III SA/Łd 186/25

Dnia 13 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 stycznia 2025 roku nr BP.503.125.2024.2274.BD2 w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę. Decyzją z 9 stycznia 2025 r., nr BP.503.125.2024.2274.BD2 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 19 sierpnia 2024 r., nr WITD.SP.0152.W/II0087/2/21/OR o odmowie rozłożenia na raty kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę M.S. w wysokości 15 000 zł decyzją Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 17 sierpnia 2021 r., nr WITD.DI.0152.W/II0087/2/21. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że pismem z 5 czerwca 2024 r. M.S. złożył wniosek o rozłożenie na raty spłaty zaległej administracyjnej kary pieniężnej nałożonej decyzją z 17 sierpnia 2021 r. wskazując, że jednorazowa spłata całości kary będzie wiązać się ze znacznymi trudnościami finansowymi i może narazić go na utratę płynności finansowej. Pismem z 14 czerwca 2024 r. organ wezwał wnioskodawcę do przedłożenia formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, formularza oświadczenia o pomocy de minimis, formularza oświadczenia majątkowego oraz do przedstawienia sytuacji ekonomicznej skarżącego za okres ostatnich 3 lat obrotowych, tj. za lata 2021-2023 wraz z dokumentacją (zbiorczymi danymi z księgi przychodów i rozchodów oraz zeznań podatkowych w podatku dochodowym), a także dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od złożonego wniosku. Decyzją z 19 sierpnia 2024 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił rozłożenia na raty kary pieniężnej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał na trudną sytuację finansową. Zarzucił, że organ błędnie uznał, że w sprawie nie zachodzi ważny interes strony. Według skarżącego ważny interes publiczny nie zostanie naruszony, ponieważ wniosek dotyczy rozłożenia spłaty kary pieniężnej na raty, nie zaś umorzenia należności. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję z 19 sierpnia 2024 r. podniósł, że skarżący nie prowadzi działalności w jednym z sektorów wymienionych w art. 1 ust. 1 lit. a-e rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. U. UE L 352 z 2013 r., s. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1407/2013". W myśl art. 3 ust. 2 tiret 1 rozporządzenia nr 1407/2013 całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 300 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. Pomoc de minimis nie może zostać wykorzystana na nabycie pojazdów przeznaczonych do transportu drogowego towarów. Dostosowując prawo krajowe do prawa wspólnotowego, taką formę pomocy przewidziano w art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz.702) oraz w art. 189k k.p.a. Wnioskodawca otrzymał w latach 2021-2023 pomoc de minimis o łącznej wartości 122 012,58 zł, stanowiącej równowartość 26 868,33 euro. Oznacza to, że w odniesieniu do przedsiębiorcy wnioskującego o udzielenie ulgi, nie istnieje zagrożenie przekroczenia pułapu pomocy de minimis, określonego w rozporządzeniu nr 1407/2013. Z przedłożonego przez wnioskodawcę formularza informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis, stanowiącego Załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311) wynika, że wnioskodawca zalicza się do kategorii małych przedsiębiorców, a klasa działalności, w związku z którą ubiega się o pomoc de minimis, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz. U. z 2007 r., Nr 251, poz. 1885) to 49.41 Z - transport drogowy towarów. W części B formularza dotyczącej sytuacji ekonomicznej podmiotu wskazano, że przedsiębiorca nie spełnia kryteriów kwalifikujących go do objęcia postępowaniem upadłościowym, nie maleją obroty podmiotu, ale zwiększa się suma zadłużenia przedsiębiorcy. Okolicznością mającą wpływ na trudności w zakresie płynności finansowej, wskazaną przez przedsiębiorcę są bardzo duże opóźnienia w płatnościach. W części C formularza skarżący wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz w dziedzinie produkcji podstawowej produktów rolnych wymienionych w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ani także w dziedzinie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, a wnioskowana pomoc nie będzie przeznaczona na nabycie pojazdów wykorzystywanych do świadczenia usług w zakresie drogowego transportu towarów. W części D formularza przedsiębiorca wskazał, że nie otrzymał innej pomocy w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których miałaby być przeznaczona pomoc de minimis. Według oświadczenia skarżącego prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z A.S. (prawdopodobnie żoną). Z treści przedłożonego przez zobowiązanego oświadczenia oraz dokumentacji finansowej działalności wynika, że w 2021 r. osiągnął on dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2 201 428,08 zł brutto (średnio 183 452,34 zł miesięcznie). Z kolei w 2022 r. osiągnął dochód z tytułu z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 728 480,74 zł (tj. średnio 60 706,73 zł miesięcznie). W 2023 r. osiągnął dochód z tego samego tytułu w wysokości 949 795,45 zł (tj. średnio 79 149,62 zł miesięcznie). W okresie stycznia do czerwca 2024 r. uzyskał średnio około 40 000 zł miesięcznie z tego samego tytułu. Dodatkowo żona wnioskodawcy uzyskała około 72 000 zł netto z tytułu umowy o pracę w 2023 r. oraz około 36 000 zł z tego samego tytułu w okresie od stycznia do czerwca 2024 r. Z treści złożonego przez zobowiązanego oświadczenia wynika, że łączne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie około 10 000 zł miesięcznie. Jest on właścicielem domu o powierzchni 200 m2 oraz działki o powierzchni 3 500 m2. Skarżący oświadczył, że nie posiada przedmiotów wartościowych, zasobów pieniężnych ani środków transportowych, zaś wszystkie oszczędności zainwestował w prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo. Organ drugiej instancji wskazał, że wniosek o rozłożenie na raty należności pieniężnych powinien być szczegółowo umotywowany z uwagi na fakt, że przesłanki zastosowania ulgi mają charakter ocenny. We wniosku dłużnik powinien wykazać swój ważny interes, szczególnie fakt, że z uwagi na swoją sytuację majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie uiścić należności jednorazowo, a ściągnięcie jej w drodze egzekucji spowodowałoby dla niego nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Zgromadzenie materiału dowodowego, w oparciu o który organ administracyjny podejmuje decyzję, wymaga współdziałania ze strony dłużnika, który – będąc zainteresowany pomyślnym rozpoznaniem wniosku – powinien przedłożyć wszelkie niezbędne dokumenty oraz te, które w jego ocenie przemawiają za pozytywnym rozstrzygnięciem jego sprawy. Sposób rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie rozłożenia na raty nałożonych kar pieniężnych ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu kierownika państwowej jednostki budżetowej lub dysponentowi części budżetowej, przy spełnieniu jednej z przesłanek zawartych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący nie przedstawił dokumentów, z których wynikałaby jego trudna sytuacja uzasadniająca uchylenie decyzji z 19 sierpnia 2024 r. i udzielenie ulgi w spłacie. Nie wykazał żadnych nadzwyczajnych, niezależnych od siebie okoliczności, które w sposób istotny miały wpływ na jego sytuację materialną. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem i niesie ewentualność wystąpienia gorszych i lepszych okresów, a także konieczności sądownego dochodzenia swoich roszczeń od nieuczciwych kontrahentów. Ocena sprawy musiała odbyć się w szerszej perspektywie, nie tylko w oparciu o obciążenia, które dotyczą strony, ale w całokształcie jej sytuacji materialnej. Ta zaś, w przekonaniu organu, nie zmierza do upadłości podmiotu. Chociaż średnie miesięczne dochody zadeklarowane przez skarżącego w oświadczeniu o majątku, dochodach i źródłach dochodu za pierwsze półrocze 2024 r. były niższe niż w latach poprzednich, nadal przekraczały one kilkakrotnie łączną kwotę zobowiązania. O kondycji działalności świadczy przede wszystkim generowany przychód, bowiem to on wskazuje na obroty działalności. Dokumenty finansowe jednoznacznie wskazują na wielomilionowe przychody z działalności, a zatem brak jest podstaw do uznania, że sytuacja skarżącego jest trudna. Trudności, które wskazuje skarżący, z uwagi na globalne zjawisko wzrostu cen dotyczą wielu innych podmiotów. Nie jest zatem to sytuacja wyjątkowa, nadzwyczajna i dotycząca jedynie skarżącego. Udzielenie ulgi w postaci rozłożenia należności na raty nie wiązałoby się wprawdzie z rezygnacją Skarbu Państwa z przysługujących mu należności, jednak skutkiem udzielenia tej ulgi jest odstępstwo od zasad i terminów uiszczania kar. Dlatego też rozłożenie spłaty kary administracyjnej na raty ma charakter wyjątkowy i taki też charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające udzielenie tej ulgi. Wniosek ten nie jest jedynym wnioskiem o ulgę w spłacie, jaki złożył skarżący. Funkcją grzywien i kar administracyjnych jest zapewnienie realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji. Tam, gdzie przepisy nakładają na osoby fizyczne i prawne pewne obowiązki, istnieją także przepisy określające konsekwencje niespełnienia takich obowiązków. W przeciwnym razie przepis prawa staje się martwy, a niespełnianie obowiązków nagminne. Kara administracyjna wiąże się zawsze z niewypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego, a jej uiszczenie ma spełniać funkcję represyjno-prewencyjną. Tym samym należności publicznoprawne powinny być regulowane w pełnej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 9 stycznia 2025 r. M.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił nieobiektywne i powierzchowne zinterpretowanie norm określających przesłanki udzielenia ulgi w wykonaniu zaległej administracyjnej kary pieniężnej poprzez rozłożenie jej na raty, tj. art. 189k § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy błędnie ocenił jego sytuację ekonomiczną przywołując przychody jako podstawę do wnioskowania, bez rzetelnej oceny kosztów prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i osiąganych zysków. Organ odwoławczy błędnie ocenił jego sytuację ekonomiczną, przywołując przychody jako podstawę do wnioskowania, bez rzetelnej oceny kosztów prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i osiąganych zysków. Organ odwoławczy sam wskazuje na konieczność rozważenia wszelkich kwestii i okoliczności uzasadniających zakres skorzystania z rozłożenia na raty administracyjnej kary pieniężnej. Analiza tych kwestii i okoliczności została przeprowadzona przez organy powierzchownie, bez wymaganego przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dogłębnego ich przeanalizowania. Organ uzasadniając decyzję z jednej strony stwierdził, że skarżący nie przedstawia szczegółowych danych w zakresie majątkowym i stanu rozliczeń finansowych z kontrahentami, ale nie wezwał do przedstawienia takich danych dla dokonania oceny tej sytuacji. Obowiązek taki po stronie organu, przy formułowanym braku informacji uzasadniających słuszny interes strony, wynika z przepisu prawa. Organ posłużył się w tym przypadku oceną wynikającą z osiąganych przychodów, bez uwzględnienia całego ciągu kosztów zakładowych, pracowniczych i innych (np. leasingi pojazdów) oraz bez rzetelnej oceny osiąganych zysków. Skarżący wskazał, że zatrudnia ponad 60 osób, posiada około 40 pojazdów, którymi wykonuje przewozy drogowe. Firma posiada własną bazę naprawczą, filię wewnętrznej spedycji w Gdyni i bazę przeładunkową. To wszystko powoduje koszty, które nie zostały uwzględnione przez organ. Nie zbadano skali zaległości płatniczych od kontrahentów zewnętrznych wynikających z niezapłaconych faktur za wykonane usługi. Organ patrząc na stronę przychodową bezrefleksyjnie stwierdził, że skarżący osiąga bardzo duże zyski i może bez uszczerbku osobistego oraz dla firmy zapłacić karę jednorazowo, w pełnej wysokości. Gdyby tak było, przedsiębiorca zapłaciłby w wymaganym terminie prawomocnie nałożoną karę. Skarżący wyjaśnił, że jego wniosek nie jest wnioskiem o umorzenie i chce wykonać swoją powinność przy zastosowaniu wnioskowanej ulgi. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Wobec tego w wykonaniu zarządzenia z 30 kwietnia 2025 r. skarżący został zawiadomiony o zgłoszeniu przez organ administracji w odpowiedzi na skargę wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wezwany do ustosunkowania się do wniosku organu administracji w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia pod rygorem uznania, że wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący został pouczony o tym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). 23 maja 2025 r. doręczono skarżącemu zawiadomienie o zgłoszeniu przez organ administracji w odpowiedzi na skargę wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wezwanie do ustosunkowania się do wniosku organu administracji. Skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a zawiadomiony o tym wniosku skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego zaistniała przesłanka, o jakiej stanowi art. 119 pkt 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części. Stosownie do powołanych wyżej przepisów sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem celowości czy słuszności. Badanie legalności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawą wydania kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Jak stanowi art. 189k § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty. Zgodnie z art. 189k § 3 k.p.a., właściwy organ, na wniosek strony prowadzącej działalność gospodarczą, może udzielać określonych w § 1 ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, które: 1) nie stanowią pomocy publicznej; 2) stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowią pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenie inne niż wymienione w lit. a i b. Z analizy art. 189k § 1 pkt 2 i § 3 k.p.a. wynika, że przepisy te oparte są na konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja negatywna wydana na podstawie tej regulacji nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy przypadki uzasadnione ważnym interesem strony lub interesem publicznym wystąpiły, jak i wtedy, gdy w sprawie nie występują. Nawet zatem w sytuacjach wystąpienia okoliczności wynikających z ważnego interesu strony lub z interesu publicznego, organ nie jest bezwzględnie zobowiązany do zastosowania katalogu ulg wskazanych w art. 189k § 1 k.p.a., w tym między innymi rozłożenia na raty zaległej administracyjnej kary pieniężnej. Podkreślić należy, że przepis ten nie uzależnia możliwości uwzględnienia wniosku o przyznanie ulgi od złej sytuacji finansowej i materialnej strony, a jedynie wskazuje na przesłankę ważnego interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Oba te pojęcia mają charakter niedookreślony, co oznacza, że organ stosujący prawo musi dokonać oceny zaistnienia którejś z powołanych przesłanek. Decyzja administracyjna wydana na tak skonstruowanej podstawie materialnoprawnej jest aktem swobodnym. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym wymaga zatem od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu strony. Oceniając możliwość zastosowania ulgi organ musi wziąć pod uwagę nie tylko aktualną sytuację materialną i finansową strony, ale także jej działania z przeszłości. Pomimo drugorzędnego znaczenia tych działań dla oceny "ważnego interesu strony", nie mogą one zostać pominięte (por. wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., III OSK 6373/21). Sąd podziela wyrażone w powołanym powyżej wyroku, jak też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że pojęcia "ważnego interesu strony" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do nadzwyczajnych sytuacji czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie należności z tytułu kary pieniężnej, bowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podmiotu występującego o ulgę, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych przez członków najbliższej rodziny. W związku z tym w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem strony o udzielenie ulgi szczególny nacisk powinien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej skarżącego (por. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2484/15; a także Komentarz do art. 189k k.p.a. [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021 r., s. 1140 - 1142). Ponadto każde rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie zwrotów niedookreślonych powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, nie zaś efektem arbitralności (dowolności). Organ powinien również mieć na względzie, że wprawdzie instytucja rozłożenia płatności kary pieniężnej na raty powinna być stosowana wyjątkowo, jednakże okoliczność ta nie może prowadzić do praktycznego wyeliminowania stosowania tej instytucji i uczynienia jej martwą poprzez ograniczenie możliwości jej zastosowania jedynie do nadzwyczajnych okoliczności. Z kolei przez pojęcie "interesu publicznego" rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą wzięcie pod uwagę wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji (por. np. wyroki NSA: z 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98; z 10 marca 2009 r., I FSK 31/08 oraz z 9 czerwca 2016 r., II FSK 298/14). Zaznaczyć również należy, że decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli tej nie podlega bowiem uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestie formalnoprawne, takie jak to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności czy wydano ją w oparciu o należycie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można natomiast mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga zatem od organu nie tylko poczynienia ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ – niezależnie od wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. – realizuje również zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Obowiązkiem organu administracji jest zatem wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, czyli wytłumaczenie dlaczego dany przepis został zastosowany do konkretnych ustaleń faktycznych poczynionych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy lub dlaczego został on uznany za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy bądź okoliczności podnoszonych przez stronę. Podkreślić należy, że w sprawach kończących się decyzjami uznaniowymi podejmowanymi na wniosek strony w sprawach dotyczących udzielania wszelkiego rodzaju ulg, to na stronie wnioskującej o taki przywilej leży obowiązek wszechstronnego wykazania zaistnienia przesłanek uprawniających do zastosowania wnioskowanej ulgi. W interesie wnioskodawcy leży bowiem podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych do rozpoznania tej sprawy okoliczności, a kwestia "współdziałania" wnioskodawcy z organem prowadzącym tę sprawę jest kluczowa dla możliwości jej pozytywnego dla wnioskodawcy załatwienia. Innymi słowy, zgromadzenie materiału dowodowego, w oparciu o który organ administracyjny podejmuje decyzję w omawianym zakresie, wymaga współdziałania ze strony dłużnika, który będąc zainteresowanym pomyślnym rozpoznaniem wniosku powinien przedłożyć wszelkie niezbędne dokumenty na żądanie organu oraz te, które w jego ocenie przemawiają za pozytywnym rozstrzygnięciem sprawy. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem przeprowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego, jak też dokonanej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności rozważenia istnienia po stronie skarżącego ważnego interesu, interesu publicznego oraz warunków podjęcia decyzji uznaniowej), nie stwierdził, aby organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie sądu orzekające w niniejszej sprawie organy dokonały na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowych ustaleń oraz w sposób prawidłowy oceniły sytuację skarżącego, przy czym – jak zostało to już podkreślone – to na skarżącym przede wszystkim ciążył obowiązek wykazania spełnienia przesłanek warunkujących zastosowanie wnioskowanej przez niego ulgi, jednak skarżący takich okoliczności w świetle przedstawionych organowi dowodów nie wykazał. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w 2021 r. osiągnął dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2 201 428,08 zł brutto (średnio 183 452,34 zł miesięcznie); w 2022 r. w wysokości 728 480,74 zł brutto (tj. średnio 60 706,73 zł miesięcznie); w 2023 r. w wysokości 949 795,45 zł brutto (tj. średnio 79 149,62 zł miesięcznie), zaś w okresie od stycznia do czerwca 2024 r. – średnio 40 000 zł brutto miesięcznie. Zgodnie z treścią oświadczenia o majątku, dochodach i źródłach utrzymania skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 200 m2 oraz działki o powierzchni 3500 m2. Łączne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego skarżącego kształtują się na poziomie około 10 000,00 zł miesięcznie. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada przedmiotów wartościowych, zasobów pieniężnych ani środków transportowych, zaś wszystkie oszczędności zainwestował w prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo. Dodatkowo żona wnioskodawcy w 2023 r. uzyskała około 72 000 zł netto z tytułu umowy o pracę oraz około 36 000 zł z tego samego tytułu w okresie od stycznia do czerwca 2024 r. Co więcej, skarżący w latach 2021-2023 otrzymał pomoc de minimis o łącznej wartości 122 012,58 zł, stanowiącej równowartość 26 868,33 euro. Wobec powyższego sąd nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w zakresie poczynionych przez organ ustaleń faktycznych. Dokonana przez organ drugiej instancji ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnięte na jej podstawie wnioski nie budzą wątpliwości sądu, albowiem zostały logicznie i przekonująco uzasadnione. W ocenie sądu organy podjęły wszelkie możliwe kroki mające na celu zbadanie wszystkich okoliczności istotnych dla oceny wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek rozłożenia na raty spłaty wnioskowanej należności. Wezwaniem z 14 czerwca 2024 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o rozłożenie na raty kary pieniężnej poprzez wypełnienie formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, formularza oświadczenia o pomocy de minimis i formularza oświadczenia majątkowego, a także do przedstawienia sytuacji ekonomicznej skarżącego za okres 3 ostatnich lat obrotowych, tj. za rok 2023, 2022 i 2021, zbiorczych danych z księgi przychodów i rozchodów, zeznań podatkowych w podatku dochodowym (dot. przedsiębiorców na księdze przychodów i rozchodów), bilansu oraz rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w kapitale własnym, rachunku przepływów pieniężnych oraz informacji dodatkowej (dot. przedsiębiorców prowadzących rozliczenia dochodów w oparciu o ustawę o rachunkowości). Skarżący został zatem wezwany do przedłożenia dokumentów, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący miał zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu. Mając na względzie treść oświadczeń i przedłożonych dokumentów sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Zdaniem sądu biorąc pod uwagę podany w oświadczeniach i załączonych dokumentach stan finansowy i majątkowy skarżącego, nie można stwierdzić, że zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie skarżącemu ulgi w spłacie kary pieniężnej. Skarżący w 2023 r. osiągnął przychody netto w wysokości 19 156 365,58 zł oraz dochód (brutto) w kwocie 949 795,45 zł. Należy zwrócić uwagę, że prawomocnym wyrokiem z 10 października 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 373/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżącego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 13 marca 2024 r., nr BP.503.126.2023.2274.BD2.541627 w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty administracyjnej kary pieniężnej. W sprawie tej również oceniono sytuację skarżącego. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, w 2022 r. skarżący osiągnął dochód z tytułu "dywidendy" z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 120 000,00 zł (tj. średnio 10 000 zł miesięcznie), zaś w okresie od stycznia do września 2023 r. uzyskał 90 000,00 zł (tj. średnio 10 000,00 zł miesięcznie) z tego samego tytułu. W 2022 r. osiągnął: przychód w wysokości 21 032 020,34 zł, co dało dochód w kwocie 874 262,68 zł; w 2021 r.: przychód w wysokości 17 429 605,99 zł, co dało dochód w kwocie 2 201 428,08 zł; zaś w 2020 r: przychód w wysokości 2 344 774,53 zł, co dało dochód w kwocie 60 579,69 zł. W sprawie tej skarżący w oświadczeniu o majątku, dochodach i źródłach utrzymania wskazał, że jest właścicielem domu o powierzchni 150 m2 oraz działki o powierzchni 8 000 m2. Mając powyższe na uwadze sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że biorąc pod uwagę całokształt sytuacji materialnej skarżącego, nie zmierza ona do jego upadłości. Kondycja firmy nie jest zatem – jak twierdzi skarżący – aż tak zła, aby nie mógł on uiścić jednorazowo kwoty 15 000 zł. Chociaż skarżący twierdzi, że jest w złej sytuacji finansowej, to prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego w sposób nieprzerwany. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby był zmuszony do jej zawieszenia. W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że systematycznie i w pełnej wysokości wypłaca wynagrodzenie swoim pracownikom. Firma płaci w pełnym wymiarze i bez opóźnień należności wynikające z opodatkowania oraz składki ZUS, jak i należności podatkowe na rzecz Skarbu Państwa. Z zysku skarżący finansuje inwestycje przede wszystkim w środki transportu w postaci ciągników siodłowych, naczep, samochodów pomocy technicznej i obsługi firmy. Ponadto dokonywane są zakupy urządzeń technicznych o dużej wartości finansowej. Wskazać również należy, że za zastosowaniem ulgi co do zasady nie przemawiają niepowodzenia w działalności gospodarczej przedsiębiorcy, bowiem działalność ta jest działalnością rynkową opartą na ryzyku gospodarczym i konkurencji z innymi podmiotami działającymi w podobnych warunkach. Co prawda średnie miesięczne dochody zadeklarowane przez skarżącego za pierwsze półrocze 2024 r. były niższe niż w latach poprzednich, jednak skarżący nadal osiąga regularne zyski, które znacznie przekraczają wysokość nałożonej kary. Skarżący wskazał także w odwołaniu, że dokonuje ciągłych inwestycji finansowanych z zysku, w tym kupuje urządzenia techniczne o dużej wartości finansowej. Z tych względów sąd w całości zgodził się z organem drugiej instancji, że skarżący nie powinien mieć trudności z jednorazowym uregulowaniem nałożonej na niego kary pieniężnej. Uzyskany przez skarżącego zysk niewątpliwie umożliwia wywiązanie się ze zobowiązania, co wyłącza możliwość podzielenia stanowiska skarżącego o jego trudnej sytuacji finansowej uzasadniającej rozłożenia należności na raty. Oczekiwanie rozłożenia na raty kary pieniężnej w celu możliwości czynienia dalszych inwestycji niewątpliwie wiązałoby się w istocie z finansowaniem planów skarżącego kosztem zaspokajania Skarbu Państwa. Trudno zatem przyjąć, że w opisanych okolicznościach interes skarżącego w zastosowaniu co do jego osoby wnioskowanej ulgi przewyższa wagę interesu publicznego, z którego wynika choćby zasada terminowości i pierwszeństwa spłaty należności publicznoprawnych nad prywatnoprawnymi. Prawidłowy jest też wniosek organu, że skarżący powołując się na okoliczność istnienia zaległości płatniczych od kontrahentów wynikających z niezapłaconych faktur za wykonane usługi oraz na wzrostu cen nie przedstawił na poparcie swojego wniosku jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałaby jego trudna sytuacja uzasadniająca udzielenie mu ulgi w spłacie. Skarżący nie wykazał żadnych nadzwyczajnych, niezależnych od siebie okoliczności, które w sposób istotny miały wpływ na jego sytuację materialną. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że to przede wszystkim w interesie strony jest podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, bowiem zgromadzenie materiału dowodowego, w oparciu o który organ administracyjny podejmuje decyzję, wymaga współdziałania ze strony dłużnika, który będąc zainteresowanym pomyślnym rozpoznaniem wniosku powinien przedłożyć wszelkie dokumenty, które w jego ocenie przemawiają za pozytywnym rozstrzygnięciem jego sprawy. Skarżący podejmując działalność gospodarczą powinien był liczyć się z ryzykiem jakie ona ze sobą niesie, z możliwością wystąpienia okresów dobrej i złej koniunktury, koniecznością sądownego dochodzenia swoich roszczeń od nieuczciwych kontrahentów oraz zjawiskiem globalnego wzrostu cen. Nie bez znaczenia jest okoliczność podnoszona przez organ, a także znana sądowi z urzędu, że skarżący w działalności przewozowej dopuszcza się wielokrotnych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, skutkujących nakładaniem nań kar pieniężnych, co świadczy o lekceważącym stosunku do obowiązujących przepisów prawa oraz konieczności ich przestrzegania. W tym stanie rzeczy udzielenie skarżącemu ulgi stałoby w sprzeczności z interesem społecznym. W ocenie sądu zarówno jakość, jak i ilość naruszeń, których dopuszcza się skarżący, a także fakt, że naruszenia te są powtarzają, pozwala stwierdzić, że prewencyjny charakter wymierzanej kary zostanie osiągnięty jedynie, wtedy gdy nie zostanie zastosowana wnioskowana w obowiązku jej uiszczenia. W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy, uwzględniając obowiązujące przepisy, argumentację organów oraz zarzuty skargi, sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wskazać raz jeszcze należy, że decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego jest decyzją uznaniową i mogłaby zostać przez sąd uchylona jedynie w przypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju okoliczności sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził. Zdaniem sądu zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo prowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny. Z tego też powodu, pomimo subiektywnych i odmiennych odczuć skarżącego, uznać należało, że kontrolowane rozstrzygnięcia organów były prawidłowe i nie przekraczały granic uznania administracyjnego. Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. d.j.