III SA/Łd 1100/11

WyrokWSA w Łodzi2012-05-09

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył kwotę przyznanych płatności rolnych z tytułu niezgodności zadeklarowanej powierzchni działek rolnych ze stwierdzoną w wyniku kontroli, a także z tytułu nieprowadzenia działalności rolniczej na części tych działek?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie przeprowadzonych kontroli, które wykazały niezgodności w zadeklarowanej powierzchni działek rolnych oraz brak prowadzenia na nich działalności rolniczej. W konsekwencji, zastosowanie przepisów o pomniejszeniu kwoty płatności było uzasadnione. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała, iż stwierdzone nieprawidłowości nie wynikają z jej winy, a także nie zgłosiła zastrzeżeń do protokołów kontrolnych w ustawowym terminie, co czyni podnoszone zarzuty w skardze spóźnionymi.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2010. Kontrola na miejscu wykazała zawyżenie powierzchni kilku działek rolnych oraz brak prowadzenia działalności rolniczej na innych. W wyniku tych ustaleń, organy administracji przyznały płatności w pomniejszonej wysokości. Skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc m.in. brak zawiadomienia o kontroli i niezgodność ustaleń z rzeczywistością. Po utrzymaniu decyzji organu I instancji przez organ II instancji, skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując prawidłowość ustaleń organów i sposób naliczenia płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę. W dniu 23 kwietnia 2010 roku M. T. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym wniosła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 8,51 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni 7,28 ha, a także o przyznanie "płatności zwierzęcej " do powierzchni 0,90 ha trwałych użytków zielonych. W dniu 26 sierpnia 2010 r. Inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili w gospodarstwie kontrolę na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych przez wnioskodawczynię. W wyniku kontroli stwierdzono zawyżenie powierzchni działek rolnych: 1. działka rolna A1, zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; wnioskodawca zadeklarował 0,81 ha, stwierdzono powierzchnię 0,48 ha; 2. działka rolna F, zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; wnioskodawca zadeklarował 0,30 ha, stwierdzono powierzchnię 0,27 ha; 3. działka rolna F1, zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; wnioskodawca zadeklarował 0,30 ha, stwierdzono powierzchnię 0,20 ha, 4. działka rolna P/P1, zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; wnioskodawca zadeklarował 0,13 ha, stwierdzono powierzchnię 0,10 ha. W zakresie działek rolnych "E", "J", "K" zastosowano kod pokontrolny DR18, na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz kod DR14, oznaczający, że normy Dobrej Kultury Rolnej (DKR) nie są przestrzegane. W zakresie działki rolnej "L" o powierzchni deklarowanej 0,22 ha, stwierdzono, że nie spełnia ona kryteriów działki rolnej, tzn. nie stanowi zwartego obszaru o powierzchni przynajmniej 0,10 ha (0,04 ha). W dniu 26 sierpnia 2010 r. Inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili w gospodarstwie strony kontrolę na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. W wyniku kontroli stwierdzono, że działki rolne "E" , "J", "L", "K" , "P", o łącznej powierzchni 0,60 ha niezgodność N.01 — grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O., na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051, ze zm.) oraz art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2 grudnia 2009 roku, Nr L 316, str. 65 - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1122/2009) w zw. § 17 z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009 r. Nr 40 poz. 326 ze zm.) oraz art. 23-24 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające Rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające Rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 30 s. 16), przyznał M. T. płatności na rok 2010 w wysokości 5.207,69 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości 3.316,33 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w pomniejszonej wysokości 1764,04 zł oraz "płatność zwierzęcą" w wysokości 127,32 zł. Od powyższej decyzji M. T. wniosła odwołanie, w którym podniosła, iż nigdy nie została zawiadomiona o terminie przeprowadzonej kontroli. Wskazała, iż ustalenia kontrolne są niezgodne ze stanem rzeczywistym działek. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, i stawki na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Na podstawie art. 7 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Natomiast stosownie do treści art. 7 ust. 2 ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) uchylony, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)", - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Zgodnie z treścią art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Art. 30a ustęp 8 Ustawy stanowi natomiast, iż w przypadku, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła. Kopia raportu z kontroli nr [...] i kopia raportu z kontroli nr [...] zostały przekazane wnioskodawczyni w dniu 27 września 2010 r. przesyłką pocztową za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Natomiast korekta kopii raportu z kontroli nr [...] została przekazana w dniu 11 października 2010 r. przesyłką pocztową za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Z akt wynika, że strona nie wniosła zastrzeżeń do raportów. Organ II instancji podniósł, że przeprowadzone kontrole: tj. kontrola w zakresie wzajemnej zgodności oraz w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykazały nieprawidłowości. W przypadku działki rolnej P zadeklarowano uprawy z grupy upraw JPO/UPO na powierzchni 0,13 ha. W toku czynności kontrolnych ustalono, że pszenżyto zajmuje powierzchnię 0,10 ha ( zdj. nr 15), a pozostałą część stanowi obszar nie użytkowany rolniczo ( zdj. nr 22).W odniesieniu do działki rolnej B/B1 stwierdzono sposób użytkowania kwalifikujący się do płatności JPO/UPO na powierzchni 0,17 ha ( zdj .24), na pozostałej części stwierdzono las. W zakresie działki F ustalono, że uprawy z grupy UPO zajmują powierzchnie 0,20 ha ( zdj. nr 9), natomiast na powierzchni 0,04 ha znajduje się trawa. Działki M i L zmierzono łącznie. Powierzchnia stwierdzona kompleksu, zajęta od uprawy JPO TUZ wyniosła 0,15 ha (zdj. nr 2).Powierzchnię zawyżoną działki stanowi obszar zadrzewiony - zdj. 35. W zakresie działek rolnych E, J, K, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Przedmiotowe kontrole stwierdziły wyżej omówione nieprawidłowości. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest pisemnego poinformowania organu I instancji przez skarżącą o wystąpieniu jakichkolwiek okoliczności, które zdaniem skarżącej wpłynęły na niewywiązanie się przez wnioskodawcę z zobowiązań w zakresie użytkowania rolniczego działek rolnych zgłoszonych we wniosku o płatności na 2010 rok. Pisemne poinformowanie ARiMR o zaistnieniu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją powinno nastąpić w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość ( np. w ciągu 10 dni od ustania powodzi). W ocenie organu odwoławczego argumentacja strony dotycząca zalania gruntów rolnych w granicach działek ewidencyjnych nr 624,1746, 1741 nie mogą być wzięte pod uwagę z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa. Przede wszystkim zaś inspekcja terenowa bezspornie wykazała, że działki rolne E, K oraz J w całości nie były przedmiotem użytkowania rolniczego na przełomie ostatnich kilku lat, co potwierdzają występujące na działkach chwasty wieloletnie i samosiewki drzew. Zaniechanie działalności rolniczej na ww. działkach udokumentowano fotograficznie — zdjęcia nr 11,12,13,16,17,18,19,20,21. W ocenie organu odwoławczego dokonane przez organ I instancji ustalenia poczynione zostały zgodnie z art. 3 ust.2 pkt 2 ustawy i nie można im postawić zarzutu dowolności, a kontrole w gospodarstwie wnioskodawcy zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. W zakresie jednolitej płatności obszarowej organ I instancji ustalił, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 8,51 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona kwalifikująca się do płatności w wyniku ustaleń pokontrolnych wyniosła 7,64 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 11,3874%. Organ powołał przepis art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha powierzchni stwierdzonej lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W zakresie uzupełniającej płatności podstawowej organ I instancji ustalił, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do płatności obszarowej wynosiła 7,28 ha, a powierzchnia działek rolnych stwierdzona kwalifikująca się do płatności w wyniku ustaleń pokontrolnych wyniosła 6,65 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 9,47%. Zgodnie natomiast z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w związku § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha powierzchni stwierdzonej lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W zakresie "płatności zwierzęcej" zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rodzajów roślin, do powierzchni tej przysługuje płatność zwierzęca, o ile są spełnione warunki określone w przywołanym rozporządzeniu. Organ I instancji stwierdził powierzchnię trwałych użytków zielonych 0,29 ha. W złożonym wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 zostało zgłoszone żądanie uwzględnienia zwierząt zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub koniowatych, które zostało uwzględnione przy wyznaczaniu DJP (Dużych Jednostek Przeliczeniowych). Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczono na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 3,95 DJP. Powierzchnia maksymalna została ustalona na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin i wyniosła 0,92 ha. Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 nie większej jednak niż wyznaczona powierzchnia maksymalna. Mając powyższe na uwadze powierzchnia, co do której została naliczona płatność wynosi 0,29 ha. Organ I instancji zasadnie więc przyznał stronie "płatność zwierzęcą" w wysokości 127,32 zł. Ponadto w trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu stwierdzono nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, póz. 211 ze zm.) oraz w obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M.P. Nr 17, póz. 224 ze zm.). Zgodnie z art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz w związku z art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, które mają zostać przyznane w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia nieprawidłowości. Kwota pomniejszenia z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów dla płatności bezpośrednich wyniosła w przedmiotowej sprawie 99,49 zł. Ze względu na fakt, iż kwota ta nie przekracza równowartości kwoty 100 euro, przeliczonej na złote, na podstawie ostatniego kursu wymiany walut ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października 2010 r., zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy, należna kwota płatności określonych niniejszą decyzją nie została pomniejszona o wskazaną powyżej kwotę. Jednakże w przypadku niepodjęcia działań naprawczych w terminie określonym w niniejszej decyzji kwota ta będzie podlegać odzyskaniu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podniosła, że we wniosku o przyznanie płatności podała faktyczną wielkość powierzchni działek w całości użytkowanych rolniczo opierając się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Podała, że była przekonana, że zadeklarowana wielkość powierzchni jest prawidłowa, ponieważ składając wnioski o przyznanie płatności w latach ubiegłych, wskazywała taką samą wielkość działek i nigdy nie była ona kwestionowana. Podniosła, iż orzekające w sprawie organy administracji powinny wezwać ją do złożenia wyjaśnień, gdyż samo tylko przesłanie protokołów z przeprowadzonych kontroli nie jest, w ocenie skarżącej wystarczające. Skarżąca wskazała, że nie była świadoma, że niezgłoszenie zastrzeżeń do protokołów spowoduje dla niej negatywne konsekwencje, była przekonana, że zostanie wezwana do złożenia wyjaśnień. Podniosła także, iż wobec niej nie powinno się stosować zmniejszeń z uwagi na treść art.73 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. skarżąca złożyła 3 odpisy z ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 170 poz.1051 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40 poz.326 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. nr 39 poz.211) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 1 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.18 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. płatności przyznawane są na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z przepisem art.7 ust.4 i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami i stawki 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Zgodnie z treścią art.7 ust.1 wymienionej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W myśl art.7 ust.1a cytowanej ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z treścią art.7 ust.2 ustawy z 26 stycznia 2007r. rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) (uchylony), 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. W myśl § 2 ust.1 rozporządzenia z 9 marca 2009r. płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw są objęte następujące rodzaje roślin uprawiane w plonie głównym: 1) zboża; 2) rośliny oleiste - rzepak, rzepik, słonecznik i soja; 3) rośliny wysokobiałkowe - bób, bobik, łubin słodki i groch siewny; 4) rośliny strączkowe - wyka siewna, soczewica jadalna i ciecierzyca pospolita; 5) rośliny strączkowe pastewne; 6) orzechy - orzechy włoskie i leszczyna; 7) len włóknisty i oleisty; 8) konopie na włókno; 9) rośliny przeznaczone na materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia; 10) rośliny motylkowate drobnonasienne; 11) rośliny okopowe pastewne, z wyłączeniem ziemniaków pastewnych; 12) trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczone na susz paszowy; 13) mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone. Zgodnie z treścią § 2 ust.2 wymienionego rozporządzenia płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwaną dalej "płatnością zwierzęcą", są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem roślin, o których mowa w ust. 1 pkt 12. W myśl art.2 pkt.7 ustawy z 26 stycznia 2007r. przez pojęcie "normy" należy rozumieć normy w rozumieniu art.2 pkt.34 rozporządzenia nr 1122/2009. Zgodnie z treścią art.2 pkt.34 rozporządzenia nr 1122/2009 pojęcie normy oznaczają normy określone przez państwa członkowskie zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 oraz załącznikiem III do tego rozporządzenia, jak również zobowiązania odnośnie do trwałych użytków zielonych określone w art. 4 wymienionego rozporządzenia; W myśl § 1 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 11 marca 2010r. grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: 1.)w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata; Zgodnie z treścią § 2 wymienionego rozporządzenia uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca: 1) koszeniu lub 2) innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. W myśl art.57 ust.3 rozporządzenia Komicji (WE) nr 1122/2009 jeżeli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw. Zgodnie z treścią art.58 wymienionego rozporządzenia jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. W myśl art.73 ust.1 wymienionego rozporządzenia zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Z wymienionych przepisów wynika, iż wysokość płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego zależy od wielkości powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności w stosunku do działek kwalifikujących się do takich płatności jak również od tego czy na działkach prowadzona jest działalność rolnicza. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż powierzchnia 4 działek rolnych zadeklarowanych przez skarżącą jest większa od powierzchni stwierdzonej. Dotyczy to następujących działek: - A1 – zadeklarowano powierzchnię 0,81 ha a stwierdzono 0,48 ha - F – zadeklarowano powierzchnię 0,30 ha a stwierdzono 0,27 ha - F1 – zadeklarowano powierzchnię 0,30 ha a stwierdzono 0,20 ha - P/P1 zadeklarowano powierzchnię 0,13 ha a stwierdzono 0,10 ha. Wskazują na to wyniki przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2010r. kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych przez M. T. (nr [...]). Należy zaznaczyć, iż w toku kontroli powierzchna działek deklarowanych przez rolnika jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Zgodnie z treścią tego przepisu system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1 : 10000. Powierzchnie działek są określane na podstawie ortofotomap cyfrowych tj, zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej. Ortofotomapy służą zatem do wyliczenia powierzchni działek i wchodzą one do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ortofotomapy są obowiązującymi opracowaniami geodezyjnymi i gromadzi się je w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Zaznaczyć należy, iż kopia raportu kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni została doręczona skarżącej w dniu 27 września 2010r. zaś korekta kopii tego raportu w dniu 11 października 2010r. W kopii raportu znajduje się pouczenie o prawie do zgłaszania zastrzeżeń co do ustaleń w nim zawartych w terminie 14 dni od dnia doręczenia. M. T. takich zastrzeżeń nie zgłosiła. Nieuzasadniony jest zarzut podniesiony w skardze, iż M. T. nie zawyżyła powierzchni deklarowanych działek gdyż oparła się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Przede wszystkim wyjaśnienia wymagają pojęcia "działki rolnej" i "działki ewidencyjnej". Pojęcie "działki rolnej" zostało zdefiniowane w ustawie z 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. nr 10 z 2004r. poz. 76 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.3 pkt.7 tej ustawy "działką rolną" jest działka rolna w rozumieniu art.2 pkt.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009r., o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Pojęcie "działki ewidencyjnej" zostało natomiast określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38 poz.454). Zgodnie z treścią § 9 ust.1 wymienionego rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Obu pojęć (tzn. działki rolnej i działki ewidencyjnej) nie można utożsamiać. Działka rolna służy do identyfikacji konkretnych upraw i przyznania z tego tytułu płatności. Nie jest ona przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów lecz jest przedmiotem płatności bezpośrednich. Natomiast działka ewidencyjna służy celom ewidencyjnym i informacyjnym. Są to zatem dwie różne kategorie pojęciowe, których nie można ze sobą utożsamiać (wyrok NSA z 18 listopada 2010r. w spr. II GSK 990/09 – Lex nr 746386). Relacje pomiędzy działką rolną a działką ewidencyjną mogą się różnie kształtować. Działka rolna może ale nie musi zajmować całej powierzchni działki ewidencyjnej. Może stanowić jedynie część działki ewidencyjnej bądź też może być położona na dwóch lub więcej, graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych. Może być również taka sytuacja, że na jednej działce ewidencyjnej znajdują się dwie lub więcej działki rolne. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skarżącej, iż nie zawyżyła powierzchni gdyż oparła się na danych z ewidencji gruntów. Pojęcie działki ewidencyjnej jest odmienne od powierzchni działki rolnej zgłoszonej celem uzyskania płatności bezpośredniej. Dla uzyskania takiej płatności istotna jest bowiem powierzchnia zgłoszonej działki rolnej a nie powierzchnia działki ewidencyjnej, na której położona jest działka rolna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż na części zgłoszonych działek nie było prowadzona działalność rolnicza. Wskazują na to raporty kontroli z dnia 26 sierpnia 2010r. w zakresie kwalifikowalności powierzchni gruntów rolnych (nr [...]) i w zakresie wzajemnej zgodności (nr [...]). W zakresie działek zgłoszonych do płatności JPO i UPO stwierdzono następujący rzeczywisty stan na gruncie: - w przypadku działki B/B1 zadeklarowano 0,34 ha zaś sposób użytkowania kwalifikujący się do płatności wynosił 0,17 ha. Na pozostałej części działki stwierdzono las (zdjęcie nr 24 i 25). - w przypadku działki E zadeklarowano 0,15 ha i cała działka nie była użytkowana rolniczo. Znajdowały się na niej chwasty, samosiejki i drzewa (zdjęcia nr 11-13). - odnośnie działki F to zadeklarowano 0,30 ha zaś użytkowana rolniczo była jedynie powierzchnia 0,20 ha zaś na powierzchni 0,004 ha znajduje się trawa (zdjęcie nr 9 i 10). - odnośnie działki J to zadeklarowano 0,14 ha i cała działka nie był użytkowana rolniczo. Znajdowały się na niej wysokie chwasty i drzewa (zdjęcie nr 18, 20-21). - w przypadku działki K zadeklarowano 0,10 ha i cała działka nie była użytkowana rolniczo. Znajdowały się na niej wysokie chwasty i krzewy (zdjęcia nr 16-17,19). - w przypadku działki L zadeklarowano 0,22 ha. Nie spełnia ona kryteriów działki rolnej gdyż nie stanowi zwartego obszaru o powierzchni 0,10 ha a jedynie 0,004 ha (art.3 pkt.7 ustawy z 18 grudnia 2003r.). - w przypadku działki P/P1 to zadeklarowano 0,13 ha. Stwierdzono pszenżyto na powierzchni 0,10 ha (zdjęcie nr 15). Pozostały obszar nie był użytkowany rolniczo (zdjęcie nr 22). Należy zaznaczyć, iż oba raporty kontroli z 26 sierpnia 2010r. (nr [...] i nr [...]) zostały doręczone skarżącej w dniu 27 września 2010r. zaś korekta raportu kontroli nr [...] w dniu 11 października 2010r. M. T., mimo pouczenia o prawie do zgłaszania w terminie 14 dni umotywowanych zastrzeżeń, takich zastrzeżeń nie zgłosiła. Organ I instancji miał więc uzasadnione podstawy do wydania decyzji w oparciu o wyniki obu kontroli. Skarżąca po raz pierwszy zakwestionowała ustalenia kontroli w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniosła, iż działka nr 1719 jest uprawiana zaś działki nr 151 i 152 są rozdzielone lasem(ok.3 arów) i też były uprawiane, podobnie jak działka nr 680. Na działce nr 1835 jest łąka i była ona w użytku. Odnośnie działek nr 624,1746 i 1741 to w czasie kontroli były one zalane ale są w użytku. Organ odwoławczy zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu o ustosunkowanie się do tych zastrzeżeń. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2011r. Biuro Kontroli na Miejscu szczegółowo odniosło się do wszystkich kwestii podniesionych w odwołaniu (w aktach administracyjnych). Wyjaśnienia te są dokładne i wyczerpujące. Znalazły się one w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zastrzeżeń podniesionych w odwołaniu i w sposób przekonujący i dokładny wyjaśnił dlaczego zarzuty te nie są uzasadnione. Brak jest podstaw do uznania, iż w zaskarżonej decyzji w sposób pobieżny oceniono materiał dowodowy i nie odniesiono się do zastrzeżeń zgłaszanych przez stronę. W sytuacji gdy skarżąca nie zgłaszała zastrzeżeń do dwóch protokołów kontroli w wymaganym terminie a jedynie podniosła ogólnikowe zarzuty w odwołaniu zaś organ odwoławczy szczegółowo i przekonująco odniósł się do tych zastrzeżeń to nie można uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro skarżąca nie zgadzała się z ustaleniami obu kontroli to winna zgłosić zastrzeżenia w czasie toczącego się postępowania administracyjnego. Przede wszystkim winna zgłosić umotywowane zastrzeżenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania obu raportów kontroli. Winna zażądać czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów jak stanowi o tym przepis art.3 ust.2 pkt.4 ustawy z 26 stycznia 2007r. Winna także sama zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym a w szczególności z materiałami z obu kontroli oraz wykonanymi zdjęciami. W razie gdyby się z nimi nie zgadzała winna złożyć stosowne wyjaśnienia wskazując przykładowo, że niektóre zdjęcia wykonano niewłaściwie. M. T. jednak tego nie uczyniła. Podnoszenie zarzutów dotyczących wyników kontroli na etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest spóźnione. Postępowanie przed sądem administracyjnym nie jest bowiem kontynuacją postępowania dowodowego prowadzonego przed organami administracji lecz ma na celu ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Trudno bowiem odnieść się przykładowo do zarzutu, iż na jakimś zdjęciu nie widać całej działki bo np. wykonano je z niewłaściwego miejsca w sytuacji gdy zarzut taki nie był podnoszony w postępowaniu administracyjnym i organ administracji nie mógł się do niego ustosunkować. Zarzuty dotyczące wyników przeprowadzonych kontroli strona winna podnosić w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli chodzi o jednolitą płatność obszarową (JPO) to powierzchnia działek zgłoszonych we wniosku wynosiła 8,51 ha a powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosiła 7,64 ha. Różnica ta dotyczyła następujących działek: - B – deklarowano 0,34 ha – stwierdzono 0,17 ha - E – deklarowano 0,15 ha – stwierdzono 0,00 ha - F – deklarowano 0,30 ha – stwierdzono 0,24 ha - J – deklarowano 0,14 ha – stwierdzono 0,00 ha - K – deklarowano 0,10 ha – stwierdzono 0,00 ha - L – deklarowano 0,22 ha – stwierdzono 0,00 ha - P – deklarowano 0,13 ha – stwierdzono 0,10 ha Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną (8,51 ha) a powierzchnią stwierdzoną (7,64 ha) wyniosła 0,87 ha co stanowiło 11,3874 % zatwierdzonego obszaru. Po dokonaniu stosownych wyliczeń, zgodnie z treścią art.58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, uzasadniało to zmniejszenie kwoty płatności 4294,37 zł o kwotę 978,04 zł i przyznanie płatności w wysokości 3316,33 zł. Prawidłowość wyliczeń w tym zakresie nie była kwestionowana przez stronę. Odnośnie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) to powierzchnia zgłoszonych działek wynosiła 7,28 ha a powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosiła 6,65 ha. Różnica ta dotyczyła następujących działek: - A1 – deklarowano 0,81 ha – stwierdzono 0,48 ha - B1 – deklarowano 0,34 ha – stwierdzono 0,17 ha - F1 – deklarowano 0,30 ha – stwierdzono 0,20 ha - P1 – deklarowano 0,13 ha – stwierdzono 0,10 ha Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną (7,28 ha) a powierzchnią stwierdzoną (6,65 ha) wyniosła 0,63 ha co stanowiło 9,47 % zatwierdzonego obszaru. Po dokonaniu stosownych wyliczeń, zgodnie z treścią art.58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, uzasadniało to zmniejszenie kwoty płatności 2176,41 zł o kwotę 412,37 zł i przyznanie płatności w wysokości 1764,04 zł. Jeżeli chodzi o "płatność zwierzęcą" to do tej płatności zadeklarowano 0,90 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO TUZ). W wyniku kontroli stwierdzono, że powierzchnia trwałych użytków zielonych wynosi 0,29 ha i do takiej powierzchni została naliczona płatność. Uwzględniając płatność zwierzęca do 1 ha uprawy w 2010r. – 439,03 zł płatność ta wynosi 127,32 zł(439,03 zł x 0,29ha). Nieuzasadniony jest zarzut skarżącej, iż w sytuacji gdy podała ona wielkość posiadanych działek rolnych na podstawie informacji zawartych w ewidencji gruntów to winien mieć zastosowanie przepis art.73 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Powołała się przy tym na pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2008r. w srp. II GSK 295/07 (Lex nr 357499). Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż skarżąca nie podnosiła tej okoliczności w postępowaniu administracyjnym. Po raz pierwszy zarzut ten zgłoszony został w skardze zaś na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. złożone zostały trzy wypisy z ewidencji gruntów(k.44-46). Z przepisu art.73 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009 wynika, iż to rolnik ma wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Na rolniku spoczywa zatem ciężar udowodnienia, że nie jest winny powstałych nieprawidłowości przy czym wykazanie tej okoliczności winno nastąpić w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji może bowiem wówczas rozważyć tę okoliczność i ewentualnie wydać rozstrzygnięcie uwzględniając treść przepisu art.73 ust.1 W sytuacji gdy skarżąca w postępowaniu administracyjnym nie zgłaszała zarzutu, że nie ponosi winy za nieprawidłowości lecz uczyniła to dopiero w skardze to organ administracji nie miał możliwości odniesienia się do tej kwestii w wydanej decyzji. W ocenie sądu podnoszenie tego zarzutu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest spóźnione. W przekonaniu sądu nawet w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżąca nie wykazała, że nieprawidłowości nie powstały z jej winy. Należy zaznaczyć, iż złożone do akt sprawy wypisy z ewidencji gruntów nie zostały wydane w okresie w którym składany być wniosek o przyznanie płatności (23 kwietnia 2010r.). Wydano je bowiem 5 listopada 1991r. (k.44), 22 marca 2012r.(k.45) i 15 listopada 2003r. (k.47). Nie wiadomo zatem jaki był stan ewidencji gruntów w okresie kiedy skarżąca składała wniosek o przyznanie płatności. Analiza wniosku o przyznanie płatności oraz złożonych wypisów z ewidencji gruntów nie wskazuje aby powierzchnia działek zagłoszonych przez M. T. była zgodna z ewidencją. Przykładowo skarżąca zadeklarowała powierzchnię działki rolnej A1 – 0,81 ha a stwierdzono 0,48 ha. Działka A1 znajduje się w granicach działki ewidencyjnej nr 13, której powierzchnia według ewidencji gruntów wynosi 3,43 ha (k.46). Powierzchnia zgłoszonej działki nie jest zatem zgodna z powierzchnią wynikającą z ewidencji gruntów. Podobna niezgodność ma miejsce w przypadku działki F (zadeklarowano powierzchnię 0,30 ha a stwierdzono 0,23 ha). Działka ta znajduje się w granicach działki ewidencyjnej nr 680, której powierzchnia według ewidencji gruntów wynosi 0,43 ha(k.46). Takie same niezgodności występują odnośnie działek F1 i P/P1. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż powierzchnia działek rolnych zgłoszonych przez skarżącą jest zgodna z ewidencją gruntów. W związku z czym nie można uznać, iż M. T. wykazała, że powstałe nieprawidłowości nie wynikają z jej winy. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego na który powołała się skarżąca (II GSK 295/07) dotyczy treści przepisu art.44 nieobowiązującego już rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. Przepis ten ma treść bardzo zbliżoną do treści art.73 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009. Przyjęte stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrowersyjne i było krytykowane w doktrynie (glosa krytyczna Elżbiety Kremer – ZNSA nr 1 z 2009r. str.158-162). W wymienionej glosie trafnie podniesiono, iż to rolnik decyduje jaką działkę rolną zgłasza do płatności a więc działkę na której będzie prowadził określoną uprawę. Jest on zobowiązany do podania także powierzchni tej działki jak również podania działki ewidencyjnej na której znajduje się działka rolna. Działek rolnych nie ma w ewidencji gruntów. W sytuacji gdy rolnik zgłasza konkretną działkę rolną położoną w obszarze działki ewidencyjnej, podając powierzchnię zgłoszonej działki na podstawie informacji z ewidencji gruntów, to nie można uznać, iż wniosek jest zgłoszony poprawnie zaś rolnik nie ponosi winy za powstałe nieprawidłowości. Argumentacja powołana w wymienionej glosie jest logiczna i przekonująca. Sąd w obecnym składzie nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku NSA w spr. II GSK 295/07. Dodać jednak należy, iż stan faktyczny w spr. II GSK 295/07 jest odmienny od tego jaki ma miejsce w niniejszej sprawie. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika bowiem aby powierzchnie działek zgłoszonych przez skarżącą były zgodna z informacjami w ewidencji gruntów. W ocenie sądu zebrany materiał dowodowy nie wskazuje aby skarżąca celowo zawyżała powierzchnię zgłoszonych działek chcąc uzyskać nienależne jej płatności. Nieprawidłowości w jej wniosku, w przekonaniu sądu, wynikają raczej z braku wystarczającej wiedzy dotyczącej przebiegu postępowania o przyznanie płatności. W postępowaniu tym stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ale z modyfikacjami określonymi w art.3 ust.2 i 3 ustawy z 26 stycznia 2007r. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania. Przyjęta w art.3 ust.3 wymienionej ustawy klauzula ciężaru dowodu nie odbiega od klauzuli ciężaru dowodu uregulowanej w art.6 Kodeksu cywilnego. Ustawa z 26 stycznia 2007r. wprowadziła do prowadzonych postępowań pewne elementy kontradyktoryjności. Procedura taka ma uzasadnienie w tym, iż to strona ubiega się o przyznanie jej płatności obszarowych a więc winna wykazać, że spełnia warunki aby takie płatności otrzymać. Winna zatem należycie dbać o swoje interesy i w razie gdy nie zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez organy kwestionować to w toku postępowania administracyjnego. Wydaje się, że skarżąca nie posiadała wystarczającej wiedzy co do charakteru i trybu postępowania o przyznanie płatności. Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż organy administracji nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego. Organy administracji, wbrew twierdzeniom skarżącej, w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i dokonały jego oceny w ramach swobodnej oceny dowodów. Przeprowadzone zostały dwie kontrole na miejscu, w sposób szczegółowy odniesiono się do zastrzeżeń podniesionych w odwołaniu zaś w uzasadnieniu decyzji organy dokładnie wyjaśniły motywy wydanego rozstrzygnięcia. Zarzut skarżącej w tym zakresie nie jest zasadny. Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącej, iż nie została wezwana do złożenia wyjaśnień odnośnie nieprawidłowości stwierdzonych w czasie kontroli. W myśl art.3 ust.2 pkt.4 ustawy z 26 stycznia 2007r. to na żądanie strony organ zapewnia jej czynny udział w postępowaniu i na żądanie strony umożliwia jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. M. T. nie zgłosiła takiego żądania. W sytuacji gdy skarżąca w wymaganym terminie nie zgłosiła umotywowanych zastrzeżeń do dwóch protokołów kontroli to nie można organowi postawić zarzutu, iż nie wezwał ją do złożenia wyjaśnień w sprawie stwierdzonych nieprawidłowości. Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż powierzchnia części działek zadeklarowanych do płatności jest większa od powierzchni stwierdzonej a na części działek nie była prowadzona działalność rolnicza. Uzasadniało to zmniejszenie płatności obszarowych zaś skarżąca nie wykazała, że nieprawidłowości to nie wynikają z jej winy. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę M. T. a.ł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło