III SA/Łd 157/11

Dnia 18 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a : 1) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 3) zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz strony skarżącej - A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 717,00 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 1166/09, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 52/09 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz "A." Spółki z o.o. w Ł. kwotę 817 (osiemset siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. W sprawie ustalony został następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], nr [...], uznającą zgłoszenie celne dokonane przez skarżącą za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej oraz określającą kwotę wynikającą z długu celnego. Organy celne stwierdziły, że dokonane przez skarżącą spółkę zgłoszenie celne według dokumentu SAD z dnia [...] o numerze [...], na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci dietetycznych środków spożywczych zaklasyfikowanych do pozycji 2106 90 92 0 Taryfy celnej (pozycja 1) oraz 2106 90 98 0 Taryfy celnej (pozycja 2) – jest nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej. Zdaniem organów celnych, do sprowadzonego towaru w poz. 1 należało zastosować stawkę celną autonomiczną 20%, zaś dla towaru z poz. 2- konwencyjną stawkę celną 25%. Nie było natomiast podstaw do zastosowania do tego towaru zadeklarowanej przez stronę zawieszonej stawki celnej 0%. Zawieszona stawka celna została ustanowiona dla preparatów klasyfikowanych do kodu 2106 90 92 0 i 2106 90 98 0 Taryfy celnej mających charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparatów witaminowych, mineralno witaminowych, także zawierających produkty roślinne, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez Ministra Zdrowia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca Spółka wnosząc o uchylenie w całości zaskarżanej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł., zarzuciła organom celnym naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym: - rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 24 grudnia 2002 r. - w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów, a tym samym nieprawidłowe zastosowanie Taryfy celnej oraz naruszenie norm prawa procesowego, w tym: art. 120, art. 121 i art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez: - bezpodstawną odmowę zastosowania zawieszonych stawek celnych wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 24 grudnia 2002r., - naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w sytuacji, gdy naliczenie długu celnego związane jest z nieprawidłowościami leżącymi po stronie organów celnych. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 52/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę "A." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że zastosowanie zawieszonej stawki celnej możliwe jest po spełnieniu następujących warunków: towar jest zaklasyfikowany do pozycji 2106 90 92 0 Taryfy celnej, odpowiada opisowi towaru zamieszczonemu w rozporządzeniu i posiada pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez Ministra Zdrowia. W ocenie Sądu, sprowadzone przez importera dietetyczne środki spożywcze, nie odpowiadają opisowi towaru, dla którego ustalono zawieszenie poboru ceł, jak również wymóg posiadania pozwolenia jako warunek skorzystania z zawieszonej stawki celnej nie został spełniony. Sąd powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w orzeczeniu z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I GSK 694/07, w którym przedmiotem rozważań była interpretacja przepisu zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów, o analogicznym brzmieniu jak przepis mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie. NSA wyraził pogląd, że w kwestii interpretacji spornego przepisu "(...) reguła semantyczna wykładni językowej, odnosząca się do znaczeń sformułowanych w języku prawnym, ale i w potocznym, nie mogła dać jednoznacznego wyniku. Zasadą jest, że gdy wykładnia językowa daje wyniki niepewne musi być wspierana przez wykładnię systemową i funkcjonalną. Wobec powyższego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Łodzi dokonując wykładni spornego przepisu rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów, podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przedmiotowe rozporządzenie nie dotyczy wprost dietetycznych środków spożywczych, ale preparatów określonych jako "mające charakter dietetycznych środków spożywczych". Nie są to więc pojęcia tożsame. Istotne zaś z punktu widzenia przedmiotowej sprawy zdaniem Sądu, było to, iż ustawodawca uznał, że jeżeli importer sprowadzi towar, dla którego uzyska pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez Ministra Zdrowia, który jednak ze względów klasyfikacyjnych zostanie przyporządkowany do pozycji 2106 90 92 0 lub 2106 90 98 0 będzie uprawniony do skorzystania z zawieszonej stawki celnej. Do takiego bowiem wniosku prowadzi interpretacja spornego przepisu dokonana z zastosowaniem wykładni systemowej i funkcjonalnej. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła "A." Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła: naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. -art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej powoływana jako: p.u.s.a.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) poprzez wadliwe zastosowanie, to jest nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności działalności administracji w niniejszej sprawie; - art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 i art. 191, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nietrafne oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia w oparciu o uchybienia procesowe, popełnione w postępowaniu celnym, które w istotny sposób wpłynęły na treść rozstrzygnięcia organu celnego, - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z jakich przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wolna jest od wskazanych powyżej uchybień procesowych. Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy strona wnosząca skargę zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: - pozycji 2106 90 92 0 załącznika do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów (Dz. U. Nr 241, poz. 2084), - pozycji 2106 90 92 0 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217) - działu 21, pozycji 2106 oraz działu 30, pozycji 3003 i 3004 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 74, poz. 830, ze zm.), - postanowień art. 69 Układu Stowarzyszeniowego oraz pozycji 2106 90 92 Tabeli nr I Załącznika nr 1 Protokołu nr 3 do Układu Stowarzyszeniowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2011 r. stwierdził, że skarga kasacyjna znajduje usprawiedliwione podstawy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego NSA wskazał, że argumentacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi oraz organów celnych, że warunek zawieszenia poboru ceł w postaci posiadania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez Ministra Zdrowia odnosi się zarówno do preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych jak i do preparatów witaminowych, mineralno-witaminowych, także zawierających produkty roślinne, nie jest przekonywująca. Sąd zauważył, iż norma określająca zakres przedmiotowy zawieszeń poboru ceł zbudowana jest w postaci zdania składającego się z dwóch części połączonych spójnikiem "oraz". Spójnik "oraz" tak jak "i" używany jest do budowania koniunkcji, co oznacza, że zdanie w pierwszej kolejności należy odczytywać w ten sposób, że traktowane rozdzielnie obie jego części (przed i po spójniku) są prawdziwe. W odniesieniu do analizowanej normy oznaczałoby to, że skonstruowana na zasadach koniunkcji norma prawna miałaby takie znaczenie, że zawieszenie poboru ceł odnosiłoby się do dwóch oddzielnych grup towarów, to jest: po pierwsze - preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych, po drugie - preparatów witaminowych, mineralno-witaminowych, także zawierających produkty roślinne, posiadających pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydane przez Ministra Zdrowia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego założenie, że zakresy przedmiotowe pojęć "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych" i "dietetyczne środki spożywcze" nie pokrywają się jest nieprawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił wsparte analizą językową stanowisko strony, że dietetyczne środki spożywcze mają charakter dietetycznych środków spożywczych. Przypisanie prawodawcy woli opisania przy użyciu słów "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych" zbioru towarów obejmującego zarówno dietetyczne środki spożywcze, na których wprowadzenie do obrotu Minister Zdrowia nie wydaje pozwoleń, jak i innych jeszcze preparatów, które nie są dietetycznymi środkami spożywczymi mimo cech określonych za pomocą sformułowania "charakter dietetycznych środków spożywczych" i mają wskazany już status preparatów leczniczych, wymagałoby wykazania, że istnieją towary o takiej charakterystyce. NSA stwierdził, że prawodawca osobno wymienił preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno-witaminowe, a więc preparaty witaminowe i mineralno-witaminowe nie zostały zaliczone do zbioru preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację strony powołującej się na zobowiązania wynikające z postanowień art. 69 Układu Stowarzyszeniowego oraz pozycji 2106 Tabeli nr I Załącznika nr 1 Protokołu nr 3 do Układu Stowarzyszeniowego wskazujących na konieczność obniżenia ceł na niektóre towary w okresie przedakcesyjnym, gdyż cele racjonalnego prawodawcy określającego zakres zawieszenia ceł można wiązać ze wskazanymi zobowiązaniami. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które w istocie odnoszą się do kwestionowania przyjętej przez organy celne i Sąd pierwszej instancji wykładni prawa materialnego i jego zastosowania Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zajęcie odmiennego od prezentowanego przez stronę stanowiska nie narusza art. 122 Ordynacji podatkowej, ani nie powodowało pozorności udziału strony w postępowaniu celnym (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej), mimo długotrwałego prowadzenia postępowań w tej samej sprawie. Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W dniu 17 maja 2011 roku do akt niniejszej sprawy wpłynęło pismo procesowe organu administracji informujące, że decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił w całości własną decyzję z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], Nr [...], uznając zgłoszenie celne z dnia 29 marca 2004 roku za prawidłowe. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona stronie skarżącej w dniu 13 maja 2011 roku (k nr 127 akt sądowych) Na rozprawie, która odbyła się w dniu 18 maja 2011 roku pełnomocnik strony skarżącej oraz pełnomocnik organu administracji wnieśli o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. Zgodnie z treścią 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), [zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a.] organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powyższy przepis przewiduje instytucję tzw. autokontroli, w ramach której organ administracji publicznej jest uprawniony do weryfikacji własnego działania, która wyłącza konieczność dokonania kontroli zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny. Stosownie natomiast do treści art. 161 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Użyte w powołanym powyżej przepisie, w pkt 3, określenie "stało się" oznacza, iż chodzi o przyczyny, które w chwili wniesienia skargi nie istniały, ale wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż po wniesieniu skargi zaistniały okoliczności, uzasadniające stwierdzenie, że rozpoznanie skargi stało się bezprzedmiotowe. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...], Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], Nr [...] i uznał dokonane przez Spółkę w dniu 29 marca 2004 roku zgłoszenie celne za prawidłowe. Na rozprawie w dniu 18 maja 2011 roku pełnomocnik strony skarżącej oraz pełnomocnik organu administracji wnieśli o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Taka sytuacja odpowiada niewątpliwe trzeciej ze wskazanych przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1168/05, wyrok z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05). Należy bowiem podkreślić, iż Sąd rozpatrując sprawę ze skargi na konkretną decyzję, bada jedynie jej zgodność z prawem, natomiast nie dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć, do których wydania doszło po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Dlatego w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została prawomocnie uchylona, Sąd został pozbawiony przedmiotu kontroli, a postępowanie sądowe, dotyczące zaskarżonej decyzji, stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyyjnego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. a.ł.