III SA/Łd 158/10

WyrokWSA w Łodzi2010-05-26

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca stałego zameldowania w wyniku konfliktu z innym mieszkańcem, bez podjęcia kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania, może być uznane za trwałe i dobrowolne w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, uzasadniając wymeldowanie?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca stałego zameldowania, nawet jeśli nastąpiło w wyniku konfliktu z innym mieszkańcem, może być uznane za trwałe i dobrowolne, jeśli osoba zainteresowana przeniosła centrum swojego życia do innego miejsca i nie podjęła kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania nieruchomości. Instytucja zameldowania ma charakter rejestracyjny i nie przesądza o uprawnieniach do lokalu ani o ich utracie.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. został wymeldowany z nieruchomości na wniosek K. S. z powodu opuszczenia miejsca stałego pobytu. Skarżący odwołał się, twierdząc, że opuścił nieruchomość z powodu konfliktów z K. S. i że nie mieszka w Ł., gdzie się zameldował. Organy administracji utrzymały decyzję o wymeldowaniu, uznając opuszczenie za trwałe i dobrowolne, wskazując na przeniesienie centrum życiowego do Ł. i brak działań prawnych zmierzających do powrotu. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając argumenty z odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. III SA/Łd 158/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) , art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm) Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy S.z dnia [...] orzekającą o wymeldowaniu R. P. z nieruchomości położonej pod adresem [...]. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: W dniu 16 czerwca 2009 r. K. S. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie R.P. z pobytu stałego z nieruchomości [...]. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy S. orzekł o wymeldowaniu R. P. z wyżej wskazanej nieruchomości. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podniósł, iż przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że R. P.opuścił miejsce pobytu stałego w miejscowości [...] w czerwcu 2007 r. Następnie w lutym 2009 r. zabrał wszystkie rzeczy osobiste i należące do niego meble. W wyniku przeprowadzonej kontroli meldunkowej ustalono, iż zamieszkuje w Ł. przy ul. [...] W związku z powyższym w ocenie organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie R.P. z powyżej wskazanego adresu. Odwołując się od powyższej decyzji R. P. obszernie opisał swoją sytuację życiową i stosunki panujące pomiędzy nim , a K. S.. Wskazał, iż przyczyną opuszczenia miejsca stałego zameldowania były nieustanne , nasilające się konflikty z K. S. Odnosząc się do kwestii mieszkania w Ł. przy ul. [...] oświadczył, iż w mieszkaniu tym nie mieszka i nie jest w nim zameldowany. Mieszkanie to należało do jego zmarłej matki. Obecnie stanowi przedmiot współwłasności pięciu właścicieli, którzy nie wyrażają zgody na jego zameldowanie. Natomiast co do kwestii zabrania rzeczy osobistych oraz należących do niego mebli R. P. podniósł , że dokonał tego w wyniku "decyzji" sądu powszechnego, przed którym toczy się sprawa z jego powództwa o zwrot poniesionych nakładów na nieruchomość położoną w [...]. Z uwagi na brak miejsca gdzie mógłby wstawić swoje rzeczy, meble te znajdują się obecnie na przechowaniu u dwóch różnych rodzin. Wskazał ponadto, że na przedmiotowej nieruchomości przebywa 5 - 7 razy w miesiącu, odwiedzając swojego syna J., którego matką jest K. S. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie daje podstawę do stwierdzenia, iż wypełnione zostały wymogi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zdaniem organu bezsporne jest, że R. P. opuścił faktycznie przedmiotową nieruchomość w lutym 2009 r., w wyniku zawartej ugody sądowej. Zabrał należące do niego rzeczy i oddał K. S.klucze od nieruchomości. Ponadto jak wynika ze złożonego w dniu 24 listopada 2009 r. na rozprawie administracyjnej oświadczenia skarżącego, przyczyną chęci utrzymania miejsca zameldowania w miejscowości Z. pozostaje fakt, iż adres ten figuruje jako miejsce rejestracji prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Oświadczył również, że nie ma innego miejsca, w którym mógłby zarejestrować firmę. Ponadto skarżący zadeklarował, iż wymelduje się samodzielnie z przedmiotowej nieruchomości , w momencie gdy zostanie rozstrzygnięty spór majątkowy pomiędzy nim , a K. S.. Przeprowadzone kontrole meldunkowe wykazały nadto, iż skarżący od około 3 lat przebywa w Ł. pod adresem [...]. Z akt sprawy nie wynika również aby R. P. podejmował jakiekolwiek działania umożliwiające mu powrót do przedmiotowej nieruchomości. Udokumentowane interwencje Policji, na które powołuje się skarżący były związane z istniejącym konfliktem majątkowym pomiędzy stronami oraz dotyczyły widzeń skarżącego z małoletnim synem. Natomiast pobyt na terenie przedmiotowej nieruchomości nie ma charakteru stałego. Jest on bowiem bezpośrednio związany odwiedzinami syna. Wojewoda Ł.wskazał również, że przepisy meldunkowe nie służą rozstrzyganiu spraw majątkowych, lecz służą rejestracji miejsca pobytu osoby. Stąd zameldowanie danej osoby winno być zgodne ze stanem rzeczywistym i potwierdzać miejsce jej pobytu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. P. powtórzył okoliczności przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 26 maja 2010 r. , na rozprawie skarżący zeznał do protokołu, iż faktycznie przebywa w Ł. , w mieszkaniu, które testamentem zapisała mu matka. Obecnie jego rodzina podjęła czynności prawne zmierzające do unieważnienia testamentu. Oświadczył ponadto, iż zabierając wszystkie swoje rzeczy chciał dojść do porozumienia z K. S.i polubownie załatwić sprawę. Obecna na rozprawie K. S. oświadczyła, iż nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania ze skarżącym. Podniosła ponadto, że skarżący wyprowadził się definitywnie z przedmiotowej nieruchomości w czerwcu 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Warunkiem decydującym , o wymeldowaniu danej osoby jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, że dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Za miejsce stałego pobytu danej osoby uważa się miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, to jest spędza czas wolny od pracy, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje swoje rzeczy, odbiera korespondencję czy też przyjmuje wizyty rodziny lub znajomych. Natomiast przez opuszczenie miejsca stałego wymeldowania rozumie się nie tylko faktyczne nie przebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i zorganizowaniem centrum życiowego w innym miejscu. Innymi słowy, chodzi o sytuację , w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nie przebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia danego lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać jednak na oświadczeniach osoby zainteresowanej . Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie, to czy okoliczności sprawy potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. W niniejszej sprawie fakt trwałego opuszczenia miejsca zameldowania przez R.P.nie budzi wątpliwości. Powyższą okoliczność potwierdza zarówno sam skarżący, jaki uczestniczka postępowania K. S. Sporna natomiast pozostaje kwestia dobrowolności opuszczenia nieruchomości położonej w [...]. W ocenie Sądu za dobrowolnością, jak i za zamiarem opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca zameldowania przemawia fakt przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce – do mieszkania w Ł.przy [...] Również nie podejmowanie przez skarżącego żadnych środków prawnych mających na celu przywrócenie mu naruszonego posiadania należy uznać za przejaw woli opuszczenia nieruchomości położonej w [...]. Sąd uznał, iż powołane przez skarżącego okoliczności opuszczenia miejsca stałego zameldowania, to jest presja i szantaże ze strony K. S., oraz osób z jej otoczenia, nie podważają cech dobrowolności tego opuszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2008 r. , sygn. akt. II OSK 140/07, (publ. LexPolonica 2082615) stwierdził, iż sam fakt istnienia konfliktu między osobą skarżącą i uczestnikiem postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, w pełni podziela powyższe stanowisko. Skoro opuszczenie nieruchomości położonej w [...], jak twierdzi skarżący, nie było dobrowolne, a nastąpiło w wyniku konfliktu pomiędzy nim , a uczestniczką postępowania, winien on podjąć środki prawne w celu umożliwienia mu zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Takim środkiem prawnym jest między innymi skorzystanie we właściwym czasie z możliwości wytoczenia powództwa posesoryjnego do sądu powszechnego. Brak takich działań, upływ ponad rocznego okresu od opuszczenia miejsca stałego zameldowania, jak również skoncentrowanie centrum życiowego w innym miejscu, wyraźnie wskazuje, iż opuszczenie przez R.P. nieruchomości położonej w [...] miało charakter trwały i dobrowolny. Za trafne należało również uznać zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, iż instytucja zameldowania oraz wymeldowania nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, ani nie przesądza o jego utracie. Ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Jej celem jest odzwierciedlenie faktycznego miejsca pobytu danej osoby. Z tego też powodu Sąd pominął, podnoszoną kwestię poczynionych przez skarżącego nakładów na nieruchomość położoną w [...]. Rozliczanie poniesionych nakładów regulowane jest przepisami prawa cywilnego, a wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych. Reasumując w ocenie Sądu organy administracji publicznej rozstrzygające niniejszą skargę trafnie ustaliły stan faktyczny sprawy. W sposób prawidłowy zebrały i oceniły zgromadzony materiał dowodowy, w wyniku czego zasadnie uznały, iż w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przemawiające za wymeldowaniem R. P. z nieruchomości położonej w [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. t.p.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło