III SA/Łd 1296/13

Dnia 19 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę. Sprawa sygn. akt III SA/Łd 1296/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od 23 czerwca do 22 lipca 2004r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że w dniu [...] Komendant Miejski Policji w [...] wydał decyzję, którą odmówił R. S. wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od 23 czerwca do 22 lipca 2004r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił błędną interpretację przepisów ustawy o Policji, wybiórcze, a tym samym nieobiektywne powoływanie się na orzeczenia sądów administracyjnych oraz naruszenie konstytucyjnej zasady równości obywatela. Skarżący domagał się wypłaty 50% zawieszonego uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z uniewinniającym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] – IV Wydział Karny z dnia [...], sygn. akt [...]. Organ drugiej instancji podniósł, że postanowieniem z dnia [...] Komendant Miejski Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. Postanowieniem Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...], sygn. akt [...] skarżącemu został przedstawiony zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 3 K.k. i art. 165 § 1 pkt 5, § 2 i § 4 K.k. w związku z art. 11 § 2 K.k. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] zastosowany został środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji. Postanowieniem Prokuratury Okręgowej w [...] – Wydział V Śledczy z dnia [...] o sygn. akt [...] został uchylony środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, który został zastosowany postanowieniem z dnia [...]. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] nadkom. w st. spocz. R. S. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 1 miesiąca, tj. od [...] do [...]. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...]. Postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą w Policji. W związku ze wskazanym orzeczeniem, rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Decyzja została doręczona stronie w dniu [...] Orzeczeniem Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji obwinionego. Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] – IV Wydział Karny z dnia [...], sygn. akt [...] nadkom. w st. spocz. R. S. został uniewinniony od zarzucanego czynu. Wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu [...]. Pismem z dnia [...] skarżący zwrócił się o wypłacenie należności pieniężnych, tj. nagrody rocznej za 2004r. oraz 50% uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych. Wskazując na art. 124 ust. 1 – 2, art. 125 ust. 1 -2 ustawy o Policji art. 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 185, poz. 1122) organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż dokonując interpretacji art. 124 ustawy o Policji nie można pominąć przepisu art. 125 tej ustawy. Zdaniem organu drugiej instancji ustawodawca ewidentnie zróżnicował sytuację prawną policjantów zawieszonych w czynnościach służbowych i tymczasowo aresztowanych, przyznając tym drugim uprawnienie do otrzymania zawieszonej części uposażenia również, gdy umorzenie postępowania karnego lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Stąd też, jeśli w przypadku policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych do czasu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji, nie ustąpią przyczyny zawieszenia, brak jest podstaw do przyznania mu zawieszonej części uposażenia. Choćby nawet, po zakończeniu prowadzonych postępowań (karnego lub dyscyplinarnego), będących podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nie został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Wskazując na racjonalność prawodawcy i odmienne uregulowanie sytuacji policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych od tymczasowo aresztowanego oraz wykładnię literalną wskazanych przepisów organ drugiej instancji stwierdził, że w przypadku policjanta zawieszonego czynnościach służbowych zawieszoną część uposażenia wypłaca się funkcjonariuszowi Policji w służbie czynnej, jeżeli do dnia zwolnienia ze służby zapadłby wyrok uniewinniający, a nie jak w niniejszym przypadku, policjantowi w stanie spoczynku zwolnionemu ze służby w Policji z dniem [...], gdy wyrok uniewinniający Sądu Okręgowego w [...] – IV Wydział Karny o sygn. akt [...] zapadł w dniu [...], tj. po upływie półtora roku po zwolnieniu ze służby. W tym stanie faktycznym i prawnym organ drugiej instancji uznał rozstrzygnięcie Komendanta Miejskiego Policji w [...] za zgodne z obowiązującymi przepisami. W skardze na powyższą decyzję R. S. wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. błędną interpretację art. 124 ust. 2 ustawy o Policji poprzez uznanie, że wypłata zawieszonego uposażenia, po wydaniu wyroku uniewinniającego możliwa jest jedynie w stosunku do policjanta w służbie czynnej; 2. zastosowanie wykładni rozszerzającej art. 124 ust. 2 ustawy o Policji poprzez odwołanie się do art. 125 ust. 2 ustawy o Policji polegające na przyjęciu, iż do wyrównania uposażenia niezbędny jest zapis jak w art. 125 ust. 2 wbrew ogólnym zasadom stosowania wykładni, w tym zakazu wykładni rozszerzającej przepisów lex specialis; 3. nie zastosowanie wykładni celowościowej oraz funkcjonalnej art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, w tym dyrektyw tej interpretacji nakazujących brać pod uwagę normy moralne, zasady sprawiedliwości, słuszności i konsekwencje społeczne; 4. nie odstąpienie od dyrektywy wykładni literalnej umożliwiające odstąpienie od literalnego znaczenia, jeżeli znaczenie to nie prowadzi do abstrakcyjnych konsekwencji; 5. naruszenie art. 107 K.p.a. wobec braku dostatecznego uzasadnienia decyzji. Zdaniem skarżącego wykładnia literalna art. 124 ust. 2 ustawy o Policji wyczerpująco wskazuje, że do jedynych i koniecznych warunków dla otrzymania zawieszonej części uposażenia, należą wyłącznie: zakończenie postępowania dyscyplinarnego lub karnego, będącego przyczyną zawieszenia, jeżeli nie zapadł wyrok skazujący lub orzeczenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Skarżący wyraźniej wykazał organowi pierwszej i drugiej instancji, że warunki te spełnia. Nie do zaakceptowania jest natomiast wniosek organu, z którego wynika, iż na podstawie analizy art. 125 ust. 2 ustawy o Policji, istnieje jakikolwiek inny, dodatkowy warunek dla otrzymania zawieszonej części uposażenia. Przepis ten różnicuje sytuację prawną policjantów zawieszonych w czynnościach służbowych i tymczasowo aresztowanych. Stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu art. 124 ust. 2 ustawy o Policji i jako taki nie może zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni stanowić podstawy rozszerzającej wykładnię art. 124 ust. 2 ustawy o warunki w nim zapisane. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają także zupełniej odmienne podstawy wyrównania uposażenia. W art. 125 ust. 3 ustawy o Policji kryteria te są zaostrzone, podczas gdy art. 124 ust. 2 ustawy wymaga jedynie braku skazania lub orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Zdaniem skarżącego z zupełnie niezrozumiałych powodów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesiono się do niego jak do policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych w chwili odejścia ze służby, skoro zawieszony w czynnościach służbowych był jedynie od [...] do [...], a następnie przepracował nienagannie 7 lat do dnia [...]. Zdaniem skarżącego organ winien w tym przypadku zastosować wykładnię celowościową z preferencją wykładni funkcjonalnej, której dyrektywy nakazujące: branie pod uwagę norm moralnych, zasady sprawiedliwości, słuszności oraz konsekwencji społecznych są najbardziej konstytucyjne. Trudno bowiem uznać, iż sprawiedliwe i słuszne jest rozszerzenie uprawnień funkcjonariuszy tymczasowo aresztowanych, których czyn popełniony musi być zagrożony surowszą sankcją lub jego okoliczności rodzą obawę matactwa, wobec funkcjonariuszy, którzy popełnili czyn umożliwiający im pełnienie obowiązków służbowych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.) dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Stan faktyczny w sprawie nie jest sporny między stronami. W okresie, którego dotyczy decyzja organu pierwszej instancji skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...]. Podstawę zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych stanowił art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( j.t. 2011 nr 287 poz. 1687 ze zm. ) W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania tego rozkazu personalnego przepis ten stanowił, że policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych skutkowało zawieszeniem – od najbliższego terminu płatności – 50% ostatnio należnego uposażenia. Postępowanie karne, stanowiące podstawę zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...], [...] uniewinniającym skarżącego od dokonania zarzucanego mu czynu. Jednakże zanim zapadł ten wyrok, rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji w związku z prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] uznającym skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczającym go do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą w Policji. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. W myśl tego przepisu, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Przepis art. 124 ust. 2 ustawy o Policji gwarantuje zawieszonemu w czynnościach służbowych policjantowi, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, otrzyma on zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, pod warunkiem, że w postępowaniach tych nie zostanie skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Dla zastosowania dyspozycji tego przepisu konieczne jest, by przesłanki warunkujące otrzymanie zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia ziściły się kumulatywnie w czasie, gdy policjant wciąż pozostaje w służbie, bowiem w sytuacji zwolnienia funkcjonariusza Policji w okresie jego zawieszenia w czynnościach służbowych, decyzja o zwolnieniu ze służby znosi skutek w postaci zawieszenia, poprzez wygaszenie decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych, co udaremnia możliwość stosowania tej normy prawnej, który to skutek zaś nie występuje w przypadku policjanta tymczasowo aresztowanego, o którym mowa w art. 125 ustawy o Policji. Stanowi o tym § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych ( Dz. U. nr 120 poz. 1029 ze zm. ) wskazując, że wygaśnięcie decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych następuje w przypadku zwolnienia policjanta ze służby. Rozporządzenie to jest wypełnieniem delegacji ustawowej zawartej w art. 39 ust. 4 ustawy o Policji w myśl którego minister właściwy do spraw wewnętrznych określi w drodze rozporządzenia , tryb zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych, uwzględniając organy uprawnione do zawieszania policjanta w czynnościach służbowych, tryb zaskarżania decyzji o zawieszeniu oraz przypadki uchylania lub wygaśnięcia decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych przed ukończeniem postępowania karnego. Przepis ten wprost wskazuje ,że wolą ustawodawcy było wygaszenie decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych w sytuacji zwolnienia go ze służby przed ukończeniem postępowania karnego, czego wyrazem jest przywołany § 6 pkt. 3 ww. rozporządzenia. Zatem jeśli do czasu zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji nie ustąpią przyczyny zawieszenia go w czynnościach służbowych, brak jest podstaw do przyznania mu zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia, choćby po zakończeniu prowadzonych postępowań ( karnego lub dyscyplinarnego ) będących podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nie został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Podkreślić należy, że przepis art. 125 ust. 2 ustawy o Policji zawiera dodatkową przesłankę, która obliguje właściwy organ do przyznania zainteresowanemu zawieszonej części uposażenia nawet w sytuacji, gdy umorzenie postępowania karnego będące przyczyną tymczasowego aresztowania lub uniewinnienie prawomocnym wyrokiem sądu, miało miejsce po zwolnieniu policjanta ze służby. Przepis ten w sposób wyraźny stanowi, że w razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki tego uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu policjanta ze służby. Jedyne odstępstwo od tej zasady przewiduje w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art. 125 ust. 3, a więc w przypadku, gdy postępowanie karne umorzono z powodu przedawnienia lub amnestii, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania karnego. Przepis art. 124 ust. 2 takiej szczególnej regulacji nie zawiera, co przemawia to także za przyjęciem, iż nawet w sytuacji, gdy policjant – zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącym się postępowaniem karnym lub dyscyplinarnym – nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, lecz stosowne orzeczenie uniewinniające lub umarzające postępowanie zostało wydane po zwolnieniu policjanta ze służby, brak jest podstaw do przyznania zawieszonej części uposażenia wraz z obligatoryjnymi podwyżkami. Stanowisko takie zostało zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym przez organ wyroku z dnia 4 stycznia 2013r., I OSK 700/12, jak również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011r., II SA/Wa 1804/11. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił . b.a.