III SA/Łd 1104/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Ł. T. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do służby w Policji postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi k.p. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1104/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Ł. T. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do służby w Policji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) – z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 stycznia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy, k-34). W dniu 5 lutego 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem organu, wpłynął wniosek Ł. T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie określenia zdolności do służby w Policji. W uzasadnieniu wniosku Ł. T. wskazał, iż uchybił terminowi do wniesienia skargi nie ze swojej winy, bowiem zaskarżone orzeczenie nie zawierało pouczenia o możliwości jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zarządzeniem z dnia 18 marca 2013 r. Ł. T. wezwany został do udzielenia informacji, czy w związku z upływem niemalże dwóch lat pomiędzy wydaniem zaskarżonego orzeczenia a złożeniem przez niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy w rozumieniu przepisu art. 87 § 5 p.p.s.a. oraz wyjaśnienia kiedy i w jakich okolicznościach powziął wiadomość o możliwości zaskarżenia orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosku. Powyższe zarządzenie zostało skarżącemu doręczone w dniu 25 marca 2013 r. W dniu 29 marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo Ł. T., w którym ponownie wskazał on, że kwestionowane przez niego orzeczenie nie zawierało pouczenia o możliwości jego zaskarżenia, co spowodowało ujemne dla niego skutki prawne, zaś o fakcie, że przysługuje na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego dowiedział się dopiero z chwilą doręczenia mu postanowienia WSA w Łodzi w przedmiocie odrzucenia jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, w świetle przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), tj. braku winy w uchybieniu terminu, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 tej ustawy – podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 powołanej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej może nastąpić w sytuacji, gdy strona nie dokonała tej czynności w terminie bez swojej winy. Zarazem jednak – w myśl art. 87 § 5 powyższej ustawy – po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Z zestawienia wymienionych przepisów wynika, że brak winy w uchybieniu terminu – nawet oczywisty – nie uzasadnia jego przywrócenia, jeżeli minął rok od upływu tego terminu, a rozpoznawany przypadek nie ma charakteru wyjątkowego. Tym samym ustawodawca ochrania utrwalony na skutek upływu czasu, stan, powstały w wyniku uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej, zastrzegając, że powrót do sytuacji sprzed upływu tego czasu jest możliwy tylko w przypadku wyjątkowym. Powyższy przepis należy zatem rozumieć w ten sposób, że jeżeli Sąd w oparciu o informacje przedstawione przez stronę dojdzie do przekonania, że w sprawie wystąpił przypadek wyjątkowy, może wniosek taki merytorycznie rozpoznać (ustalić czy zostały spełnione inne przesłanki) albo wniosek taki powinien odrzucić jako niedopuszczalny, gdy w sprawie przypadek wyjątkowy nie wystąpił. Ustawodawca nie określa przy tym ani nie egzemplifikuje pojęcia "przypadek wyjątkowy". Pozostawia on ocenę w tym zakresie sędziemu, odwołując się do jego bezstronności, doświadczenia oraz poczucia sprawiedliwości, albowiem dynamika procesów, różnorodność występujących w nich stanów faktycznych, a także rozmaitość i nieprzewidywalność zachowań (działań i zaniechań) stron, nie pozwalają na sformułowanie uniwersalnej definicji normatywnej. Tak więc rzeczą sądu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu, złożonego po upływie roku od jego uchybienia, jest wyważenie całokształtu okoliczności występujących w konkretnej sprawie, odnoszących się zarówno do elementów przedmiotowych, jak i podmiotowych oraz ocena czy argumenty wspierające wniosek są mocniejsze od argumentów przemawiających za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w przepisanym terminie. Konieczne jest zbadanie, czy moc tych argumentów pozwala na stwierdzenie, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy. Mając jednak na uwadze, że ustawa nie definiuje pojęcia "przypadek wyjątkowy", ani nie dostarcza w tym zakresie jakichkolwiek wskazówek interpretacyjnych, lecz odwołuje się w pełni do kompetencji sędziego, dlatego jego orzeczenie w tym zakresie nabiera charakteru dyskrecjonalnego, opartego na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1401/11, opubl. w CBOiS). Z uwagi na powyższe, w niniejszej sprawie Sąd nie oceniał przesłanki braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, bowiem przedstawione przez skarżącego argumenty nie dają podstawy do uznania, że w sprawie zachodzi wyjątkowy przypadek, w rozumieniu art. 87 § 5 powołanej ustawy. Tylko bowiem wystąpienie tej okoliczności umożliwiałoby przeanalizowanie kwestii istnienia po stronie skarżącego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd uznał, że przesłanki uzasadniającej zaistnienie "wyjątkowego przypadku" nie można wywodzić z faktu, iż rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. nr 146, poz. 712 ze zm.), jak również wzór orzeczenia, stanowiący załącznik do tego rozporządzenia, nie zawiera regulacji prawnych, obejmujących obowiązek zamieszczania pouczenia na orzeczeniu wydawanym przez właściwą komisję lekarską o możliwości zaskarżenia tegoż orzeczenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodność kwestionowanego przez skarżącego orzeczenia z przepisami prawa, na podstawie których zostało ono wydane stanowi okoliczność, którą Sąd powinien rozważyć rozpoznając skargę merytorycznie. Jednak w świetle zaprezentowanych wywodów ocena taka w zaistniałym stanie procesowym nie mogła być przeprowadzona. Sąd nie dopatrzył się żadnych wyjątkowych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać przywrócenie terminu do wniesienia skargi po upływie roku od jego uchybienia. Okoliczności takiej nie stanowi również fakt, iż – jak twierdzi skarżący – o możliwości wniesienia skargi dowiedział się dopiero z chwilą doręczenia mu postanowienia Sądu o jej odrzuceniu. Właśnie wobec faktu, iż postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę Ł. T. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. z dnia [...] r. nr [...], twierdzenie takie wydaje się być nielogiczne. Skoro w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest niedopuszczalne ze względu na upływ roku od uchybionego terminu. W tej sytuacji niedopuszczalne było analizowanie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, skoro wniosek skarżącego nie spełnia wymogów pozwalających na tego rodzaju analizę. W świetle powyższego Sąd odrzucił wniosek skarżącego w oparciu o art. 88 w zw. z art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. k.p.