III SA/Łd 172/09
WyrokWSA w Łodzi2009-05-20
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Janusz Nowacki, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji o wymeldowaniu Z. G. z pobytu stałego, odmawiając wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uznając, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego i definitywnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję o wymeldowaniu, ponieważ opuszczenie lokalu przez Z. G. nie miało charakteru dobrowolnego i definitywnego. Fakt, że Z. G. nie przebywał w lokalu, był wynikiem bezprawnych działań jego żony, która wymieniła zamki i ograniczała mu dostęp. Z. G. nadal wyrażał wolę zamieszkania w lokalu i nie skoncentrował centrum życiowego poza nim, co wyklucza spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
H. G. złożyła wniosek o wymeldowanie swojego męża, Z. G., z lokalu przy ul. P. w Ł., twierdząc, że nie zamieszkuje on tam od ponad dwóch lat. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, uznając, że Z. G. opuścił lokal dobrowolnie. Wojewoda Ł. uchylił tę decyzję, odmawiając wymeldowania, ponieważ uznał, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a wynikało z działań żony, która wymieniła zamki. H. G. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. G. na decyzję Wojewody Ł. odmawiającą wymeldowania Z. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę
III SA/Łd 172/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 z zm.), art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1078 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Z. G. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o wymeldowaniu Z. G. z pobytu stałego w lokalu nr [...], położonego przy ul. P. [...] w Ł., Wojewoda Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wymeldowania Z. G. z powyżej wskazanego lokalu.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 4 listopada 2008 roku H. G. złożyła wniosek o wymeldowanie Z. G. z lokalu nr [...], położonego przy ul. P. [...] w Ł..
Organ I instancji załączył do akt sprawy Kartę Osobową Mieszkańca (KOM), zgodnie z którą Z. G., urodzony 9 stycznia 1930 roku, jest zameldowany w lokalu nr 34 przy ul. P. (poprzednio N.) [...] w Ł. od 28 października 1959 roku. W przedmiotowym lokalu zameldowana jest żona Z. G. - H. G., a związek małżeński został zawarty 9 listopada 1957 roku.
Na podstawie przeprowadzonych czynności wyjaśniających (wywiad meldunkowy przeprowadzony przez Policję, zeznania sąsiadów) ustalono, iż Z. G. nie zamieszkuje pod wyżej wskazanym adresem od ponad dwóch lat. Powyższa okoliczność została potwierdzona przez Z. G., który oświadczył, iż z uwagi na panujący pomiędzy nim a jego żoną konflikt przeniósł się na działkę w S. Wskazał również, że nie posiada kluczy do przedmiotowego lokalu, gdyż zostały mu one zabrane przez żonę. Podniósł jednocześnie, iż przychodzi do mieszkania na ul. P. i deklaruje chęć sprawowania opieki nad żoną. Ponadto oświadczył, iż przez okres około 8 miesięcy w roku (w okresie ciepłym) żona przebywa z nim na działce w S.
Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu Z. G. z lokalu przy ul. P. [...]. Powołując się na treść art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, iż osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące jest zobowiązana do wymeldowania się we właściwym terytorialnie organie gminy, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Niedopełnienie powyższego obowiązku upoważnia właściwy organ gminy prowadzący ewidencję ludności do wydania na wniosek strony, albo z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu (art. 15 ust. 2 ustawy). Organ wskazał, że jedyną przesłanką warunkującą wydanie decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie zajmowanego lokalu. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 powołanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego pobytu. Organ I instancji stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Z. G. trwale koncentruje swoje interesy życiowe poza miejscem stałego pobytu. Opisane przez niego okoliczności opuszczenia lokalu przy ul. P., związane ze stosunkami panującymi pomiędzy małżonkami, mają zdaniem organu charakter poboczny, wychodzący poza zakres kompetencyjny organu. Natomiast sam fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu, przychodzenia i przebywania w nim, jak również niepodejmowanie przez wymeldowanego żadnych realnych działań mających na celu powrót do mieszkania pozwala uznać, iż opuszczenie przez Z. G. miejsca stałego pobytu miało charakter w pełni dobrowolny. Organ I instancji stwierdził, że mając na uwadze, iż w istniejącym stanie prawnym zameldowanie w lokalu ma charakter wyłącznie rejestracyjny, a jego celem jest potwierdzenie faktu pobytu pod określonym adresem, to tym samym utrzymywanie zameldowania Z. G. w lokalu przy ul. P. byłoby tożsame z utrzymywaniem fikcji meldunkowej.
Z. G. wniósł odwołanie do Wojewody Ł. W uzasadnieniu opisał stosunki panujące pomiędzy nim a jego żoną.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wymeldowania Z. G. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. P. [...] w Ł.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy przyznał, iż zgodnie z treścią art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niewątpliwie jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie jest przesłanka opuszczenia lokalu. Prowadząc postępowanie dowodowe, nie wystarczy jednakże ustalić, że dana osoba nie przebywa w lokalu, lecz przede wszystkim należy wyczerpująco wyjaśnić, czy opuszczenie przez nią lokalu było dobrowolne i definitywne.
W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny sprawy niewątpliwie wskazuje, iż nie została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Nieprzebywanie Z. G. w miejscu stałego zameldowania jest bowiem wynikiem bezprawnych działań jego żony, która dokonała wymiany zamków w ich wspólnym mieszkaniu. Wymeldowany wyraża wolę zamieszkania w lokalu przy ul. P. i przebywa w nim, kiedy żona pozwala mu wejść do mieszkania. Swój pobyt na działce w S. strona traktuje jako konieczność, spowodowaną brakiem możliwości zamieszkania w miejscu zameldowania. Tym bardziej, że domek na działce nie nadaje się do całorocznego zamieszkania. Zdaniem organu odwoławczego nieprzebywanie Z. G. w miejscu stałego zameldowania nie wynika z jego woli, lecz jest wynikiem bezprawnych działań jego żony, które nie mogą pozyskać aprobaty urzędu. W ocenie organu sankcjonowanie takich działań mogłoby prowadzić do wniosku, iż stosowanie przymusu jest korzystniejsze od środków przewidzianych przez prawo. Mając powyższe na uwadze Wojewoda Ł. orzekł jak w sentencji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wniósł pełnomocnik H. G. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niedokładnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik H. G. wskazał, iż z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mamy do czynienia wówczas gdy w wyniku bezprawnych działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Stan faktyczny niniejszej sprawy bezspornie wskazuje, iż Z. G. dobrowolnie opuścił lokal przy ul. P. w listopadzie 2005 r. Ponadto pełnomocnik skarżącej podniósł, iż mąż jego mocodawczyni, od czasu opuszczenia miejsca stałego zameldowania, do dnia wniesienia skargi przebywa na działce w S., gdzie realizuje swoje funkcje życiowe. Nieprawdziwe w ocenie pełnomocnika jest również twierdzenie, że domek letniskowy, w którym przebywa ma charakter sezonowy. W domku tym jest bowiem zainstalowane centralne ogrzewanie i można w nim przebywać przez cały rok. Powyższe w ocenie pełnomocnika H. G. czyni skargę zasadną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 20 maja 2009 roku, na rozprawie skarżąca H. G. oświadczyła, iż czasem przebywa na działce w S. Ponadto wskazała, iż dwukrotnie zmieniała zamki w drzwiach, gdyż jej mąż przyjeżdżał do lokalu ze swoją siostrą, która ją okradała.
Obecny na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Wskazał, iż w pewnych sytuacjach koniecznym jest wzięcie pod uwagę zdolności intelektualnych i możliwości osób zainteresowanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się.
Wskazać należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a., każda sprawa administracyjna, jeżeli zawisła przed organem II instancji na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia wymaga ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a nie tylko kontroli postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Innymi słowy w postępowaniu odwoławczym powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami oraz dokonaną ich oceną.
W niniejszej sprawie organ II instancji dokonał ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnął sprawę na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.
Z przepisu tego wynika, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może być niezgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji, a będzie to miało miejsce wówczas, gdy rozstrzygnięcie organu odwoławczego, podjęte po rozpoznaniu sprawy, nie pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Wobec tego rozstrzygnięcie organu I instancji w ocenie organu odwoławczego jest nieprawidłowe z uwagi na niezgodność z przepisami prawa lub z punktu widzenia celowości. Kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. W przypadku odmiennego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy ma on kompetencje merytoryczno – reformacyjne. Zgodnie bowiem z art. 138 § 1 pkt 2, norma pierwsza, organ odwoławczy jest władny uchylić zaskarżoną decyzję albo w całości, albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy (patrz B. Adamiak, J. Borkowski " Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 596).
Jeżeli organ administracji państwowej działający w trybie odwoławczym kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, przy czym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 k.p.a., ma obowiązek zastosować w swej decyzji instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) (por. wyrok NSA (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 400/81, publ. ONSA 1981, nr 2, poz. 88, wyrok NSA (do 2003.12.31) we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 1995 roku, sygn. akt SA/Wr 2569/95, Lex nr 27126).
Zasadą jest wobec powyższego, że w postępowaniu administracyjnym, gdy nie zachodzi konieczność przeprowadzania postępowania dowodowego przez organ II instancji lub tylko w części, to decyzję co do meritum wydać powinien ten właśnie organ (wyrok NSA (do 2003.12.31) w Gdańsku) z dnia 28 grudnia 1995 roku, sygn. akt SA/Wr 2569/95, Lex nr 27126).
W stanie niniejszej sprawy zachodziła właśnie powyższa sytuacja. Sąd stwierdził, że organ II instancji zebrany materiał dowodowy ocenił w granicach prawem przewidzianej swobody, co w efekcie doprowadziło do prawidłowej oceny stanu faktycznego, przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z wywodu zaprezentowanego w uzasadnieniu skargi wynika, że pełnomocnik skarżącej kwestionuje dokonaną przez organ II instancji ocenę co do braku zasadności zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w sytuacji, gdy jego mocodawczyni twierdzi, że Z. G. opuścił dobrowolnie przedmiotowy lokal na 3 lata przed złożeniem wniosku, tj. w listopadzie 2005 roku.
W ocenie Sądu, zarzut powyższy jest w ustalonym w sprawie stanie faktycznym bezzasadny. W przedmiotowej sprawie Wojewoda Ł. uchylił decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 12 grudnia 2008 roku o wymeldowaniu Z. G. z pobytu stałego w lokalu nr [...], położonego przy ul. P. [...] w Ł. i odmówił wymeldowania Z. G. ze wskazanego lokalu. Odnosząc się do okoliczności rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż stan faktyczny sprawy nie wypełniał dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem opuszczenie przez Z. G. miejsca stałego zameldowania nie miało charakteru dobrowolnego. Było bowiem następstwem bezprawnych działań jego żony H. G.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Jednakże ocena ta nie może być oceną bezkrytyczną. Niezbędnym jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak: powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu, jak również pogodzenie się z dalszym niezamieszkiwaniem w nim.
W ocenie Sądu, stan faktyczny niniejszej sprawy wskazywał, iż opuszczenie przez Z. G. lokalu przy ul. P. nie miało charakteru definitywnego i nie wynikało z jego woli.
Z Karty Osobowej Mieszkańca (KOM) wynika, że Z. G., urodzony 9 stycznia 1930 roku, jest zameldowany w lokalu nr [...] przy ul. P. (poprzednio N.) [...] w Ł. od 28 października 1959 roku. W przedmiotowym lokalu zameldowana jest żona Z. G. - H. G., a związek małżeński został zawarty 9 listopada 1957 roku. Z notatki służbowej sporządzonej przez Komendanta I Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. wynika, że H. G. kilkakrotnie w latach 2006 – 2008 informowała dzielnicowego o swoich przeżyciach i negatywnych zachowaniach ze strony męża Z. G., podnosząc, iż mąż czerpał korzyści finansowe z jej ciężkiej pracy, nie dając niczego w zamian, oraz że była szkalowana przez męża i członków jego rodziny, a także okradana. Komendant podał, że oświadczenie H. G. dotyczy przeszłości oraz okresu obecnego.
Zdaniem Sądu, z powyższych ustaleń wynika, że skarżący nie zerwał w sposób definitywny więzi z lokalem, skoro w nim przebywa i wówczas, w ocenie skarżącej, zachowuje się negatywnie. Wprawdzie Z. G. nie zamieszkuje w lokalu w sposób ciągły, czemu sam nie przeczy, gdyż przebywa na działce w S., nie oznacza to jednak, iż zrezygnował w wieku 79 lat z zamieszkiwania w Ł., w lokalu, w którym zameldowany jest od 1959 roku. Przebywanie skarżącego na działce w S., jak wynika z jego oświadczeń, początkowo trwało tylko przez okres letni, wiązało się z koniecznością sprawowania opieki nad zwierzętami i wypoczynkiem strony. Sama skarżąca potwierdziła, iż też przebywa na działce w S., gdyż jest to jej miejsce wypoczynku. Nie podnosiła, że mąż utrudnia jej przebywanie na działce. Skoro oboje małżonkowie zamieszkują razem przez kilka miesięcy na działce, to trudno przyjąć, że jeden z nich opuścił lokal przy ul. P. i należy go wymeldować z tego lokalu, a drugi z małżonków – H. G. nie opuściła tego lokalu, tylko dlatego, że wymieniła zamki w drzwiach i decyduje o tym, kiedy mąż może przebywać w przedmiotowym mieszkaniu, wpuszczając go według własnego uznania. Skarżąca potwierdziła zaś, iż mąż przebywa w mieszkaniu, skoro oświadczyła, że ją szykanował, okradał i wpuszczał do domu członków swojej rodziny.
Przebywanie przez stronę postępowania w innym lokalu nie świadczy o zamiarze trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Nieprzebywanie Z. G. w sposób ciągły w przedmiotowym lokalu spowodowane było trwającym konfliktem z żoną, która zabrała mu klucze do mieszkania i uniemożliwiała przebywanie w nim. Fakt ten potwierdziła sama skarżąca, która na rozprawie w dniu 20 maja 2009 roku oświadczyła, iż dokonała dwukrotnej wymiany zamków, bowiem podejrzewała, że w czasie jej nieobecności jest okradana przez męża i jego siostrę. Z oświadczeń Z. G., składanych w toku postępowania administracyjnego, wyraźnie wynika, iż nie opuścił miejsca stałego pobytu w sposób trwały i zamierza do niego powrócić. Zachowanie strony świadczy o tym, że nie zaakceptował on istniejącej sytuacji. Oczywistym jest, że skoro H. G. nie zawsze wpuszcza męża do lokalu przy ul. P., to zmuszony on jest do przebywania na działce. Nie można bowiem wymagać od niego, skoro nie opuścił lokalu dobrowolnie, aby nie przebywał w żadnym innym pomieszczeniu.
Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie w lokalu, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 roku, sygn. akt II OSK 133/06, Lex nr 327831). Dlatego też opuszczenie lokalu powinno być dobrowolne, połączone z zabraniem wszystkich swoich rzeczy z zajmowanego lokalu i skoncentrowaniem swojego centrum życiowego poza miejscem pobytu stałego.
W niniejszej sprawie Z. G., w sytuacji gdy nie był wpuszczany przez żonę do domu, próbował wejść do lokalu przy pomocy Policji. W notatce z dnia 27 listopada 2008 roku Policja podała, że konflikt między małżonkami znany jest dzielnicowemu od 2006 roku.
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wiąże się z całkowitym usunięciem z zajmowanego lokalu wszystkich przedmiotów służących do życia codziennego (mebli i innych rzeczy) i skoncentrowaniem centrum życiowego poza miejscem tego pobytu, a więc związane jest z wyprowadzeniem się z lokalu i zabraniem wszystkich rzeczy. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu musi nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, jak i w drodze odpowiedniego zachowania się, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby (patrz powołany wyżej wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 roku).
W tej sprawie Z. G. nie wyraził w sposób wyraźny woli opuszczenia miejsca pobytu stałego i zamieszkania na stałe na działce w S. Z akt sprawy nie wynika, że zabrał on meble i inne przedmioty z lokalu przy ul. P., stanowiące wspólny majątek stron. Spakowanie przez wnioskodawczynię ubrań męża w karton i przewiezienie ich na działkę nie oznacza, że to Z. G. usunął je z miejsca pobytu stałego i w ten sposób wyraził w sposób niebudzący wątpliwości wolę opuszczenia przedmiotowego lokalu. Skarżąca podała, że z lokalu ginęły przedmioty mające dla niej wartość sentymentalną, nie twierdziła, że mąż dokonał podziału ich majątku wspólnego i zabrał część przedmiotów wchodzących w skład tego majątku, a więc skoncentrował centrum życiowe poza miejscem pobytu stałego.
Skomplikowana życiowo sytuacja sprawia, że Z. G. ma utrudniony dostęp do lokalu, ale fakt ten nie przesądza o spełnieniu przesłanki, wymaganej powołanym przepisem, do wymeldowania.
Należy podkreślić, że ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu osoby. W niniejszej sprawie ewidencja odzwierciedla stan faktyczny i brak jest podstaw do usuwania informacji o zameldowaniu Z. G., gdyż informacja ta nie przestała obrazować, wynikającego z uprzedniego zgłoszenia, stanu faktycznego.
Za niezasadne Sąd uznał naruszenie przez organ II instancji art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że organ II instancji dokonał analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i dokonał ich prawidłowej oceny. Skoro bowiem ustalono, że Z. G. nie przeniósł swojego centrum życiowego w inne miejsce, okoliczności pozwalające na stwierdzenie niezaistnienia przesłanki przewidzianej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uznać należało za udowodnione.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.
A. B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło