III SA/Łd 133/17

Dnia 28 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Ewy Alberciak w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. R.T. P. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziego WSA Ewy Alberciak zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. od rozpoznawania jego skargi na ww. decyzję. W uzasadnieniu wniosku skarżący zakwestionował bezstronność i niezawisłość sędziego WSA Ewy Alberciak przy rozpoznawaniu jego sprawy. W piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2017 r. skarżący wskazał dodatkowo, że w jego ocenie Sędzia WSA Ewa Alberciak naruszyła etykę zawodową sędziego i powinna ponieść konsekwencje dyscyplinarne za jej bezprawne działanie w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 14/17. Sędzia swą obecnością w sprawie powoduje naruszenie prawa skarżącego do rzetelnego procesu sądowego i niepotrzebną przewlekłość postępowania sądowego. Skarżący wskazał, iż Sędzia wiedziała o swym bezprawnym udziale w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 14/17 i powinna jego zdaniem sama uchylić się od orzekania w jego sprawie. Tym samym w ocenie skarżącego Sędzia naruszyła art. 112 k.p.a. oraz art. 57a, art. 285a § 3 i art. 183 p.p.s.a. W dniu 19 lipca 2017 r. Sędzia WSA Ewa Alberciak złożyła pisemne oświadczenie, że nie są jej znane okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w sprawie. Nadto wskazała, że nie zachodzą podstawy do wyłączenia jej z mocy ustawy, określone w art. 18 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek P. M. o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Ewy Alberciak nie zasługuje na uwzględnienie. W rozumieniu art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (§ 1). Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie zaś do brzmienia art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Skład orzekający w niniejszej sprawie, analizując wniosek skarżącego w kontekście przywołanych przesłanek z art. 18 i 19 p.p.s.a., nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Argumenty podnoszone przez skarżącego sprowadzają się w istocie do kwestionowania bezstronności i niezawisłości sędziego WSA Ewy Alberciak przy rozpoznawaniu jego sprawy oraz naruszenia przez nią przepisów kodeksu etyki zawodowej sędziego oraz procedury sądowoadministracyjnej. Skarżący nie sprecyzował jednak, na czym powyższe naruszenia miałyby polegać. Skład orzekający podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, że nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 roku, II OZ 1008/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości oraz o wadliwym sposobie orzekania (por. np. postanowienia NSA: z dnia 27 maja 2014 roku, II OZ 506/14; z dnia 11 kwietnia 2014 roku, II OZ 381/14; orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że w dniu 19 lipca 2017 r. Sędzia WSA Ewa Alberciak złożyła pisemne oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia jej od rozpoznawania sprawy skarżącego i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi – w przekonaniu składu orzekającego – żadnych wątpliwości. Podsumowując, Sąd stwierdził, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla skarżącego oraz że wydał odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 14/17, nie stanowi podstawy jego wyłączenia w niniejszej sprawie. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. W tym stanie rzeczy wniosek P. M. o wyłączenie Sędziego WSA Ewy Alberciak podlegał oddaleniu. O powyższym Sąd orzekł na podstawie art. art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 19 i art. 18 § 1 p.p.s.a. R.T.