III SA/Łd 1270/15

PostanowienieWSA w Łodzi2016-01-21

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uwzględniając jej dochody, wydatki, posiadany majątek (w tym samochód) oraz zobowiązania kredytowe?
Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i córki. Jednakże, ze względu na posiadanie samochodu o znacznej wartości oraz dobrowolne zaciąganie zobowiązań kredytowych (rata za samochód, kredyt mieszkaniowy), które nie są niezbędne do bieżącego utrzymania, nie można przyznać jej całkowitego zwolnienia od kosztów. W związku z tym, przyznano zwolnienie częściowe, pozwalające na pokrycie kosztów sądowych do kwoty 250 zł.
Stan faktyczny
Skarżąca A.R. złożyła skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w przedmiocie nałożenia opłaty za przechowywanie broni. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnoletnią córką, posiada stałe dochody z pracy, alimenty, mieszkanie TBS oraz ¼ udziału w nieruchomości niezabudowanej. Jest również właścicielką samochodu Toyota Yaris o wartości ok. 30.000 zł, na który zaciągnęła kredyt. Ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, w tym raty kredytów mieszkaniowego i samochodowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej A.R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.R. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za przechowywanie w depozycie broni postanawia 1) przyznać skarżącej A.R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie U.K. III SA/Łd 1270/15 Uzasadnienie A.R. (dalej skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za przechowywanie w depozycie broni. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu do skargi strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką (13 lat). Skarżąca jest najemcą mieszkania w TBS o powierzchni 47,90 m2 oraz ¼ części udziału w nieruchomości niezabudowanej (nie podała dokładnych danych co do wielkości nieruchomości). Zgodnie z oświadczeniem, na dochody w gospodarstwie domowym skarżącej składają się: dochody z tytułu umowy o pracę skarżącej w wysokości 3.081 zł, oraz alimenty na rzec z córki w kwocie 700 zł. Daję to łącznie dochód w gospodarstwie domowym w wysokości 3.781 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 1.800 zł. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności. Jest natomiast właścicielką pojazdu marki Toyota Yaris o szacunkowej wartości ok. 30.000 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała także informacje dotyczące wydatków w gospodarstwie domowym. Wyjaśniał, że ponosi koszty czynszu w kwocie 846 zł, energii elektrycznej – 116 zł, internetu – 50 zł, tv – 28 zł, telefony – 86 zł. Podała także, iż na inne wydatki miesięczne to: wyżywienie - ok. 800 zł, odzież - 300 zł, środki czystości – 400, edukacja córki – 150 zł, obiady w szkole córki – 220 zł, koszty dojazdów (benzyna) oraz ubezpieczenia samochodu – 109 zł. Nadmieniła także, iż spłaca raty kredytu mieszkaniowego w kwocie 105 zł oraz kredytu na zakup samochodu w kwocie 479 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że prowadzi wspólnego gospodarstwo domowe z niepełnoletnią córką, uczennicą szkoły średniej. Dochody gospodarstwa domowego zamykają się łączną kwotą 3.781 zł, co daje średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 1.800 zł. Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – istotnym jest fakt, że wskazane dochody skarżącej z tytułu umowy o pracę w wysokości 3.081 zł mają charakter stały, skarżąca jest właścicielem samochodu osobowego marki Toyota Yaris o szacunkowej wartości 30.000 zł nabytego na kredyt. Rozważając, podnoszone przez skarżącą argumenty, że uzyskiwane dochody w całości pochłaniają wyliczone wydatki na bieżące utrzymanie, zwrócić należy uwagę na następujące okoliczności. Po pierwsze, skarżąca - jak wynika ze złożonych wyjaśnień spłaca raty kredytów, związanych z zakupem dóbr trwałego użytku. Kwota raty za samochód wynosi 479 zł. Do tego dochodzą koszty związane z ratą kredytu mieszkaniowego (rata 105 zł) oraz użytkowania pojazdu (ok. 130 zł). Powyższe ustalenia, w szczególności dotyczące faktu opłacania wskazanych rat kredytów, nie uwiarygodniają podnoszonego argumentu o trudnościach w pokryciu bieżących kosztów utrzymania. Niewątpliwie bowiem osoba, która – jak twierdzi – ma kłopoty z bieżącym regulowaniem zobowiązań i kosztów utrzymania, nie decydowałaby się na dobrowolne nakładania na siebie kolejnych dodatkowych obciążeń finansowych, a te już istniejące próbowałaby minimalizować. Niewątpliwie fakt opłacania wysokich rat kredytu za zakup pojazdu osobowego marki Toyota Yaris i związanych z tym kosztów bieżącego użytkowania pojazdu o powyższym nie świadczą. Podkreślić należy w związku z tym, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku w szczególności koszty regulowania rat kredytu, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Stanowisko takie znajduje pełne poparcie w orzecznictwie sądowym (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06). Reasumując, w ocenie referendarza sądowego, wszystkie wskazane okoliczności w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego od skargi (738 zł) oraz faktem, iż ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie, pozwalają na częściowe pokrycie kosztów sądowych, w tym części wpisu w wysokości 250 zł. Podnieść bowiem należy, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Stąd też biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. U.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło