III SA/Łd 111/06

Dnia 11 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 roku sprawy ze skargi S. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu A. G. – J. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w Ł., przy ul. [...] kwotę [...] (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł obejmującą podatek od towarów i usług – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu S. F. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić radcy prawnemu A. G. – J. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 111/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazało skargę S. F., zgodnie z właściwością, Staroście Ż. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż w dniu 14 lutego 2005r. wpłynęła do Kolegium skarga S. F. na działalność Stowarzyszenia A z Ż.. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) nadzór nad stowarzyszeniami innymi niż wymienione w pkt 1 należy do starostwa właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, organem właściwym do rozpatrzenia skargi jest Starosta Ż.. W dniu 8 marca 2005r. S. F. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, iż wie o tym, że Starosta Ż. patronuje Stowarzyszeniu A, ale od stycznia 2004r. Starosta nie rozpoznał jego skarg na to Stowarzyszenie. Wskazał, iż skierował skargę do Kolegium, bo prosił o stwierdzenie, czy działania Stowarzyszenia były zgodne z prawem. W ocenie skarżącego Stowarzyszenie A bezprawnie posługiwało się wizerunkiem i nazwiskiem jego 16 - letniej córki M.. Poprosił Kolegium o przejęcie sprawy od Starosty. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 65 § 1 w związku z art. 127 § 3 i 144 k.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Organ wskazał, iż przepisy ustawy prawo o stowarzyszeniach nie dają Kolegium uprawnień do przejmowania spraw od Starostwa w zakresie nadzoru nad stowarzyszeniami. Dodatkowo Kolegium podniosło, iż jego obszar właściwości miejscowej nie obejmuje powiatu Ż. Powiat ten wchodzi w obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. S.F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie i w dniu 14 września 2005r. Sąd wydał wyrok, w którym stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia (sygn. akt: III SA/Łd 294/05). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznał wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony po upływie wymaganego terminu. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postanowienie organu I instancji zostało skarżącemu doręczone w dniu 28 lutego 2005r. i siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 7 marca 2005r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadany został przez skarżącego w urzędzie pocztowym w dniu 8 marca 2005r., czyli z uchybieniem wymaganego terminu. Sąd stwierdził, iż organ odwoławczy rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo, że postanowienie z dnia [...] było już ostateczne, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, iż skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, a organ nie wydał w tej kwestii postanowienia. W ocenie Sądu, Kolegium rozpatrzyło wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 127 § 3, 134 w związku z art. 141 § 2 oraz art. 144 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż mając na uwadze art. 127 § 3 k.p.a., S.F. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z akt sprawy wynika, iż postanowienie z dnia [...] zostało skarżącemu doręczone w dniu 28 lutego 2005r. (na dowodzie doręczenia znajduje się podpis żony), natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 8 marca 2005r., a więc z uchybieniem terminu, który upłynął z dniem 7 marca 2005r. Jednocześnie skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, a wobec tego brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia jego wniosku z dnia 8 marca 2005r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie wniósł w dniu 15 lutego 2006r.S.F.. W skardze zawarty został jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż termin został przekroczony bez winy skarżącego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. S.F. ponownie podniósł, iż Stowarzyszenie A bezprawnie wykorzystało wizerunek jego córki M.. Wskazał, iż przekazanie Staroście Ż. akt sprawy przez Kolegium było bez sensu, bo skoro Starosta popada w bezczynność to w sprawie nadal nic nie będzie się działo. Dodał, iż na Stowarzyszenie łożone są przez państwo ogromne sumy, a jego córka nie dostała żadnych pieniędzy z tytułu wydania krzyżówek z jej wizerunkiem. Do skargi załączone zostały m.in. orzeczenia ZUS dotyczące stopnia niepełnosprawności skarżącego, jego żony i córki, karty szpitalne i wyniki badań skarżącego i córki, korespondencja z Prokuraturą i Starostwem oraz trzy wyroki sądowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie przez S.F. terminowi do złożenia skargi, a w przypadku przyjęcia sprawy do rozpoznania o jej oddalenie. Odnosząc się do merytorycznych zarzutów, Kolegium podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wskazało, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie podjęte zostało w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 września 2005r. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2006r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W dniu 20 czerwca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił przywrócić Stanisławowi F. termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jego uchylenia. Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. muszą być rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 września 2005r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 294/05. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku tym Sąd stwierdził nieważność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie tego Kolegium z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości skargi S. F. na działalność Stowarzyszenia A. Powodem takiego rozstrzygnięcia Sądu był fakt, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznało wniosek skarżącego z dnia 8 marca 2005r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesiony po upływie ustawowego terminu. Sąd stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że postanowienie organu I instancji zostało skarżącemu doręczone w dniu 28 lutego 2005r., a więc siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 7 marca 2005r. W uzasadnieniu wyroku podano, iż S.F. złożył swój wniosek w urzędzie pocztowym w dniu 8 marca 2005r., czyli z uchybieniem wymaganego terminu i nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie tego terminu. Rozpatrując ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 134 k.p.a., wydało postanowienie o stwierdzeniu uchybienia przez S. F. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie wydane w tej sprawie jest ostateczne. Jeżeli więc organ odwoławczy stwierdza w toku prowadzonego postępowania, iż nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wówczas jest zobligowany do wydania postanowienia o uchybieniu ustawowemu terminowi przewidzianemu do złożenia środka odwoławczego. W świetle cytowanego wyżej przepisu i oceny prawnej zawartej w wyroku Sądu z dnia 14 września 2005r., należy uznać, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Bezspornym w niniejszej sprawie jest bowiem, iż doręczenie skarżącemu postanowienia z dnia [...] nastąpiło w dniu 28 lutego 2005r. Na dowodzie doręczenia znajduje się podpis żony skarżącego – A. F. i doręczyciela, a więc zgodnie z art. 43 k.p.a. postanowienie zostało doręczone skutecznie. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Termin ten upływał więc w dniu 7 marca 2005r. W myśl art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Stosownie natomiast do treści art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegia odwoławcze służy stronie do tego organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie zaś do art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie do postępowania zażaleniowego zastosowanie miał wprost art. 127 § 3 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 612.). A zatem, przysługujący skarżącemu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien zostać złożony do organu najpóźniej w dniu 7 marca 2005r. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący temu terminowi uchybił, gdyż złożył swój wniosek za pośrednictwem poczty w dniu 8 marca 2005r. Wobec powyższego, należy uznać, iż organ zobligowany był do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybiania terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają podnoszone przez S. F. w skardze i w pismach procesowych okoliczności odnoszące się do bardzo złego stanu zdrowia skarżącego i jego żony oraz fakt, iż skarżący żyje z żoną w separacji. Powyższe okoliczności mogły by zostać rozpatrzone przez organ w toku ewentualnego postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jednak, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący takiego wniosku do organu nie złożył. Nieistotny dla sprawy jest również fakt, iż przekroczenie terminu jest niewielkie i dotyczy faktycznie jednego dnia, bowiem zgodnie z cytowanym wyżej art. 134 k.p.a. każde przekroczenie terminu do wniesienia środka odwoławczego powoduje konieczność wydania postanowienia o wniesieniu środka odwoławczego z uchybieniem ustawowego terminu. Złożenie przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu spowodowało, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie mogło ponownie odnieść się do merytorycznych zarzutów zawartych we wniosku, jak również obecnie Sąd nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sporu. Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a podnoszone w skardze zarzuty nie mogły doprowadzić do jego wzruszenia. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu radcy prawnego Sąd orzekł stosownie do art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).