III SA/Łd 17/10

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. K. w przedmiocie niewykonania przez Naczelnika II Urzędu Skarbowego Ł.-B. wyroku WSA w Łodzi z dnia 2 czerwca 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 67/09 wraz z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1) przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 17/10 Uzasadnienie Pismem z dnia 17 grudnia 2009 r. Z. K. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę w przedmiocie niewykonania przez Naczelnika II Urzędu Skarbowego Ł.-B. wyroku WSA w Łodzi z dnia 2 czerwca 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 67/09 wraz z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedkładając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W uzasadnieniu wniosku, skarżący wskazał jedynie na argumenty merytoryczne dotyczące prowadzonego postępowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną – M. P.-K. Jest właścicielem mieszkania spółdzielczego o powierzchni 42 m2, nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącego składają się świadczenia emerytalne skarżącego wysokości 1.700 zł oraz jego żony w kwocie 1.000 zł. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego w wysokości 2.700 zł, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny ok. 1350 zł. Skarżący posiada zgromadzone środki majątkowe w kwocie 5.000 zł ulokowane w funduszu akcyjnym, zaznaczył przy tym, że stanowią one zabezpieczenie zaciągniętych pożyczek. W tym zakresie skarżący wskazał, że od 4 lat spłaca kredyt zaciągnięty w Banku A. na kwotę 9.088 CHF (ok. 27.000 zł) – rata miesięczna 453 zł oraz kredyt w B. zaciągnięty w kwietniu 2009 r. na kwotę 4.000 zł – rata miesięczna 160 zł. Podniósł ponadto, że pomaga swojemu dalekiemu krewnemu przebywającemu w domu opieki. Wskazał także, że jest chory na cukrzycę, a jego żona ma zaawansowaną osteoporozę. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że skarżący wspólnie z żoną i utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, skarżący jest chory na cukrzycę, a jego żona ma zaawansowaną osteoporozę, co łączy się ze zwiększonymi wydatkami na leki i świadczenia zdrowotne, a ponadto skarżący spłaca zaciągnięte wcześniej kredyty. Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że stałe dochody w gospodarstwie domowym skarżącego zamykają się kwotą ok. 2.700 zł. Ponadto skarżący posiada zgromadzone środki majątkowe w kwocie 5.000 zł w funduszu akcyjnym. Stwierdzić należy w związku z tym, że w sytuacji osiągania w gospodarstwie domowym skarżącego stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości (2.700 zł) skarżący nie może skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. Odnośnie przekazywanych informacji o spłacanych przez skarżącego kredytach wskazać należy, że niewątpliwie raty spłacanych zobowiązań stanowią dodatkowe obciążenie dla gospodarstwa domowego skarżącego. Z drugiej jednak strony, należy mieć na uwadze, że skarżący świadomie obciążył się dodatkowymi zobowiązaniami, a na ich zabezpieczenie – jak wskazał we wniosku – posiada zgromadzone środki pieniężne w postaci oszczędności w funduszach akcyjnych na kwotę 5.000 zł. Ponadto prowadząc spory z organami administracji co do spornych należności w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym winien mieć na uwadze, że w niedługim czasie zobligowany może być do pokrycia dodatkowych kosztów prowadzonych ewentualnie postępowań sądowych. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, nie może przedkładać pierwszeństwa ponoszenia zobowiązań cywilnoprawnych (np. rat kredytów, niezależnie jakiemu celowi one służą) przed koszty postępowania sądowego (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06; z dnia 25 kwietnia 2006, sygn. akt I FZ 150/06). Stąd też, w ocenie referendarza, wszystkie przedstawione okoliczności, z uwzględnieniem faktu, iż pozostałe obecnie i przyszłe koszty postępowania będą rozłożone w czasie, pozwalają uznać, że skarżący jest w stanie pokryć część kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Powyższe rozstrzygniecie nie wyłącza możliwości ubiegania się przez skarżącego o przyznanie prawa pomocy na dalszych etapach postępowania, w przypadku wykazania zmiany okoliczności faktycznych i braku możliwości poniesienia kolejnych ewentualnych kosztów postępowania. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.