III SA/Łd 175/11

Dnia 24 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 roku sprawy ze skargi H. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) oraz na podstawie art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. J. od decyzji nr [...] z dnia 19 listopada 2010r. Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Ł. o skierowaniu na badanie psychologiczne, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W toku postępowania organ ustalił, iż H. J. w okresie od 30 stycznia 2009r. do 6 sierpnia 2009r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w związku z czym przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. W wyniku powyższego Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Ł. na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanej ustawy oraz § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. Nr 2, poz. 15), decyzją administracyjną z dnia [...] skierował stronę na badanie psychologiczne. W dniu [...] H. J. złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji bezprawność wydania decyzji zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Ponadto oświadczył, iż w dniu 4 października 2010r. odbył szkolenie, w trybie art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, co w jego ocenie spowodowało zmniejszenie posiadanej liczby punktów o 6. Poza tym odwołujący się stwierdził, iż zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, nie można wydać decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne po upływie 30 dni od przekroczenia liczby 24 punktów. Na tej podstawie odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o umorzenie postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym, skierowany w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 powołanej ustawy. W przypadku ujawnienia takiego faktu, kierujący pojazdem w ciągu 30 dni kierowany jest przez komendanta powiatowego Policji, decyzją wydaną w trybie § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących prace na stanowisku kierowcy, na badania psychologiczne. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż wpisowi do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego podlegają na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz.U. nr 236, poz. 1998, z późn. zm. ) naruszenia stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym. Organ prowadzący ewidencję zobligowany był zatem do naliczenia punktów ostatecznych bowiem wynikały one z prawomocnych wyroków sądowych i mandatów karnych. Organ II instancji uznał, iż bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt odbycia przez stronę szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, gdyż skarżący odbył je w dniu 4 październiku 2010r. tj. już po przekroczeniu liczby 24 punktów, co stanowiło wystarczającą przesłankę do wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, na poprawność wydanej decyzji nie ma również wpływu fakt przekroczenia przez organ 30 dniowego terminu, o którym mowa w § 2 ww. rozporządzenia. Jest to termin instrukcyjny, którego przekroczenie nie wpływa na prawną możliwość podjęcia określonej czynności. Skierowanie na badanie psychologiczne nie jest bowiem karą dodatkową, lecz prawnym następstwem faktu przekroczenia 24 punktów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Skierowanie na badania jest obligatoryjne. Skargę na ostateczną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. złożył H. J. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 130 ust 3 w zw. z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) Prawa o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że odbycie szkolenia na podstawie tego przepisu nie zmniejszyło liczby punktów skarżącego, co miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 6 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisów i zastosowanie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, pomimo iż wykracza poza delegację ustawową i jest sprzeczny z art. 130 ust 3 i art. 130 ust. 4 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, a także naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych, co do posiadanej przez skarżącego liczby punktów, wobec odbycia przez skarżącego szkolenia na podstawie art. 130 ust 3 Prawa o ruchu drogowym, jak również naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalanie praw i obowiązków, polegające na braku prawidłowego informowania o posiadanej przez skarżącego liczbie punktów pomimo ustnych zapytań. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 11 K.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania, lakoniczność uzasadnienia i brak wyjaśnienia wszystkich motywów jakimi kierował się organ, brak analizy podstawy prawnej uzasadniającej uwzględnienie bądź nie uwzględnienie odliczenia punktów z tytułu odbytego szkolenia oraz naruszenie art. 138 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu pierwszej instancji. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów w I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu w niniejszej sprawie najpierw zaistniała okoliczność, z którą ustawa wiąże skutek w postaci skierowania na badania, a dopiero potem stan faktyczny, z którym ustawa wiąże skutek w postaci zmniejszenia liczby punktów. Odbycie szkolenia nie może działać wstecznie i zamieniać zaistniałych już skutków prawnych, w postaci ziszczenia przesłanki do wydania spornej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym, a także wydanych na podstawie powołanej ustawy rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego oraz Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Natomiast w myśl § 4 ust. 1 wpisu ostatecznego odpowiedniej liczby punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Decyzja o skierowaniu na badanie psychologiczne osoby, która przekroczyła liczbę 24 punktów karnych, organ kontroli ruchu drogowego powinien wydać w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przekroczenia dozwolonej liczby punktów karnych - § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. Następnie należy zauważyć, iż kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego – art. 130 ust. 3 powołanej ustawy. Jednakże z wydanego na podstawie art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wynika jednoznacznie, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 (§ 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego). Z uwagi na podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego należało zatem w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy pominięcie przez organ okoliczności uczestniczenia przez skarżącego w szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, miało wpływ na wynik sprawy. Skarżący bowiem zarzucił, że powołany przez organ § 8 ust. 6 w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wykracza poza delegację ustawową wynikającą z Prawa o ruchu drogowym i jest sprzeczny z art. 130 ust. 3 i 4 powołanej ustawy. Kwestionowany przez skarżącego przepis był przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 grudnia 2010r., w sprawie o sygn. akt I OSK 275/10 (LEX nr 745196) jednoznacznie stwierdził, że zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, iż wydany akt podustawowy nie jest sprzeczny z delegacją ustawową i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej. W związku z powyższym § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nie tylko nie wykracza poza delegację ustawową, ale również w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Ustawodawca udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. W ślad za powołanym wyżej orzeczeniem w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia odpowiada unormowaniom zawartym w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, a także realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego, wynikającego z art. 130 ust. 4 powołanej ustawy. W ocenie Sądu wydanie przez organ decyzji o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne z uchybieniem 30 dniowego terminu, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Kwestia ta była bowiem rozstrzygnięta uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010r., sygn. akt I OPS 12/09 (ONSA i WSA 2010/5/83). Z uchwały tej jednoznacznie wynika, że termin wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie badań psychologicznych kierowców oraz osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, jest terminem instrukcyjnym i może być rozumiany wyłącznie jako termin wydania rozstrzygnięcia, którego celem jest zobligowanie organu do szybkiego załatwienia sprawy. Oznacza to, że upływ tego terminu nie zwalnia organu od obowiązku załatwienia sprawy (wydania decyzji), aczkolwiek wydanie decyzji po upływie terminu może być oceniane jako naruszenie przepisu określającego termin załatwienia sprawy. Jest to jednak naruszenie przepisu, które może pociągać za sobą skutek w postaci odpowiedzialności organu (pracownika), a nie niedopuszczalności wydania decyzji. Charakter tego terminu bowiem pełni taką samą funkcję jak inne przepisy (głównie ustawowe) nakazujące załatwienie sprawy w określonym terminie. Należy zatem stwierdzić, że uchybienie terminu, o którym mowa nie daje podstaw do uwzględnienia skargi. Jak wynika z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy w okresie od 30 stycznia 2009r. do 6 sierpnia 2009r. skarżący bezsprzecznie przekroczył liczbę punktów karnych określonych w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) Prawa o ruchu drogowym, wobec czego organ zobowiązany był wydać decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne. Decyzja taka jest bowiem obligatoryjna w przypadku przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów karnych i nie ma w tym zakresie żadnych wyjątków. Udział skarżącego w dniu 4 października 2010r. w szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, nie mógł w żadnym wypadku wywołać skutku w postaci zmniejszenia posiadanych przez niego punktów karnych w sytuacji, gdy szkolenie odbyło się już po przekroczeniu liczby 24 punktów. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo w sposób nienaruszający w tym zakresie podniesionych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. j.m. ----------------------- 7