III SA/Łd 1107/11

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. i P. K. na stanowisko Zarządu Gminy I. z dnia [...] w przedmiocie sprzedaży mieszkania w drodze bezprzetargowej bez bonifikaty postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 1107/11 Uzasadnienie Pismem z dnia 24 października 2011 r. A. i P. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na stanowisko Zarządu Gminy I. wyrażone w dniu [...] w przedmiocie sprzedaży mieszkania w drodze bezprzetargowej bez bonifikaty. Postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. Następnie, w dniu 17 kwietnia 2012 r., skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że w gospodarstwie domowym oprócz skarżących pozostają: córka M. K., córka A. K. oraz syn J. K. Skarżący są właścicielami mieszkania o powierzchni 62 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 2,45 ha oraz kamienicy w T. Na dochody gospodarstwa domowego – zgodnie z oświadczeniem – składają się dochody z tytułu najmu w łącznej wysokości 6.819 zł. Skarżący wykazali także na ponoszone koszty (w tym spłata zobowiązań wobec komornika, spłata kredytu, podatek od nieruchomości, ZUS, podatki, czynsz) w łącznej wysokości ok. 4.200 zł. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżących o ich stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji referendarz wezwał skarżących, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. Zażądano w związku z tym: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych obojga małżonków za lata 2010 – 2011 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tym roku dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów) oraz złożenia odpisu zeznań podatkowych PIT-28 za 2011 r. w związku z uzyskiwaniem dochodów z tytułu najmu; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub jego żonę rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; przedstawienia zaświadczenia z banku(ów), w których skarżący zaciągnął wskazany we wniosku kredyt, z określeniem informacji o terminach i wysokości spłacanych rat; przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt regulowania należności komorniczych; wyjaśnienia, czy skarżący lub jego żona jest właścicielem pojazdów mechanicznych w związku z podaną we wniosku informacją o ponoszonych kosztach na zakup paliwa oraz określenia ich marki, szacunkowej wartości i rocznika produkcji; przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt uiszczania – wskazanych we wniosku – opłat z tytułu ZUS, "PIT", czynszu za mieszkanie, podatku od nieruchomości oraz opłat w kwocie 230 zł (nieczytelne); wyjaśnienia, czy skarżący lub jego żona otrzymują płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w związku z faktem posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni 2,4 ha; wskazania wielkości (metraż, ilość samodzielnych mieszkań) oraz szacunkowej wartości posiadanej nieruchomości (określonej we winsoku jako kamienica w T.). Wezwanie to zostało doręczone skarżącym w dniu 25 kwietnia 2012 r. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego w wezwaniu 14-dniowego terminu na odpowiedź. W piśmie wzywającym do uzupełnienia informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach znalazło się pouczenie, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazali wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny ich stanu majątkowego informacji. Nie przekazali także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawili poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2010 - 2011 lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie dochodach; wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych, czy informacji o zaciągniętych kredytach z informacją o terminach i wysokości spłacanych rat. Informacje te były szczególnie istotne z punktu widzenia oceny faktycznych możliwości płatniczych strony w kontekście określenia osiąganych przychodów, ponoszonych kosztów opłat z tytułu kredytu. Nie przekazano także dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia zwiększonych wydatków, które skarżący wyliczyli na ok. 4.200 zł. Istotny był także brak jakichkolwiek informacji na temat posiadanej przez skarżących kamienicy w T. M., która stanowi niewątpliwie majątek trwały skarżących i - jak wskazują we wniosku – uzyskują z niej określone przychody. Skarżący nie podali jednak żadnych bliższych szczegółów dotyczących informacji na ten temat. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżących na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym skarżący pozbawili referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny ich zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem strona skarżąca odmówiła przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżących oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazali w związku z tym w dostateczny sposób, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.