III SA/Łd 1177/15

Dnia 10 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 roku sprawy ze skargi P.C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 216, art. 217, art. 163 § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613), Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił P.C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nr [...] z dnia [...] wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na automatach o nazwie HOT SPOT PLATIN oraz APEX MULTI MAGIC w wysokości 24.000,00 zł. Ww. decyzję doręczono stronie w dniu 3 sierpnia 2015 r. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Celnej w Ł. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. W dniu 19 sierpnia 2015 r. radca prawny R.O. reprezentujący P.C. złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że skarżący przebywa w Zakładzie Karnym we W. i nie miał możliwości ani wiedzy do samodzielnego sporządzenia odwołania. Dokumenty przekazano pełnomocnikowi skarżącego dopiero w dniu 19 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania należy ten termin przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz gdy prośbę tę wniesie w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie wraz z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie. A zatem do przywrócenia terminu muszą być spełnione kumulatywnie 3 przesłanki: należy złożyć odwołanie łącznie z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do jego wniesienia, należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, należy uprawdopodobnić brak winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do dokonania czynności procesowej. Z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że P.C. nie spełnił łącznie powyższych przesłanek niezbędnych do przywrócenia uchybionego terminu. Organ wskazał, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Tak więc brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że P.C. nie dochował ostatniej z ww. przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. nie uprawdopodobnił, że złożenie po terminie odwołania od ww. decyzji, nastąpiło bez jego winy. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, okoliczności takie jak: odbywanie kary w zakładzie karnym, brak możliwości i wiedzy do samodzielnego sporządzenia odwołania, nie mogą stanowić okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Bowiem, strona po dniu doręczenia jej decyzji (po 3 sierpnia 2015 r.) mogła zlecić i powierzyć to profesjonalnemu pełnomocnikowi, co zresztą uczyniła, z tym tylko, że z niedochowaniem terminu na złożenie dowołania. Złożyła bowiem odwołanie w dniu 19 sierpnia 2015 r., podczas gdy zgodnie z prawidłowym w decyzji z dnia [...] pouczeniem o środkach odwoławczych, winna to uczynić do dnia 17 sierpnia 2015 r. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny oraz to, że decyzja z dnia [...] zawierała prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do dokonania powyższej czynności procesowej. Na powyższe postanowienie P.C. wniósł skargę do WSA w Łodzi, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zarzucił naruszenie art. 162 § 1 i 2 o.p. poprzez niezasadne nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania mimo, iż zaistniały ku temu przesłanki. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ miał wiedzę, że skarżący znajduje się w zakładzie karnym, która to okoliczność usprawiedliwia wniesienie odwołania po terminie. Zaznaczył, że organ podjął skarżoną decyzję arbitralnie bez jakiejkolwiek głębszej analizy sytuacji skarżącego. W ocenie pełnomocnika sam fakt pobytu w zakładzie karnym znacząco utrudnia a właściwie wyklucza normalne funkcjonowanie. Oczywiste jest również, że kontakt takiej osoby ze światem zewnętrznym jest również znacznie utrudniony, a często niemożliwy. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pozbawi skarżącego możliwości skorzystania z przysługującej drogi odwoławczej mimo, że do uchybienia terminowi nie doszło na skutek niedbalstwa strony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], odmawiające przywrócenia P.C. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], wymierzającej mu karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Podstawę prawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) – dalej: o.p. Zgodnie z treścią art. 162 § 1 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 o.p.). Z treści powołanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w Ł. prawidłowo uznał, że spełnione zostały trzy, spośród czterech w/w przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mianowicie skarżący uchybił 14 dniowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia wniósł podanie o przywrócenie uchybionego terminu oraz dokonał uchybionej czynności, tj. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Skarżący nie spełnił natomiast czwartej przesłanki, tj. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy stanowi zasadniczą przesłankę przywrócenia uchybionego terminu. Oceniając brak winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy; o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy dopełnieniu obowiązku stanęła na przeszkodzie okoliczność nie do przezwyciężenia eliminująca nie tylko możliwość złożenia pisma procesowego w terminie, ale wykluczająca w ogóle normalne działanie. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniały braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Za okoliczność taką nie mogło być bowiem uznane odbywanie kary w zakładzie karnym. Decyzję z dnia [...] skarżący otrzymał w dniu 3 sierpnia 2015 r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Należy zauważyć, że skoro zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jej zaskarżenia, to skarżący nie może się powoływać na brak wiedzy prawniczej jako okoliczność uprawdopodobniającą brak jego winy w uchybieniu terminu. Ponadto podkreślić należy, że powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa, czy też przebywanie w zakładzie karnym, nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nieznajomość prawa nie jest bowiem okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu (postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 1860/15 opublikowane w bazie www.cbois.nsa.gov.pl), zwłaszcza, że w niniejszej sprawie skarżący korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczność, że skarżący nie posiada zawodowo wiedzy prawniczej, nie zwalniała strony od należytej dbałości o własne interesy. Z powyższych względów podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 162 § 1 o.p. uznać należało za chybiony. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. D.Cz.