III SA/Łd 1101/15

Dnia 3 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. III SA/Łd 1101/15 UZASADNIENIE Decyzją z [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), art. 2 ust. 4 i ust. 5, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91, art. 117, art. 129 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.) [dalej: ustawa o grach hazardowych], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z [...] w przedmiocie wymierzenia A.D. kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie "American Poker" poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 19 kwietnia 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego II w Ł. przeprowadzili w lokalu gastronomicznym "E." przy ul. A. w Ł., którego właścicielką jest A.D. kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Podczas kontroli w lokalu kontrolujący ujawnili włączony i udostępniony dla klientów automat do urządzenia gier (o nazwie "American Poker"). Kontrolujący przeprowadzili eksperyment zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 z pózn. zm.), w wyniku którego stwierdzono, że gra na przedmiotowym urządzenia zawiera element losowości, a urządzenie eksploatowane jest w celach komercyjnych. Urządzenie służy do gier o wygrane pieniężne i tym samym wypełnia definicję automatu do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Decyzją z [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wymierzył skarżącej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł. Jako podstawę prawną decyzji organ celny wskazał m.in. art. 2 ust. 3, ust. 4, art. 3, art. 4 ust. 2, art. 8, art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zgodnie art. 2 ust. 1 powoływanej ustawy, grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych). Stosownie natomiast do treści art. 3 tej ustawy, urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych). Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 powoływanej ustawy, urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Konsekwencją niezachowania warunku, o którym mowa w cyt. art. 14 ust. 1 jest wymierzenie kary pieniężnej, której podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych). Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt ustawy o grach hazardowych). W ocenie organów celnych, w rozpatrywanej sprawie stwierdzenie, że gra na badanym urządzeniu odpowiada warunkom przewidzianym w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych i w konsekwencji naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 tej ustawy spowodowało nałożenie na skarżącą kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W skardze do sądu administracyjnego A. D. zarzuciła naruszenie: 1. art. 89 ust. 1 pkt. 2, ust. 2 pkt. 2 ustawy o grach hazardowych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 2. art. 6 ust. 3 ustawy o grach hazardowych poprzez przyjęcie, iż skarżąca prowadząc działalność gospodarczą jak osoba fizyczna może ponosić sankcję administracyjną z art. 89 ww. ustawy w sytuacji, gdy ustawa określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych nie wskazuje jej jako podmiotu uprawnionego do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, 3. art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady słuszności i sprawiedliwość oraz zasady proporcjonalności reakcji Państwa na naruszenie prawa poprzez podwójne ukaranie skarżącej za ten sam czyn, 4. art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż skarżąca wydzierżawiając powierzchnię lokalu z przeznaczeniem na zainstalowanie i użytkowanie automatu do gry prowadziła działalności w zakresie gier hazardowych z której czerpała korzyść w sytuacji gdy postępowanie dowodowe nie wykazało aby zyski z gry przypadały skarżącej. W związku z tym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Dyrektor Izby Celnej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje rozstrzygnięcie i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania, a pełnomocnik organu przychylił się do tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA z 11 marca 2005 r., sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z 7 czerwca 2008 r., sygn. akt: I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (tj. administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej). W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08; wyrok WSA z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę z urzędu wiadomym jest, że Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt Kz 142/15 zwrócił się na podstawie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana 2012 - Dz.Urz.UE. z 26 października 2012 r. Nr C 326) oraz art. 22 § 1 Kodeksu postępowania karnego w zw. z art. 113 § 1 Kodeksu karnego skarbowego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z następującym pytaniem prejudycjalnym: "Czy przepis art. 8 ustęp 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE L 204.37) może być interpretowany w ten sposób, że brak notyfikacji przepisów uznanych za mające charakter techniczny dopuszcza możliwość zróżnicowania skutków, tj. dla przepisów dotyczących swobód niepodlegających ograniczeniom przewidzianym w art. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej brak notyfikacji skutkować powinien tym, że nie mogą być one stosowane w konkretnej sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, zaś dla przepisów odnoszących się do swobód podlegających ograniczeniom z art. 36 Traktatu dopuszczalna jest ich ocena przez sąd krajowy, będący jednocześnie sądem unijnym, czy mimo nie notyfikacji są one zgodne z wymogami art. 36 Traktatu i nie podlegają sankcji braku możliwości ich stosowania?". Sprawa została zarejestrowana w TSUE pod sygn. C-303/15. Sąd Okręgowy zmierza tym pytaniem do ustalenia kluczowej kwestii, a mianowicie tego, czy w każdym przypadku nienotyfikowania przepisów technicznych Komisji niedopuszczalne jest ich stosowanie "przeciwko jednostce", czy też "sankcja niestosowania przepisów" nienotyfikowanych nie musi być wdrożona przez sąd krajowy wówczas, gdy przepisy techniczne dotyczą swobód traktatowych podlegających ograniczeniom na podstawie art. 36 Traktatu. Odpowiedź na postawione pytanie prejudycjalne jest zatem niewątpliwie kluczowa dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wydając bowiem orzeczenie prejudycjalne TSUE będzie musiał jasno i jednoznacznie wskazać, czy art. 8 Dyrektywy może być rozumiany w ten sposób, że pozwala on na stosowanie nienotyfikowanych przepisów technicznych przez sądy krajowe, jeżeli ich wprowadzenie było motywowane realizacją celów określonych w art. 36 TSUE. Jednocześnie wskazać również należy, że Sąd Najwyższy postanowieniem z 14 października 2015 r., sygn. akt I KZP 10/15 - po rozpoznaniu zagadnienia prawnego: "czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 612) w zakresie gier na automatach, ograniczające możliwość ich prowadzenia jedynie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna, są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r., ze zm.), a jeżeli tak to, czy wobec faktu nienotyfikowania tych przepisów Komisji Europejskiej, sądy karne w sprawach o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s. uprawnione są, w oparciu o art. 91 ust. 3 Konstytucji, do odmowy ich stosowania jako niezgodnych z prawem unijnym?" – również zawiesił postępowanie do czasu wydania przez TSUE orzeczenia w sprawie C -303/15. Z tych wszystkich względów, podzielając wątpliwości Sądu Okręgowego w Ł. przedstawione w powołanym powyżej pytaniu prejudycjalnym skierowanym do TSUE, sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej, a także mając na względzie konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, doszedł do przekonania, że podjęcie rozstrzygnięcia opartego na art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. jest w pełni uzasadnione. Orzeczenie, które zapadnie w postępowaniu przed TSUE, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu sądowym. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. R.A.