III SA/Łd 15/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13 w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności obszarowej i nałożenia sankcji postanawia : 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13 wydane w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13; 2. zasądzić od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 440, 00 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zwrócić "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. nadpłaconą kwotę 603,00 (sześćset trzy) złote uiszczoną tytułem wpisu od skargi, zaksięgowaną pod poz. 4823, w dniu 5 grudnia 2012 k.p. Wyrokiem z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. wydaną w przedmiocie odmowy przyznania płatności obszarowej i nałożenia sankcji, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt. 2 orzekł w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz w pkt 3 wyroku zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącej spółki kwotę 3.203 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 30 września 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13 (pełnomocnik organu administracji omyłkowo wskazał na pkt 2 wyroku). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 145 § 1 lit. c, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie, nieodpowiadające wymogom tego przepisu, polegające na praktycznym braku uzasadnienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania poza sformułowaniem o treści "o kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a.", pozbawiając stronę jak i organ administracji publicznej informacji o przesłankach rozstrzygnięcia; - art. 216, art. 231, art. 233 p.p.s.a. w zw. Z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221 poz. 2192 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy skarga dotyczyła decyzji w sprawie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego i dotyczyła sprawy z zakresu rolnictwa, dla której ustawodawca określił wpis stały, a nie stosunkowy; - art. 205 § 2, art. 216 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 ppkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego jak dla spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od skarżącej spółki na rzecz organu administracji kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadniając pełnomocnik organu wskazał, iż zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 419/10, w sprawach ze skarg na decyzje odmawiające przyznania różnego rodzaju płatności mieszczących się w ramach pomocy udzielanej rolnikom ze środków unijnych i krajowych, należy pobierać wpis stały, jest to bowiem decyzja odmawiająca przyznania określonego świadczenia, a nie decyzja odmawiająca przyznania świadczenia w określonej wysokości. Powyższy pogląd w ocenie pełnomocnika organu odnieść również należy do sytuacji kiedy decyzja odmawiająca przyznania płatności nakłada sankcje , które będą potrącane w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości. Pełnomocnik organu podniósł, iż przedmiotem niniejszej skargi była decyzja odmawiająca przyznania płatności i nakładająca na skarżącą sankcję. Tym samym należny wpis od skargi winien być wpisem stałym i określony na podstawie § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynieść 200 zł. Tymczasem Sąd na podstawie § 2 ust. 2 pkt 6 oraz § 1 pkt 2 w/w rozporządzenia, określił wpis od przedmiotowej skargi na łączną kwotę 803 zł, wynikającą z odmowy przyznania płatności obszarowej oraz od kwoty nałożenia sankcji. Następstwem powyższego było błędne zasądzenie przez Sąd, na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 ppkt a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości 2.400,00 zł, zamiast na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 ppkt c powołanego rozporządzenia, tj. w wysokości 240,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 194 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Możliwość zaskarżenia zażaleniem rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania (art. 197 § 1 pkt 9 p.p.s.a.) lub kosztów sądowych (art. 227 § 1 p.p.s.a.) obejmuje także sytuacje , w których wspomniane rozstrzygnięcie stanowi jeden z punktów wyroku. Nie znaczy to jednak, że przedmiotem zaskarżenia jest wyrok. W takiej sytuacji mamy do czynienia z postanowieniem zawartym w wyroku. Zażalenie przysługuje tylko na wspomniane postanowienia, jako że warunkiem jego wniesienia jest niewniesienie skargi kasacyjnej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.,LEX, Wydanie 3, Warszawa 2009, s. 577) W niniejszej sprawie przedmiotem wniesionego przez Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wydane w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13. Strona nie wnosi skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Natomiast zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowaniu lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Powyżej powołany przepis stanowi podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny. Sąd ten może uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby rozpoznać sprawę na nowo, jeżeli zachodzi co najmniej jedna z dwóch przesłanek- zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, gdy wadliwość zaskarżonego postanowienia jest zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.,LEX, Wydanie 3, Warszawa 2009, s.585). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu wystąpiła druga z przesłanek, o której mowa w art. 195 § 2 p.p.s.a, tj. wniesione zażalenie jest oczywiście uzasadnione. W złożonym zażaleniu pełnomocnik organu administracji publicznej w istocie kwestionuje wysokość zasądzonych w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13 na rzecz skarżącego kosztów postępowania poprzez niewłaściwe ustalenie przez Sąd należnego w sprawie wpisu od skargi, spowodowane przyjęciem, że przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna, a co za tym idzie przyjęcie błędnej podstawy do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. Tak więc to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, będzie przesądzał także o tym, jaka będzie podstawa do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 239/11 (www.cbois.nsa.gov.pl) wskazał, że zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Przy czym wpis stosunkowy, stosownie do treści art. 231 p.p.s.a., pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały. Należności pieniężne w znaczeniu ścisłym nie stanowią przedmiotu zaskarżenia przed sądem administracyjnym, ponieważ sąd ten o tych należnościach bezpośrednio nie orzeka. Ustalenie zatem jaki wpis z dwu kategorii wpisów ujętych w art. 231 p.p.s.a. (tj. stosunkowy, czy stały) obowiązywał w danej sprawie wymaga uwzględnienia rodzaju sprawy administracyjnej i charakteru aktu kończącego postępowanie administracyjne. Zatem na etapie wnoszenia skargi i nadaniu jej biegu chodzi o ustalenie, czy zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie co do istnienia (wysokości) określonej należności pieniężnej i czy to rozstrzygnięcie jest do sądu zaskarżone. Ponadto ze względu na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania skardze biegu, w przepisach dotyczących tego wpisu (art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.) chodzi o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub z treści tej skargi wynika, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy. Konieczna jest zatem analiza uregulowań prawnych dotyczących konkretnego typu sprawy administracyjnej. Z nich bowiem wynikać będzie w szczególności - czy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym mogły stać się należności pieniężne w rozumieniu przepisu art. 231 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. wydana w przedmiocie odmowy przyznania płatności obszarowej i nałożenia sankcji. Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Uregulowania zawarte w powyższej ustawie mają złożony charakter i specyficznie ujmują formy zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznawania płatności. Pomijając kwestię ewentualnych rozstrzygnięć, które mogą podjąć organy administracji w postępowaniu o przyznanie płatności stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zapadła decyzja o odmowie udzielenia wsparcia finansowego, co świadczy, iż rozstrzygnięto negatywnie o przyznaniu skarżącemu pomocy w ramach uregulowań zawartych w w/w ustawie. Meritum tej decyzji sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, że podmiot występujący z wnioskiem nie otrzyma płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i stwierdzić należy, iż jest to istotą wskazanego aktu. Omawiana decyzja nie może być zatem traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawach ze skarg na decyzje odmawiające przyznania różnego rodzaju płatności mieszczących się w ramach pomocy udzielanej rolnikom ze środków unijnych i krajowych, należy pobierać wpis stały, ponieważ jest to decyzja odmawiająca przyznania określonego świadczenia, a nie decyzja o odmowie przyznania świadczenia w określonej wysokości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt II GZ 347/12, www.cbois.nsa.gov.pl). Tym samym w niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., winien być wpisem stałym, określonym na podstawie § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221 poz. 2192 ze zm.) i wynosić 200, 00 zł. Przechodząc do kwestii zasądzonych w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13, kosztów zastępstwa procesowego należy wskazać, że zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6 (pkt 1 lit. a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł (pkt 1 lit. b), w innej sprawie - 240 zł (pkt 1 lit. c). Skoro zaskarżona decyzja podlegała wpisowi stałemu i nie kwalifikowała się do spraw, których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, to w takim wypadku wynagrodzenie radcy prawnego winno być ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia i wynosić 240, 00 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13 wydane w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 15/13. Na podstawie art. 195 § 2 , art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Sąd zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 440, 00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na powyższą kwotę składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w kwocie 200,00 zł, określony na podstawie § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz koszty zastępstwa procesowego, w wysokości 240,00 zł, określone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Odnośnie pkt 3 niniejszego postanowienia Sąd wskazał, iż stosownie do treści art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałości z zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków, zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W niniejszej sprawie wpis od skargi obliczony na podstawie § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi 200,00 zł. Skarżąca spółka uiściła natomiast kwotę 803,00 zł. , w związku z czym powstała nadpłata. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 225 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 postanowienia. k.p.