka polskiego (tom trzeci, str. 1003, Warszawa 1981 r.) "zespół" to "pewna liczba jednostek stanowiąca wyodrębnioną całość, grupa, zbiór". To też oznacza, że izby muszą stanowić zintegrowaną całość. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. k.ż.