III SA/Łd 133/23

WyrokWSA w Łodzi2023-06-13

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Paweł Dańczak, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące przedawnienia należności składkowych oraz prawidłowości ustalenia płatnika składek mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy kwestia ustalenia płatnika została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów w egzekucji administracyjnej nie służy weryfikacji legalności nałożonego obowiązku, lecz prawidłowości podejmowanej egzekucji. Kwestia ustalenia płatnika składek, podniesiona przez stronę skarżącą, została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Apelacyjnego, który jest wiążący dla organu i sądu. Ponadto, należności objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okresy od września 2021 r. do stycznia 2022 r. Skarżący kwestionowali ustalenie ich jako płatników składek, twierdząc, że obowiązek ten spoczywał na agencji zatrudnienia, a należności uległy przedawnieniu. ZUS oddalił zarzuty, a następnie utrzymał w mocy swoje postanowienie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. G. i Z. G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 stycznia 2023 roku nr 530000.71.1.2023-RED-EZ.KK w przedmiocie oddalenia zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z 2 stycznia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własne postanowienie z 18 listopada 2022 r. oddalające zarzut A. s.c. B.G., Z.G. dotyczący prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. 25 października 2022 r. do ZUS II Oddział w Łodzi wpłynęło pismo stanowiące zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], w którym A. s.c. wniósł zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 i § 2 pkt 6 ppkt c, art. 35 § 1 oraz art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. 2022 r., poz. 479 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.". Postanowieniem z 18 listopada 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi oddalił zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu wskazanego postanowienia organ rozstrzygający w odniesieniu do odmowy uznania zarzutu przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi z 10 października 2022 r. o numerach od [...] do [...] wyjaśnił, że należności te nie uległy przedawnieniu. Zaznaczono również, iż tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] za okres od 09/2021 do 04/2022, zostały wystawione na podstawie upomnień od [...] do [...] doręczonych 29 września 2022 r. Należności z tytułu składek, zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – dalej: "u.s.u.s.", ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem z ust. 5 - 6. Nadto organ zaznaczył, że wpłatami z 17 października 2022 r., 20 października 2022 r. oraz 21 października 2022 r. zajęcia rachunku bankowego z 11 października 2022 r. skierowane do m. S.A. oraz do A. S.A. - zawierające tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] zostały w całości zrealizowane. 6 grudnia 2022 r. do ZUS wpłynął wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy - zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji administracyjnej zakończonej postanowieniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi z 18 listopada 2022 r., którym oddalono zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do nr [...]. We wskazanym wniosku - o ponowne rozpoznanie sprawy - zażądano uwzględnienia zarzutów i umorzenia postępowania oraz zwrotu środków przekazanych w ramach egzekucji z rachunku bankowego w wysokości 35.464,60 zł. Przywołanym na wstępie postanowieniem z 2 stycznia 2023 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własne postanowienie z 18 listopada 2022 r. oddalające zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do nr [...]. Organ odwoławczy szczegółowo zrelacjonował stan faktyczny sprawy oraz wyjaśnił, że A. s.c. została poinformowana o sporządzeniu z urzędu dokumentów za ubezpieczonych: A.Z.-B., J.S., M.S., M.M., P.S. wraz z prawidłowymi podstawami wymiaru składek. Zaznaczono przy tym, że dokumenty te powinny być złożone przez A. s.c. jako pracodawcę. ZUS podkreślił przy tym, że wskazane dokumenty zostały sporządzone na podstawie prawomocnych decyzji Wydziału Ubezpieczeń i Składek oraz wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 grudnia 2019 r. sygn. akt [...]. Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego zapadło przy znajomości przez sąd powołania się w postępowaniu apelacyjnym przez A. s.c. na wyroki sądów - Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi sygn. akt [...] i [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Olsztynie sygn. akt [...] i [...]. Dalej ZUS zaznaczył, iż zapisanie na koncie płatnika prawidłowych dokumentów rozliczeniowych spowodowało powstanie zadłużenia. Zaznaczono również, iż 26 września 2022 r. do A. s.c. zostały skierowane na poszczególne ubezpieczenia upomnienia przedegzekuycyjne za okres od 9/2021 do 4/2022, które zostały skutecznie doręczone 29 września 2022 r. Zaznaczono przy tym, iż z uwagi na to, że nieopłacone przez A. s.c. składki są należnościami wymagalnymi brak jest podstaw prawnych do anulowania upomnień. Dalej wyjaśniono, że 10 października 2022 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], w oparciu o które wystawiono zajęcia rachunku bankowego od nr [...] do nr [...] w m. S.A. oraz od nr [...] do nr [...] w A. S.A., obejmujące należności objęte upomnieniami przedegzekucyjnymi. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że nie nastąpiło przedawnienie należności objętych tytułami wykonawczymi z 10 października 2022 r. Tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] za okres od 09/2021 do 04/2022, zostały wystawione na podstawie upomnień od [...] do [...] doręczonych 29 września 2022 r., przy czym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem z ust. 5-6. Zaznaczono również, iż z uwagi na fakt, że wpłatami z 17 października 2022 r., 20 października 2022 r. oraz 21 października 2022 r. zajęcia: rachunku bankowego o numerach od [...] do [...] z 11 października 2022 r. skierowane do m. S.A. oraz zajęcia rachunku bankowego o numerach od [...] do [...] z dnia 11 października 2022 r. skierowane do A. S.A. - zostały w całości zrealizowane, organ egzekucyjny weryfikując zarzuty dotyczące wymagalności składek stwierdził brak podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. ZUS wskazał również, iż pismem z 22 listopada 2022 r., odebranym przez A. s.c. 25 listopada 2022 r., udzielono odpowiedzi w sprawie wniosku o zwrot nienależnie opłaconych składek - ZUS nie stwierdził nadpłaty podlegającej zwrotowi. Na ostateczne postanowienie ZUS skargę do sądu administracyjnego złożyli B.G. i Z.G. zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1. art. 24 ust. 4 u.s.u.s. ponieważ należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat licząc od dnia, w którym składki stały się wymagalne, a za moment wymagalności przyjąć należy dzień, w którym składki powinny zostać uiszczone przez faktycznego ówczesnego płatnika i pracodawcę. Pięcioletni okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne wprowadzony został przepisami art. 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r. Zatem składki ubezpieczeniowe za wykonawców usług outsourcingowych za ostatni miesiąc świadczenia tych usług, którym był październik 2013, wymagalne były w dniu 15 listopada 2018 r., a więc bezsprzecznie uległy przedawnieniu już z dniem 16 listopada 2018 r.; 2. art. 4 pkt a), art. 18 ust. 1 oraz art. 83 u.s.u.s., w oparciu o które ZUS do dnia 12 czerwca 2017 r. w ogóle nie miał uprawnień do ustalania kto jest płatnikiem składek ubezpieczeniowych i innych opłat, a tym samym do arbitralnej zmiany płatnika, wydając od 2014 r. decyzje, które stały się źródłem rzekomych zobowiązań skarżących w stosunku do organu egzekucyjnego, a w których ustalono, że skarżący jest płatnikiem składek za osoby (wykonawców usług) niebędące pracownikami jego, lecz certyfikowanej agencji zatrudnienia. Zaznaczono przy tym, że do dnia 12 czerwca 2017 r. płatnikiem składek ubezpieczeniowych i innych opłat był wyłącznie ten pracodawca, który zgłosił ubezpieczone osoby do systemu ubezpieczeń społecznych i wypłacał im należne wynagrodzenie za pracę, stanowiące przychód w rozumieniu art. 18 ust. 1 u.s.u.s., którego wysokości w tym postępowaniu organ rentowy w ogóle nie ustalił, a którego kwota wypłacona w 2013 roku wykonawcom usług, a pracownikom agencji zatrudnienia nie jest znana skarżącym; 3. art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a.", poprzez nieustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i brak przeprowadzenia dowodów, podczas gdy obowiązek taki spoczywa z mocy ww. przepisów na prowadzącym postępowanie organie egzekucyjnym; 4. art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 13 czerwca 2017 r., którym to przepisem w u.s.u.s. dodano nowy przepis, cyt.: "16) w art. 83 w ust. 1 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu: 1a) ustalania płatnika składek". Zatem w 2014 r., w którym ZUS II Oddział w Łodzi wydał swoje pierwsze decyzje dotyczące skarżących i wykonawców usług w osobach: A. Z.-B., M.S., P.S., M.M., J.S., zatrudnionych w okresie od 1 maja 2013 r. do 8 listopada 2013 r., ZUS w ogóle nie miał uprawnień do ustalenia, że to skarżący byli płatnikiem składek za ww. pracowników, których do ubezpieczeń społecznych i do zdrowotnego zgłosił płatnik K. sp. z o.o.; 5. art. 5 ustawy. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 13 czerwca 2017 r., a z którego wynika, że składki opłacone przez agencje zatrudnienia będą zaliczane jako należne, cyt.: "Ad. 5.1. Do składek nienależnie opłaconych przez podmiot który zgłosił ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nieprzedawnionych na dzień jej wejścia w życie stosuje się odpowiednio art. 38a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 2. Do składek nienależnie opłaconych przez podmiot, który zgłosił ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych, za okres wskazany w decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio art. 38a ust. 3-7ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą"; 6. art. 398² § 1 k.p.c. zdanie drugie w związku z art. 1 pkt 16 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw oraz § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w ogóle nie uwzględniając kwoty składek ubezpieczeniowych zapłaconych przez agencję zatrudnienia K.. w 2013 r. na konta ww. osób ubezpieczonych, zaliczając bieżące zapłaty składek ubezpieczeniowych dokonywane przez skarżących w latach 2020 - 2022 na poczet rzekomego, bo jeszcze ciągle spornego, zadłużenia składkowego w stosunku do ZUS; 7. decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Łodzi z dnia 10 grudnia 2020 r. oraz z dnia 1 marca 2021 r. dotyczące zapłaty składek ubezpieczeniowych za lata 2013 - 2022, zaskarżone przez pełnomocnika skarżących do Sądu Okręgowego w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, które sąd połączył do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt [...], na podstawie art. 219 k.p.c., ponieważ obie decyzje dotyczą zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za osoby ubezpieczone: A. Z.-B., M.S., P.S., M.M., J.S., które były wykonawcami usług w spółce skarżących w okresie od 1 maja 2013 r. do 8 listopada 2013 r., na podstawie umowy o świadczenie usług zawartej z agencją zatrudnienia S. sp. z o.o., będąc w tym czasie pracownikami agencji zatrudnienia K. sp. z o.o., także wpisanej do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia; 8. art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustalenia, że płatnikiem składek za ww. wykonawców usług w 2013 r. są skarżący, podczas gdy ZUS II Oddział w Łodzi nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w tym zakresie, a w systemie informatycznym ZUS nadal płatnikami dla ww. pracowników jest agencja zatrudnienia K. Organ egzekucyjny potwierdził tę okoliczność, wysyłając w 2014 r. do osób ubezpieczonych "informacje o stanie konta ubezpieczonego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wg stanu na dzień 31 grudnia 2013 r.", w których wskazał jako jedynego rzeczywistego płatnika i pracodawcę w spornym okresie spółkę K., a nie skarżących; 9. organ egzekucyjny nie miał i nadal nie ma prawa pominąć w tej sprawie ustawowego związania zawartego w art. 365 § 1 k.p.c., który to przepis odnosi się także do prawomocnych orzeczeń zapadłych w 2014 r. w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oraz w Sądzie Rejonowym w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących osób ubezpieczonych - wykonawców usług w skarżącej spółce w okresie od 1 maja 2013 r. do 8 listopada 2013 r., będących wówczas pracownikami certyfikowanej agencji zatrudnienia: - wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 14 marca 2014 r., sygn. akt [...], dotyczący ubezpieczonych M.M. i J.S.; - wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 7 maja 2014 r., sygn. akt [...], dotyczący ubezpieczonego M.S.; - postanowienia Sądu Rejonowego w Olsztynie z 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt [...] oraz [...], dotyczące P.S. - w oparciu o które sąd ten przekazał sprawę sędziemu komisarzowi Sądu Rejonowego w Olsztynie do sprawy o sygn. akt [...], jako wierzytelności skierowane przeciwko upadłej K. sp. z o.o.; Równocześnie w skardze zaznaczono, iż zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego skarżących dokonano bez jakiejkolwiek podstawy prawnej i podjęto ją na podstawie decyzji organu rentowego z 2014 r., które zostały rozpoznane przez Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 14 września 2018 r, sygn. akt [...] i przez Sąd Apelacyjny w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt [...], lecz wyroki te nie mogą stanowić podstawy do wystawienia tytułów wykonawczych, ponieważ dotyczyły one wyłącznie "podlegania ubezpieczeniom społecznym", a nie zapłaty składek ubezpieczeniowych i ich wysokości za 2013 r. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Przy czym, w świetle wskazanego przepisu - art. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. np. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Podkreślić również należy, że w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź stwierdzenia, że został on wydany z naruszeniem prawa, przewidziane zostały przez ustawodawcę w art. 145 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonego doń aktu. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak chociażby pokrzywdzenie strony wydanym aktem wówczas, gdy wiąże się on z negatywnymi dla niej skutkami, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Z przywołanych powyżej przepisów p.p.s.a. wynika bowiem wyraźnie, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, a więc ocenia czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego doń postanowienia ZUS – zarówno I jak i II instancji - wykazała, że wydając te akty nie naruszono przepisów obowiązującego prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) – dalej: u.p.e.a. Wydane postanowienia ZUS są bowiem następstwem złożenia przez stronę skarżącą – pismem z dnia 20 października 2022 r. – zarzutów, dotyczących doręczonych jej tytułów wykonawczych z dnia z 10 października 2022 r., wyraźnie oznaczonych przez stronę skarżącą numerami od [...] do nr [...], które jak wynika z akt sprawy zostały poprzedzone doręczonymi stronie skarżącej upomnieniami. W tym zakresie nie może być więc wątpliwości. Wskazane postanowienia ZUS – jak już podkreślono – zostały wydane na skutek złożonych zarzutów. Problematykę zarzutów dotyczących egzekucji administracyjnej normują przepisy u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Ustawodawca wyraźnie określił co może być podstawą zarzutu - w myśl bowiem art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Ustawodawca wskazał przy tym, iż zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). Odnotować przy tym należy, że zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Przy czym wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Nadto, w myśl art. 34 § 3 u.p.e.a., na postanowienia w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Zaznaczyć wyraźnie trzeba, że postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. jest postępowaniem wykonawczym wobec postępowania rozpoznawczego, zmierza do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Odnotować przy tym należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Nie może przy tym umknąć uwadze fakt, iż postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów nie służy weryfikacji legalności nałożonego na zobowiązanego, a podlegającego wykonaniu, obowiązku, ale weryfikacji prawidłowości podejmowanej egzekucji. Wynika to wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a., w myśl którego organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przy czym przedmiot badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej wyznaczony został treścią art. 29 § 2 u.p.e.a. i obejmuje wyłącznie kwestie: czy dany obowiązek objęty treścią tytułu wykonawczego podlega egzekucji administracyjnej, czy na podstawie wiedzy posiadanej przez organ egzekucyjny zachodzi prawdopodobieństwo bezskuteczności egzekucji oraz czy tytuł wykonawczy spełnia określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. wymogi formalne. Tym samym więc ocena zgodności z prawem ciążącego na zobowiązanym obowiązku nie może być realizowana w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodność z prawem ciążącego na zobowiązanym obowiązku, będącego podstawą do wystawienia i doręczenia mu tytuł wykonawczego nie stanowi więc kryterium oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym oceny zarzutów, które mogą być wniesione tylko z przyczyn przewidzianych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Okoliczności z tym związanych zdaje się nie dostrzegać strona skarżąca, podnosząc w istocie argumentację wskazującą na niezasadność obciążenia jej obowiązkiem wynikającym z wystawionych tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...]. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest w niniejszej sprawie – jak już bowiem wskazywano – postanowienie Dyrektora ZUS II Oddziału w Łodzi z dnia 2 stycznia 2023 r., którym utrzymano w mocy postanowienie ZUS z 18 listopada 2022 r. oddalające zarzut strony skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o tytuły wykonawcze oznaczone numerami: od [...] do [..], na które strona skarżąca wyraźnie wskazuje w treści swojego pisma z dnia 20 października 2022 r. Niemniej jednak, wobec odwoływania się przez stronę skarżącą również do innych zaległości, tj. zaległości za okresy składkowe w 2013 r. oraz w 2020 r. należy zauważyć i podkreślić, że nie są one przedmiotem zaskarżonego do sądu postanowienia ZUS z 2 stycznia 2023 r., ani poprzedzającego je postanowienia z 18 listopada 2022 r. Jak bowiem wyraźnie wynika z akt sprawy wskazane przez stronę skarżącą w piśmie z dnia 20 października 2022 r., zgłoszone przez stronę skarżącą zarzuty, dotyczą następujących tytułów wykonawczych z dnia 10 października 2022 r. (doręczone 14 października 2022 r.): - tytuł wykonawczy nr [...] – chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 01 września 2021 r. do 30 września 2021 r. (w aktach sprawy upomnienie doręczone 29 września 2021 r.); - tytuł wykonawczy nr [..] – chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 01 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2022 r. (w aktach sprawy upomnienie doręczone 29 września 2021 r.); - tytuł wykonawczy nr [...] – chodzi o składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01 października 2021 r. do 31 października 2021 r. (w aktach sprawy upomnienie doręczone 29 września 2021 r.); - tytuł wykonawczy nr [...] – chodzi o składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01 lutego 2022 r. do 28 lutego 2022 r. (w aktach sprawy upomnienie doręczone 29 września 2021 r.); - tytuł wykonawczy nr [...] – chodzi o składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01 września 2021 r. do 30 września 2021 r. (w aktach sprawy upomnienie doręczone 29 września 2021 r.); - tytuł wykonawczy nr [...] – chodzi o składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2022 r. (w aktach sprawy upomnienie doręczone 29 września 2021 r.). Wobec powyższego w niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest prawidłowość uznania przez organ za niezasadne wniesionych przez stronę skarżącą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej – pismo z 20 października 2022 r. – prowadzonej w oparciu o te właśnie, wskazane powyżej, tytuły wykonawcze oznaczone numerami: od [...] do [...]. Jak wynika z akt sprawy wskazane tytuły wykonawcze dotyczą zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne ich płatnika, tj. A. S.C. B.G., Z.G. – a więc strony skarżącej. Wobec treści skargi, a w szczególności wobec szeroko przedstawianej przez stronę skarżącą historii sprawy należy podkreślić, iż zarzuty strony skarżącej sprowadzają się w istocie do jednego kluczowego zagadnienia, tj. twierdzenia, że nie była ona zobowiązana do uiszczania należności składkowych za wskazane powyżej miesiące. Zdaniem strony skarżącej wskazane składki powinna uiścić wskazana agencja zatrudnienia. Niemniej jednak – jak wynika z akt sprawy – kwestię tę przesądził wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2019 r., sygn. akt [...] (w aktach sprawy), którym zarówno organ jak i sąd są związani. Sąd Apelacyjny oddalił apelację strony skarżącej w sprawie przeciwko ZUS o ustalenie podlegania ubezpieczeniu, orzekając tym samym, że płatnikiem składek jest A. nie zaś u K. sp. z o.o., a co za tym idzie to po stronie skarżącej powstało zadłużenie w opłacaniu składek za zatrudnionych pracowników. Sąd zwraca przy tym uwagę, że – jak słusznie zauważył organ - należności objęte wskazanymi powyżej tytułami wykonawczymi z dnia 10 października 2022 r. oznaczonymi nr od [...] do [...] (doręczonymi 14 października 2022 r.), a dotyczącymi: - składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 01 września 2021 r. do 30 września 2021 r.; - składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 01 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2022 r.; - składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01 października 2021 r. do 31 października 2021 r.; - składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 01 lutego 2022 r. do 28 lutego 2022 r.; - składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01 września 2021 r. do 30 września 2021 r.; - składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 01 stycznia 2022 r. do 31 stycznia 2022 r. – nie uległy przedawnieniu. W myśl bowiem – przywoływanego już - art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, co – jak wynika z akt sprawy - nie miało miejsca w niniejszym przypadku. W świetle powyższego należało stwierdzić, że działanie organu było prawidłowe. Niejako na marginesie należy zwrócić uwagę i na to, że przesłane przez stronę skarżącą postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 17 maja 2023 r. dotyczy skargi na czynność egzekucyjną – polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w m. S.A. i A. S.A. w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego - a co za ty idzie nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Mając na uwadze powyższe, sąd nie podzielając zarzutów strony skarżącej stwierdza, że stanowisko organu jest prawidłowe, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło