III SA/Łd 183/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne III SA/Łd 183/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 37 ust 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 roku, Nr 207, poz. 1761 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez G. K. - asystenta ambulatorium i izby chorych Aresztu Śledczego w Ł. - od decyzji Dyrektora tegoż Aresztu, z dnia [...], nr [...] - o zawieszeniu z dniem [...] w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zawieszenia w czynnościach służbowych i datę zawieszenia w czynnościach służbowych ustalił na 24 grudnia 2005 roku. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. W sprawie ustalono, iż decyzją personalną z dnia [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. zawiesił G. K. w czynnościach służbowych. W ocenie organu - w świetle zarzutu zawartego w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, polegającego na domniemanym zastosowaniu przez skarżącego przemocy wobec osadzonego, podjęta decyzja była uzasadniona. Dodatkowym argumentem przemawiającym za słusznością tego stanowiska jest fakt, że zarzut będący przedmiotem wszczętego postępowania dyscyplinarnego dotyczy funkcjonariusza - wykonującego zawód lekarza. W uzasadnieniu Dyrektor Aresztu wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z urzędu lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby. Konstrukcja powyższego przepisu wskazuje, że zawieszenie funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych następuje w drodze uznaniowej decyzji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, stosownie do treści przepisu art. 31 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, zaś granice uznania administracyjnego wyznaczają przesłanki wymienione w art. 37 ust. 2 tej ustawy. Stanowisko organu I instancji podzielił co do zasady Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Ł. w decyzji z dnia [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż mając na uwadze wykonywany przez skarżącego zawód, rodzaj i charakter zarzutów oraz potrzebę obiektywnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z domniemanym uderzeniem przez G. K. osadzonego, celowe dla dobra służby było odsunięcie skarżącego od pełnienia obowiązków służbowych poprzez zawieszenie go w czynnościach służbowych. Organ odwoławczy podniósł, iż pojęcie "dobro służby", niewątpliwie oznacza prawidłowe realizowanie wynikających z art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej zadań w zakresie wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania. Do podstawowych zadań Służby Więziennej należy między innymi zapewnienie osobom skazanym na kary pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków, poszanowania godności, opieki zdrowotnej, zgodnie z wytycznymi, które nakłada na funkcjonariuszy rota ślubowania określona w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o Służbie Więziennej. Zawiera ona między innymi nakaz przestrzegania dyscypliny służbowej, rzetelne i sumienne wykonywanie powierzonych zadań i poleceń przełożonych, dbanie o honor i dobre imię służby oraz zasad etyki zawodowej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących nieprawidłowości samego postępowania dyscyplinarnego, w tym wszczęcia go bez uprzednio przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ II instancji zauważył, że na ówczesnym etapie nie podlegały one ocenie, bowiem przedmiotem zaskarżenia była decyzja dotycząca zawieszenia w czynnościach służbowych, a nie ewentualne ukaranie karą dyscyplinarną. Z uwagi na fakt, iż [...] skarżący pełnił służbę, należało w ocenie organu odwoławczego datę zawieszenia w czynnościach służbowych określić na dzień 24 grudnia 2005 roku. Na powyższą decyzję G. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Ł. z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji G. K. zarzucił naruszenie art. 108 § l Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej - przez bezzasadne przyjęcie, iż spełnione zostały warunki do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Zarzucono również naruszenie art. 7, 10 § l i 2, 77 Kodeksu postępowania administracyjnego - przez formułowanie dowolnych ocen, oraz pozbawienie skarżącego uprawnień przysługujących stronie postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Ł., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej umorzenie powołując się na wydaną decyzję z dnia [...] mocą której uchylono z dniem 23 marca zawieszenie w czynnościach służbowych skarżącego. W odpowiedzi na pytanie Sądu czy wobec wydania tej decyzji skarżący cofa skargę - G. K. w piśmie z dnia 14 maja odpowiedział, iż nie może się zgodzić z wnioskiem o umorzenie postępowania. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący poparł skargę. Wyjaśnił, iż nadal ma interes prawny w tym aby skarżyć przedmiotową decyzję, bowiem pomimo wydania decyzji o uchyleniu zawieszenia zależy mu na ustaleniu czy organ postąpił zgodnie z przepisami. Wyjaśnił także, iż otrzymał wyrównanie wynagrodzenia za okres gdy mu je zawieszono. Pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi lub o umorzenie postępowania z uwagi na to, iż wydana została decyzja, która zniwelowała skutki zaskarżonej decyzji, a ponadto skarżący został zwolniony ze służby z dniem 30 czerwca 2006 r. Załączył do akt decyzję z dnia [...] z której wynika, iż skarżący zgłosił wystąpienie ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest przy tym związany granicami skargi, ale zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją i jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca. W myśl art. Art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przedmiotem sprawy niniejszej jest zawieszenie w czynnościach funkcjonariusza więziennictwa. Zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 roku, Nr 207, poz. 1761 ze zm.) - funkcjonariusza zawiesza się w czynnościach służbowych w razie tymczasowego aresztowania lub wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z urzędu( ust. 1 ). Funkcjonariusza można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne, ścigane z urzędu, lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby.( ust. 2). Zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego( ust. 3 ). Bezsporne jest w przedmiotowej sprawie, iż w stosunku do skarżącego nie doszło do przedłużenia okresu zawieszenia ponad trzy miesiące, a decyzją nr [...] z dnia [...]. organ I instancji uchylił zawieszenie w czynnościach służbowych z dniem [...]. Wypłacono skarżącemu także wszelkie należności z tytułu zawieszenia w czynnościach służbowych. W dniu jej wydania decyzja ta była nieprawomocna, lecz zdaniem Sądu w tej sprawie postępowanie stało się i tak bezprzedmiotowe w dniu 23 marca 2006 r. Wprawdzie w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych przyjęto, iż utrata mocy obowiązującej decyzji w postępowaniu administracyjnym nie wyklucza możliwości poddania jej kontroli sądowej.( wyrok WSA z dnia 4 kwietnia 2006r SA/Bd 2756/03 POP 2005/3/62) , lecz w tej sprawie nie doszło do utraty mocy obowiązującej decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych, lecz do wydania decyzji o uchyleniu zawieszenia. Należy przy tym zauważyć, iż nawet gdyby decyzja taka nie została wydana, to zawieszenie w czynnościach służbowych utraciłoby swój byt prawny w dniu 23 marca 2006 r. , gdyż zgodnie z cyt. art. 37 ust. 3 nie mogło trwać dłużej niż trzy miesiące. Ten fakt zatem, utrata z mocy prawa bytu prawnego zawieszenia w czynnościach służbowych na skutek upływu czasu powoduje zdaniem Sądu, iż postępowanie przed Sądem stało się bezprzedmiotowe. W postanowieniu z dnia 18 marca 2004 r III SA 1600/02 ( nie publikowanym ) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził iż :" Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznania sprawy." Sąd w tym składzie pogląd powyższy podziela. W przedmiotowej sprawie zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych istniało w chwili wniesienia skargi, a utrata bytu prawnego zawieszenia nastąpiła w toku rozpoznania sprawy. Należy mieć również na uwadze to, iż choć wnosząc skargę skarżący niewątpliwie miał interes prawny w tym, aby poddać kontroli Sądu decyzję organu odwoławczego, to w chwili rozstrzygania - jako osoba nie będąca funkcjonariuszem - już takiego interesu prawnego nie miał, bowiem brak jest aktualnie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną skarżącego, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną skarżącego w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jak stwierdził Sad Najwyższy w wyroku z dnia 11 kwietnia 1991 r. ( sygn. akt III ARN 13/91 nie publikowany ) interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Ponadto musi on aktualnie istnieć w sprawie, w której organ administracji władny jest wydać decyzję ". Nawet zatem w sytuacji gdy interes prawny skarżącego istniał w chwili wniesienia skargi do Sądu, to nie istnieje aktualnie. Należy zauważyć, iż postępowanie administracyjne z chwilą zakończenia służby przez skarżącego również stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza bowiem brak jednego z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego to, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Gdyby zatem nawet doszło do uchylenia zaskarżonej decyzji - organ administracyjny nie mógłby wydać decyzji co do istoty sprawy. Organ administracyjny nie mógłby zastosować się do zaleceń Sądu in meriti, a właśnie rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie domaga się skarżący. Skoro zatem po wniesieniu skargi do Sądu na decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych doszło do sytuacji w której zawieszenie w czynnościach służbowych utraciło swój byt z mocy prawa, a skarżący przestał być funkcjonariuszem służby więziennej, co z kolei spowodowało, iż postępowanie administracyjne stało się z tą chwilą bezprzedmiotowe, to te wszystkie okoliczności- zdaniem Sądu w tym składzie - powodują, iż postępowanie przed Sądem stało się bezprzedmiotowe . Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) orzekł jak w postanowieniu.