III SA/Łd 160/24

Dnia 27 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi J. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 grudnia 2023 roku nr UP-976/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Decyzją z 29 grudnia 2023 r., nr UP-976/2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1230 ze zm.), dalej u.s.u.s., utrzymał w mocy własną decyzję z 21 września 2023 r., nr 1901/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia J.J. należności z tytułu składek. Z akt sprawy wynika, że 22 czerwca 2023 r. do ZUS wpłynął wniosek pełnomocnika J.J. z 19 czerwca 2023 r. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 68 109,96 zł na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365). Alternatywnie pełnomocnik wnioskodawczyni zaproponował rozłożenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na raty, płatne w równych ratach w wysokości 350 zł miesięcznie akcentując, że dotychczasowy przebieg postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec wnioskodawczyni jednoznacznie wskazuje na brak środków finansowych wystarczających na pokrycie należności wobec ZUS. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik przedstawił szczegółowo sytuację finansowo – materialną, rodzinną i zdrowotną wnioskodawczyni. Decyzją z 21 września 2023 r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 52 499,37 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne, o których mowa w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Strona nie wykazała, że zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego. Nie wykazała również, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń lub że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Od powyższej decyzji pełnomocnik J.J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc ponownie, że przebieg dotychczasowych postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec strony jednoznacznie wskazuje na brak środków finansowych wystarczających na pokrycie dochodzonych należności. Pełnomocnik podkreślił, że wbrew ustaleniom organu, miesięczny dochód wnioskodawczyni nie jest stały, nie wynosi 1800 zł, a jedynie około 1650 zł. Brak stałego i w określonej wysokości dochodu powoduje, że strona nie jest w stanie planować i oszacować miesięcznego budżetu, a aktualna sytuacja życiowa, w której się znajduje i stan zdrowia małoletniej córki strony, która jest w trakcie diagnozowania schorzeń uniemożliwia regulowanie zaległych należności. W ocenie pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne co oznacza, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Zdaniem pełnomocnika organ nie rozważył możliwości umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich ściągalności. Podał, że korzystanie z pomocy społecznej nie jest warunkiem udzielenia ulgi, o którą wnioskuje skarżąca. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu powinna być aktualna sytuacja materialna skarżącej, która ma charakter trwały, natomiast stwierdzenie organu, że umorzenie należności byłoby przedwczesne, ponieważ istnieje możliwość wyegzekwowania należności w przyszłości, nie ma oparcia w stanie faktycznym sprawy. Pełnomocnik podkreślił, że nie wiadomo, na jakiej podstawie ZUS ocenił, że istnieje realna szansa na wyegzekwowanie kwoty 80 641,77 zł z zasiłku macierzyńskiego w wysokości 1650 zł, alimentów na dziecko w kwocie 800 zł i świadczenia "500+", w sytuacji gdy skarżąca ma na utrzymaniu małoletnie, obciążone chorobą dziecko i samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe. Pełnomocnik wskazał, że powrót do aktywnego zatrudnienia nie jest obecnie możliwy, albowiem małoletnia córka skarżącej wymaga leczenia i specjalistycznej diagnostyki. Aktualnie lekarze prowadzący leczenie dziecka wskazują na nietolerancję na białko. Córka jest na diecie bezmlecznej, była konsultowana neurologicznie, a z uwagi na stan zdrowia, nie odbyła wszystkich planowanych obowiązkowych szczepień ochronnych. Opieka nad dzieckiem spoczywa wyłącznie na skarżącej, ponieważ oboje jej rodzice nie żyją, Rodzice byli zadłużeni, a to skutkowało koniecznością odrzucenia spadku. Strona nie posiada majątku, poza wskazaną nieruchomością, która nie może zostać sprzedana, bowiem nie ma nią od lat żadnego zainteresowania, mimo niskiej ceny. Ponadto skarżąca zmaga się z problemami zdrowotnymi, od 2019 r. ma problemy z kręgosłupem, co uniemożliwia jej podjęcie każdego rodzaju zatrudnienia. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej była zatrudniona, a jej pracodawca opłacał składki na ubezpieczenia społeczne. W ocenie pełnomocnika organ nie przedstawił żadnych analiz ani wyliczeń, z których wynikałoby, że stały dochód z jednej strony pozwoli na zaspokojenie należności z tytułu składek, zaś z drugiej nie doprowadzi do stanu, w którym utraciłaby wraz z dzieckiem możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Dochód strony przy aktualnej sytuacji ekonomicznej i gospodarczej w kraju jest na poziomie minimum socjalnego, co prowadzi do logicznego wniosku o możliwości zagrożenia bytu i w konsekwencji konieczności łożenia w przyszłości na utrzymanie strony i jej córki ze środków pomocy społecznej, a więc ze środków publicznych. Wskazaną na wstępie decyzją z 29 grudnia 2023 r. ZUS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując na wstępie, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 20 czerwca 2023 r. wynika, że skarżąca jest panną, 22 marca 2023 r. urodziła córkę, która jest dzieckiem z rozpoznaną alergią pokarmową, zapaleniem żołądka, jelita cienkiego oraz okrężnicy, wymaga specjalistycznego leczenia i ścisłej diety bezmlecznej. Obecnie skarżąca przebywa na urlopie macierzyńskim i sprawuje opiekę nad przewlekle chorym dzieckiem. Od 2019 r. zmaga się z problemami zdrowotnymi z kręgosłupem, co uniemożliwia podjęcie każdego rodzaju zatrudnienia, nie pobiera zasiłku z urzędu pracy i z pomocy społecznej, pobiera zasiłek macierzyński w kwocie 2 616,09 zł miesięcznie. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz - 480 zł, opłaty eksploatacyjne - 150 zł, koszty leczenia - 300 zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, na którą pobiera alimenty w kwocie 800 zł miesięcznie oraz świadczenie "500+". Posiada zobowiązania pieniężne z tytułu: podatków za 2016 r. w kwocie 13 430 zł, które spłaca w ratach w wysokości 400 zł miesięcznie, zaciągniętych kredytów za 2022 r. w kwocie 28 511,06 zł, które spłaca w ratach w wysokości 700 zł miesięcznie. Aktualnie zobowiązania są spłacane w układzie ratalnym w łącznej wysokości 1100 zł miesięcznie. Skarżąca jest właścicielem działki nr 54 oraz udziału w działce nr 55 o powierzchni 3000 m2, położonych w miejscowości T. Nie posiada praw majątkowych, maszyn, urządzeń, środków transportu i innych składników mienia ruchomego, oraz wierzytelności. Nie prognozuje poprawy sytuacji materialnej lecz spłatę należności w ratach w wysokości 350 zł od 15 sierpnia 2023 r. Wysokość zadłużenia jest dla niej niemożliwa do spłaty, nie posiada oszczędności oraz zbywalnego majątku, jest samotną matką z długami po śmierci rodziców. Na podstawie danych wygenerowanych z systemu informatycznego oraz rejestrów centralnych, tj. Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Bazy Danych Ksiąg organ ustalił, że strona 31 grudnia 2018 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, a od 17 stycznia 2022 r. jest zatrudniona w A. Od 22 marca 2023 r. pobiera zasiłek macierzyński w wysokości 2 531,70 zł, na córkę otrzymuje alimenty w wysokości 800 zł miesięcznie, nie posiada środków transportu, jest współwłaścicielem 2900/13200 udziału w nieruchomości gruntowej (rola, pastwiska) o powierzchni 1,3200 ha położonej w miejscowości T., na której 22 lutego 2021 r. ZUS ustanowił hipotekę na kwotę 14 828,79 zł. Jest także właścicielem gruntów rolnych zabudowanych o powierzchni 0,64 ha położonych w miejscowości T., na których 22 lutego 2021 r. ZUS ustanowił hipotekę na kwotę 37 185,24 zł. ZUS zweryfikował zadłużenie w zakresie ewentualnego przedawnienia i stwierdził, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Odwołując się do treści art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. ZUS wskazał, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe. Nie zaistniała również przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., ponieważ skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie nie wystąpiła przesłanka braku majątku, ponieważ pobiera zasiłek macierzyński, jest współwłaścicielem oraz właścicielem nieruchomości gruntowych. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o umorzenie których wnosiła strona przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16,00 zł. Przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego, bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zdaniem ZUS przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ aktualnie Dyrektor I Oddziału ZUS prowadzi wobec strony skuteczne postępowanie egzekucyjne z zasiłku macierzyńskiego, poza tym strona jest właścicielem oraz współwłaścicielem nieruchomości, na których ZUS dokonał wpisu hipoteki. Postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Dopóki postępowanie toczy się nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Z uwagi na fakt, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. ZUS ustalił, że aktualny budżet w gospodarstwie domowym strony, na który składają się: zasiłek macierzyński, alimenty na dziecko i świadczenie "500+" wynosi łącznie 3 831,70 zł. Po odliczeniu stałych miesięcznych wydatków, związanych z utrzymaniem w łącznej kwocie 630 zł (tj. czynsz, media), do dyspozycji strony pozostaje kwota 3 201,70 zł. Koszty bieżących opłat, jak również wyżywienia, są stałymi miesięcznymi opłatami, które ponosi większość społeczeństwa. Wydatków tych nie można nazwać nadzwyczajnymi i w związku z tym umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. ZUS podkreślił, że typ gospodarstwa domowego prowadzonego przez stronę wraz z dzieckiem nie znajduje odzwierciedlenia w opracowaniu Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych. Jednakże minimum socjalne ustalone 5 grudnia 2023 r. w III kwartale 2023 r. na podstawie danych z GUS przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego wynosi 2 922,75 zł i jest niższe od dochodu gospodarstwa domowego strony. Strona oświadczyła, że ponosi koszty leczenia w wysokości 300 zł miesięcznie ale nie udokumentowała ponoszonych wydatków pomimo, że to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia faktów, które przemawiałyby za umorzeniem, zwłaszcza w sytuacji gdy organ administracyjny nie jest władny zweryfikować danej okoliczności w ramach prowadzonego postępowania. Skarżąca posiada zobowiązania finansowe z tytułu podatków oraz zaciągniętego kredytu bankowego, które są przez nią dobrowolnie spłacane w kwocie 1100 zł miesięcznie. W ocenie organu posiadanie zobowiązań wobec innych, niż ZUS wierzycieli nie stanowi przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. ZUS jako wierzyciel nie może uwzględniać interesów innych wierzycieli, a strona nie ma podstaw, aby przedkładać ich interesy nad roszczenia względem należności z tytułu składek. Ponadto obowiązek zapłaty składek wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o u.s.u.s., a zobowiązania cywilnoprawne zaciągane były przez nią świadomie, biorąc pod uwagę swoje możliwości finansowe i licząc się z możliwymi ich negatywnymi konsekwencjami. ZUS stwierdził, że ograniczone możliwości płatnicze strony, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia zaległości. Przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Skarżąca jest osobą młodą (32 lata) i do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało jej wiele lat aktywności zawodowej. W toku postępowania nie przedstawiła żadnego dokumentu, potwierdzającego wykluczenie z rynku pracy z powodów zdrowotnych. W ocenie organu umorzenie należności z tytułu składek byłoby, w tej sytuacji przedwczesne. ZUS nadmienił również, że zadłużenie oprócz należności za osobę ubezpieczoną będącą równocześnie płatnikiem składek oraz za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek zawiera także zaległe składki za pracowników, w części finansowanej przez nich samych. Oznacza to, że strona pobierała składki od zatrudnionych pracowników i korzystała z nich bezprawnie, zamiast przekazać do ZUS. Działała więc na szkodę zatrudnionych pracowników, ponieważ brak tych składek skutkuje obniżeniem wysokości ich emerytur. ZUS zaakcentował, że strona nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy, a w związku ze skutecznie prowadzoną egzekucją nie istnieją zgodnie z treścią § 3 cyt. rozporządzenia szczególne okoliczności, przemawiające za umorzeniem należności z tytułu zaległych składek. Przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma zastosowania, ponieważ skarżąca nie prowadzi już działalności gospodarczej. Odnosząc się natomiast do przesłanki umorzenia zaległości, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ZUS wyjaśnił, że nie neguje stanu zdrowia skarżącej i jej małoletniej córki oraz konieczności leczenia. Wskazane problemy zdrowotne są utrudnieniem w codziennej egzystencji lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności, ponieważ nie pozbawiają strony możliwości zarobkowania. Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek, nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy, będący efektem tej choroby. W przypadku strony przesłanka umorzenia zaległości, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie wystąpiła. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 28 ust 3a w zw. z 32 u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez jego błędne zastosowanie na skutek wadliwej wykładni prowadzącej do bezzasadnego uznania, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek w związku z trudną sytuacją finansową i rodzinną skarżącej, w sytuacji gdy zarówno choroba skarżącej, jak i jej małoletniego dziecka, pozbawia ją możliwości uzyskiwania dochodu, umożliwiającego opłacenie składek, a także po opłaceniu wszelkich należności strona nie byłaby w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb własnych i rodziny; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 7a w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, prowadzące do braku rozstrzygnięcia na korzyść strony wątpliwości prawnych, rodzących się na gruncie cyt. rozporządzenia, w sytuacji gdy uwzględniając przedłożone przez skarżącą dowody i wszystkie okoliczności sprawy, bezsprzecznie uwidaczniają się istniejące wątpliwości w zakresie treści norm prawnych uregulowanych w § 3 rozporządzenia; b) art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez złamanie zasady zaufania do władzy publicznej oraz utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw poprzez działanie zmierzające do wyzyskania błędów działania obywatela, który miał prawo przypuszczać, że jego wniosek zostanie rozpoznany z poszanowaniem nie tylko interesu publicznego ale również interesu prawnego skarżącej; c) art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 §1 2 k.p.a. polegające na niewystarczającym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, brak uwzględnienia słusznego interesu skarżącej poprzez brak podjęcia przez organ kroków, zmierzających do sprawdzenia, czy po stronie skarżącej występuje realna możliwość na powrót do pracy w obliczu obecnego stanu zdrowia dziecka i braku środków pieniężnych na zapewnienie małoletniemu dziecku wymaganej opieki, jak i niewyjaśnienia niezbędnej kwestii w postaci rzeczywistej wysokości środków pieniężnych, jakimi dysponuje skarżąca w miesięcznym budżecie; d) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, w miejsce swobodnej, ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności brak wnikliwej oceny faktycznej wysokości miesięcznego budżetu gospodarstwa domowego skarżącej, a także błędną ocenę wyjaśnień stron i dowodów z dokumentów, co w konsekwencji doprowadziło do: - uznania, że brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki do fakultatywnego umorzenia tych należności; - uznania, że minimum socjalne jest niższe od dochodu skarżącej, podczas gdy miesięczny dochód skarżącej został określony w sposób błędny, albowiem obejmował świadczenie alimentacyjne, świadczenie "500+" oraz nie uwzględniał potrąceń z zasiłku macierzyńskiego dokonywanych przez ZUS; - przyjęcia, że wydatki skarżącej są stałe i przewidywalne, w sytuacji gdy charakter kosztów związanych z utrzymaniem jest nadzwyczajny w porównaniu z bieżącymi opłatami ponoszonymi przez większość społeczeństwa i fluktuacyjny z uwagi na nieplanowane wydatki związane z leczeniem dziecka skarżącej; - uznania, że strona jest zobowiązana do zapłaty zaległych świadczeń wraz z odsetkami, podczas gdy w rozpatrywanej sprawie została spełniona przesłanka umorzenia wskazanych należności, albowiem opłacenie należności pozbawiłoby skarżącą i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, co więcej choroba zobowiązanej oraz konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia skarżącą możliwości pozyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności; - pominięcia faktu w postaci zatrudnienia skarżącej w okresie prowadzenia działalności gospodarczej od 1 października 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. i odprowadzania składek przez jej pracodawcę. W oparciu o postawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz postanowienia ZUS z 8 grudnia 2023 r. o odmowie rozłożenia na raty należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, zawieszenie postępowania egzekucyjnego, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i zobowiązanie organu do wydania decyzji o umorzeniu należności z tytułu zaległych składek w określonym terminie 30 dni. W odpowiedzi na skargę ZUS podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 10 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumentację zawartą w skardze oraz wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowieniem wydanym na rozprawie 27 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z 21 września 2023 r. w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącej należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 52 499,37 zł. Z uwagi na to, że składki, o umorzenie których wnosiła skarżąca dotyczyły okresu od sierpnia 2016 r. do grudnia 2018 r., w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii ich wymagalności. Niedopuszczalne jest bowiem objęcie postępowaniem należności, które nie istniały, bądź wygasły na skutek przedawnienia. W każdym przypadku przy rozpatrzeniu wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu składek niezbędne jest więc ustalenie ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Ustaleń tych dokonuje się niezależnie od tego, czy strona się na nie powołuje. Jak wynika z akt, w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zaległych składek, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, tj. 21 października 2017 r. dla najstarszych zaległości, a kolejne były sukcesywnie obejmowane egzekucją trwającą do chwili obecnej. W związku z powyższym należy uznać, że należności objęte wnioskiem skarżącej o umorzenie nie uległy przedawnieniu i są wymagalne. Organ był więc uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej o umorzenie zaległych składek. Wskazać należy, że w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. ustalona została zasada, zgodnie z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Sytuacje całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. zostały enumeratywnie wyliczone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm.); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Podkreślić należy, że wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Z treści cyt. art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. jednoznacznie wynika, że aby ZUS mógł wydać rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego musi wcześniej poczynić ustalenia, że w sprawie zachodzi stan całkowitej nieściągalności. Dopiero bowiem zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s., pozwala ZUS przejść do rozważania dalszych okoliczności, które będą uzasadniały umorzenie zadłużenia, bądź odmowę umorzenia. Wobec treści wniosku skarżącej, w sprawie zastosowanie miał także art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zostały uregulowane w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z powołanym przepisem, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przytoczone powyżej regulacje wskazują, że decyzja Zakładu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu należności składkowych ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ przy zaistnieniu choćby jednej z przesłanek może, ale nie musi umorzyć należności z tytułu składek. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W takich przypadkach, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów k.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. Należy w tym miejscu również podkreślić, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przez organ przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały należycie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z uzasadnienia decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Zdaniem sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się ZUS odmawiając umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Podkreślić należy, że płatnik składek odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym, a obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych. Dlatego też jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku dłużnika, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie w ramach uznania administracyjnego negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nie może być uznane za dowolne, a umorzenie należności składkowych byłoby przedwczesne. Osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązana do zapoznania się z obowiązującymi przepisami prawa, a skutki finansowe działalności zobowiązanego nie mogą być przerzucone na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również jej negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie organ administracji trafnie uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w cyt. powyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a w szczególności nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s., ponieważ aktualnie Dyrektor I Oddziału ZUS prowadzi wobec skarżącej skuteczne postępowanie egzekucyjne z zasiłku macierzyńskiego, poza tym skarżąca jest właścicielem oraz współwłaścicielem nieruchomości, na których ZUS ustanowił hipoteki. Postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zatem zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Zaakcentować należy, że umorzenie składek wynikające z tego przepisu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy spełniony zostanie którykolwiek ze stanów faktycznych dotyczący całkowitej nieściągalności składek. Brak natomiast takiego stanu stanowi negatywną przesłankę umorzenia należności. Ujmując rzecz inaczej, w sytuacji, gdy nie wystąpi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nie jest prawnie możliwe umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności. Spełnienie bowiem którejkolwiek z przesłanek jest warunkiem koniecznym (niezbędnym) do ewentualnego uwzględnienia wniosku o umorzenie składek. Niezależnie od powyższego na podstawie cyt. art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przypadki zostały określone w powołanym powyżej § 3 ust. 1 rozporządzenia. Z analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów i przedstawionych organowi przez skarżącą informacji wynika, że 31 grudnia 2018 r. skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Od 17 stycznia 2022 r. jest zatrudniona w A., a od 22 marca 2023 r. nie pracuje zarobkowo, pobiera zasiłek macierzyński w wysokości 2 531,70 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małoletnią córką – K.C., na którą otrzymuje alimenty w wysokości 800 zł miesięcznie oraz świadczenie "500+". Nie pobiera zasiłku z urzędu pracy i nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Stałe wydatki związane z utrzymaniem, tj. z tytułu miesięcznych opłat (czynsz) wynoszą 480 zł, opłaty eksploatacyjne (energia elektryczna, gaz, woda, itp.) stanowi kwota 150 zł, koszty leczenia (wykup leków, badania i wizyty lekarskie) wynoszą 300 zł. Skarżąca posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków za 2016 r. w kwocie 13 430 zł, które spłaca w ratach w wysokości 400 zł miesięcznie oraz z tytułu zaciągniętego kredytu w 2022 r. w kwocie 28 511,06 zł, który spłaca w ratach w wysokości 700 zł miesięcznie. Aktualnie zobowiązania są spłacane w układzie ratalnym w łącznej kwocie 1100 zł miesięcznie. Skarżąca nie posiada domu, lokalu mieszkalnego, jest współwłaścicielem 2900/13200 udziału w nieruchomości gruntowej (rola, pastwiska) o powierzchni 1,3200 ha położonej w miejscowości T., na której 22 lutego 2021 r. ZUS ustanowił hipotekę na kwotę 14 828,79 zł oraz właścicielem gruntów rolnych zabudowanych o powierzchni 0,64 ha położonych w miejscowości T., na których 22 lutego 2021 r. ZUS ustanowił hipotekę na kwotę 37 185,24 zł. Nie posiada praw majątkowych, maszyn, urządzeń, środków transportu i innych składników mienia ruchomego oraz wierzytelności. Jako prognozowany sposób uregulowania należności w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 20 czerwca 2023 r., skarżąca podała spłatę w ratach w wysokości 350 zł od 15 sierpnia 2023 r. Podniosła również, że jest samotną matką, przebywa na urlopie macierzyńskim i sprawuje opiekę na dzieckiem przewlekle chorym. Córka ma rozpoznaną alergię pokarmową, zapalenie żołądka, jelita cienkiego oraz okrężnicy, wymaga specjalistycznego leczenia i ścisłej diety bezmlecznej. Oceniając zasadność umorzenia należnych składek w kontekście art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 cyt. rozporządzenia, zdaniem sądu organ zasadnie stwierdził, że przedstawione powyżej informacje nie wskazują, że wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Odnosząc się do przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia należy wskazać, że przepis ten posługuje się sformułowaniem "niezbędnych potrzeb życiowych". Zgodnie z literalnym brzmieniem "niezbędne potrzeby życiowe" to takie, których zaspokojenie jest konieczne, bądź też, których niezaspokojenie negatywnie (szkodliwie) wpłynie na byt zobowiązanego lub jego rodzinę. Przy czym wymaga podkreślenia, że niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tych potrzeb przez stronę. Z akt sprawy wynika, że organ ustalił aktualny budżet w gospodarstwie domowym skarżącej, na który składa się: zasiłek macierzyński, alimenty na dziecko i świadczenie "500+" w łącznej kwocie 3 831,70 zł. Po odliczeniu stałych miesięcznych wydatków, związanych z utrzymaniem w łącznej kwocie 630 zł do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota 3 201,70 zł. Punktem odniesienia, służącym do oceny sytuacji materialnej osoby zobowiązanej, są kwoty określające minimum socjalne. Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, przedstawiając szacunkowe wartości minimum socjalnego w warunkach cenowych, nie uwzględnił takiego typu gospodarstwa, jakie prowadzi skarżąca. W związku z powyższym zasadnie organ odniósł się do minimum socjalnego ustalonego 5 grudnia 2023 r. w III kwartale 2023 r. na podstawie danych z GUS przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego, które wynosiło 2 922,75 zł i przyjął, że jest niższe od dochodu gospodarstwa domowego skarżącej. Zdaniem sądu ustalając wysokość dochodu gospodarstwa domowego skarżącej, organ nieprawidłowo uwzględnił świadczenie wychowawcze "500+", błąd ten nie miał jednak wpływu na wynik sprawy. Należy wyjaśnić, że celem świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1576) jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W uzasadnieniu projektu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (druk VIII.216) w sposób wyraźny wskazano, że celem projektowanej ustawy jest przed wszystkim pomoc finansowa kierowana do rodzin wychowujących dzieci. Proponowane rozwiązanie ma zmniejszyć obciążenia finansowe związane z wychowaniem dzieci, a tym samym zachęcać do podejmowania decyzji o posiadaniu większej liczby dzieci. Świadczenie wychowawcze jest zatem ściśle związane z rzeczywistym sprawowaniem opieki nad dzieckiem i ma służyć częściowemu pokryciu wydatków związanych z rzeczywistym sprawowaniem opieki nad dzieckiem i z jego wychowaniem (por. m.in. wyrok NSA z 5 października 2021 r., sygn. akt I GSK 361/21). Brak jest zatem podstaw prawnych, aby świadczenie wychowawcze uwzględnić przy ustaleniu dochodu skarżącej, umożliwiającego spłatę zaległych składek w ZUS. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia także art. 8 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1283), zgodnie z którym do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się świadczenia wychowawczego. W konsekwencji należy stwierdzić, że świadczenia tego nie uwzględnia się przy badaniu dochodu przypadającego na członka rodziny, świadczenie to jest nieopodatkowane i nie stanowi dochodu w myśl przepisów podatkowych, nie wlicza się go do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej czy rodzinnych, a w postępowaniu sądowym w sprawie o alimenty sąd nie bierze pod uwagę faktu, że dziecko otrzymuje świadczenie wychowawcze. Pomimo, że wysokość dochodu skarżącej w gospodarstwie domowym bez uwzględnienia świadczenia wychowawczego "500+" kształtuje na poziomie poniżej wskazanego powyżej minimum socjalnego (tj. w kwocie 2 701,70 zł), to okoliczność ta nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazuje, że skarżąca jest osobą młodą, nie wykazała, że ze względu na stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, co oznacza, że istnieje realna możliwość podjęcia zatrudnienia, poprawy sytuacji finansowej i uzyskania środków na spłatę zadłużenia. Skarżąca nie korzysta ze środków pomocy społecznej, która to pomoc udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Korzystanie z form wsparcia, jakie oferuje pomoc społeczna nie jest obowiązkowe, jednak dla prowadzącego postępowanie organu stanowi dodatkowe potwierdzenie, że dana osoba znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, ponieważ jej dochody nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca posiada m.in. zobowiązanie cywilnoprawne z tytułu zaciągniętego kredytu bankowego, które spłaca w miesięcznych ratach. Konieczność spłaty zobowiązań cywilnoprawnych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Aprobowanie takiej sytuacji przez organ byłoby bowiem nieuprawnionym uprzywilejowywaniem podmiotów prawa cywilnego kosztem Skarbu Państwa, czyli kosztem ogółu obywateli (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 573/19). Zdaniem sądu sytuacja materialna skarżącej jest trudna ale nie charakteru trwałego i może ulec zmianie. Skarżąca nie jest osobą wyłączoną z rynku, nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy, reguluje płatności związane z bieżącym utrzymaniem, spłaca raty z tytułu dwóch zaciągniętych kredytów, nie korzysta z żadnej formy wsparcia opieki społecznej, jest właścicielem i współwłaścicielem dwóch nieruchomości. W toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów, które wskazywałyby, że sytuacja jest na tyle ciężka, że uzyskiwane dochody nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i zagraża egzystencji jej i rodziny. Należy w tym miejscu podkreślić, że nie jest dopuszczalna interpretacja art. 28 ust. 3a i § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia prowadząca do przyjęcia, że przedsiębiorca, który nie wywiązywał się z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne doprowadzając do kumulacji należności, może uniknąć spłaty zaległości z tego tylko powodu, że powołał się na niewysokie dochody i związaną z tym dysproporcję między tymi dochodami, stałymi wydatkami, posiadanymi zobowiązaniami a zaległościami z tytułu składek. Przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z oczywistych względów nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ skarżąca nie prowadzi już działalności gospodarczej. Natomiast odnosząc się do przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia należy wskazać, że zarówno organ rentowy, jak i sąd nie kwestionują problemów zdrowotnych skarżącej i jej małoletniej, chorej przewlekle córki. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów, które świadczyłyby o tym, że nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na swój stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym dzieckiem. W tym miejscu podkreślić należy, że stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie każda choroba zobowiązanego umożliwia umorzenie zaległych składek, lecz tylko taka, która pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (por. m.in. wyroki NSA z 8 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 318/16; 29 września 2011 r., sygn. akt II GSK 913/10). Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek, nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy, będący efektem tej choroby. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby skarżąca sprawowała opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która to opieka pozbawiałaby ją możliwości uzyskiwania dochodu. Wbrew zarzutom postawionym w skardze organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących aktualnej (a nie przyszłej, hipotetycznej) sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącej i oceniły ją w kontekście przesłanek umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Fakt, że ustalenia i wnioski poczynione przez organy nie są zbieżne z oczekiwaniami skarżącej w tym zakresie, nie świadczą o ich wadliwości. Podkreślić bowiem należy, że pomimo, że katalog przesłanek, o których mowa w § 3 rozporządzenia ma charakter otwarty, to organ nie ma obowiązku poszukiwania okoliczności umorzenia należności, a jedynie dokonania oceny okoliczności wskazanych przez stronę. Z powyższych względów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 § 1 i 2, art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem sądu materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący, podjęto wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego należy wskazać, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przyznają sądowi kompetencji do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego możliwe jest w przypadku spełnienia jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 132), a organem właściwym jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji (art. 23 § 1 tej ustawy). W związku z powyższym wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Podkreślić w tym miejscu również należy, że nie jest wymagane, aby spłata należności nastąpiła jednorazowo, możliwe jest rozłożenie należności na raty dostosowane do indywidualnych możliwości skarżącej, które będą sukcesywnie spłacane. Sąd podziela stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że brak jest podstaw aby rezygnując w sposób definitywny z możliwości odzyskania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ułatwiać stronie spłatę innych zobowiązań. Działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku, który jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek wobec ZUS. W orzecznictwie podnosi się również, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s., interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza określoną w art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 tej ustawy zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. m.in. wyrok NSA z 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 99/10, LEX nr 952872). Końcowo natomiast nadmienić jedynie należy, że zmiana stanu faktycznego po wydaniu wyroku przez sąd może stanowić podstawę do wystąpienia przez stronę z nowym wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji jest bowiem zobowiązany uwzględnić stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. d.j.