III SA/Łd 188/12
WyrokWSA w Łodzi2012-04-19
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal ponad 10 lat temu, skoncentrowała swoje centrum życiowe w innym miejscu, a jedynie deklaruje zamiar powrotu, nie podejmując jednocześnie skutecznych kroków prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Kluczowe jest ustalenie, czy opuszczenie miało charakter trwały i dobrowolny, co przejawia się w skoncentrowaniu centrum życiowego w innym miejscu i braku podjęcia skutecznych środków prawnych w celu powrotu do opuszczonego lokalu. Ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i powinna odzwierciedlać stan faktyczny, a utrzymywanie fikcji meldunkowej jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie I. L. z dziećmi z miejsca pobytu stałego złożono z uwagi na fakt, iż nie zamieszkiwali pod wskazanym adresem od 1997 roku. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca opuściła lokal i skoncentrowała centrum życiowe w innym miejscu. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. przez organ I instancji, ale konwalidował uchybienie proceduralne. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak uwzględnienia braku dobrowolności opuszczenia lokalu i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
W dniu 16 maja 2011r. J. K. wystąpił do Wójta Gminy B. z wnioskiem o wymeldowanie I. L. wraz z dziećmi M. L. i P. L. z miejsca pobytu stałego w miejscowości J. [...], gm. B., wskazując, iż wymienione osoby nie zamieszkują pod wskazanym adresem od roku 1997.
Decyzją z dnia [...] nr [...], Wójt Gminy B. działając w oparciu o treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. Nr 139, póz. 993 z 2006 r. ze zm.) i art. 104 k.p.a. orzekł o wymeldowaniu I. L. wraz z dziećmi M. L. i P. L. z pobytu stałego w miejscowości J. [...], gm. B. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci oględzin lokalu oraz zeznań świadków potwierdził, że I. L. opuściła miejsce pobytu stałego mieszczące się w miejscowości J. [...] gm. B. bez wymeldowania wraz z dziećmi i skoncentrowała swoje centrum życiowe, przy ul. A 8 w G. Organ podkreślił, iż od dwóch lat strona wraz dziećmi w ogóle nie była w przedmiotowym lokalu. W lokalu pozostały rzeczy osobiste należące do I. L., nie są to jednak rzeczy niezbędne do codziennej egzystencji.
Od powyższej decyzji pełnomocnik I. L. złożył odwołanie, w którym zarzucając naruszenie art. 10, art. 40 § 2 i art. 77 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, niedoręczenie pism w toku postępowania ustanowionemu pełnomocnikowi i nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, iż w toku postępowania nie została mu doręczona decyzja organu I instancji, o treści decyzji dowiedział się od skarżącej, co spowodowało, że skarżąca nie mogła być należycie reprezentowana. Ponadto podniósł, iż organ nie ustosunkował się do wniosku z dnia 30 września 2011r. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków: K. W., J. W. i E. K., co z kolei spowodowało naruszenie art. 77 k.p.a.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu za uzasadniony uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 10 w związku z art. 40 § 2 k.p.a. wskazując, iż po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji nie zawiadomił pełnomocnika I. L. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Z uwagi na fakt, iż rolą organu odwoławczego jest nie tylko korygowanie rozstrzygnięć organów pierwszej instancji, ale także usuwanie zawartych w nich uchybień proceduralnych, organ odwoławczy stworzył pełnomocnikowi skarżącej możliwość zapoznania, na etapie postępowania odwoławczego, z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania wyjaśniającego i złożenia końcowego oświadczenia co do zebranych dowodów. Tym samym uchybienie proceduralne organu I instancji zostało konwalidowane bez konieczności uchylania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 77 k.p.a. organ odwoławczy podniósł, iż okoliczności istotne dla sprawy, dotyczące opuszczenia miejsca pobytu stałego przez skarżącą zostały wyjaśnione przez organ I instancji w sposób wyczerpujący, a ocena dowodów została przeprowadzona zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Organ podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają przede wszystkim charakter porządkowy, a głównym ich celem jest, aby rejestracja osoby w danym miejscu była zgodna ze stanem faktycznym. Realizacji tego celu służy uprawnienie organów administracji do wydawania decyzji o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z powyższego wynika więc, że jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie jest przesłanka opuszczenia lokalu. Zgodnie natomiast z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez opuszczenie lokalu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z miejsca pobytu stałego. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję itp. Zatem o opuszczeniu lokalu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Analizując w kontekście powyższych regulacji materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, organ odwoławczy, podzielił stanowisko organu I instancji, że w chwili obecnej nie ma żadnych podstaw by przyjąć, że nieruchomość położona w miejscowości J. [...] jest miejscem, w którym skarżąca koncentruje swe sprawy życiowe Z akt sprawy oraz wyjaśnień samej skarżącej wynika bezspornie, że w miejscu pobytu stałego nie zamieszkuje w sposób ciągły od około 10 lat. Miejscem, gdzie ponad wszelką wątpliwość skupiła swe sprawy życiowe (rodzinne i zawodowe) jest nieruchomość położona w G. przy ul. A 8. Pod tym adresem I. L. dokonała zameldowania na pobyt czasowy do dnia 19 sierpnia 2014 r. W świetle powyższego organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, iż utrzymywanie w ewidencji ludności zapisu, że miejscem pobytu stałego I. L. i jej dzieci jest nieruchomość w miejscowości J. [...], w sytuacji gdy faktycznie w nieruchomości tej od wielu lat nie przebywają, byłoby pozbawione racjonalnego uzasadnienia i sprzeczne z przepisami meldunkowymi. Organy administracji publicznej w żadnym razie nie mogą utrzymywać fikcji meldunkowej, która w omawianej sprawie ma miejsce. Odnosząc natomiast się do deklarowanego przez skarżącą bliżej nieokreślonego zamiaru powrotu do spornego lokalu, organ wskazał, że rzeczą organów administracji publicznej jest rozstrzyganie w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie orzekania, a nie w oparciu o tzw. zdarzenia przyszłe i niepewne, jeżeli jednak w przyszłości skarżąca powróci do spornego lokalu i zamieszka w nim z zamiarem stałego pobytu, będzie mogła ponownie dokonać zameldowania. Zgłoszenie pobytu czasowego pod innym adresem nie stanowi przeszkody w wydaniu decyzji o wymeldowaniu o ile, tak jak w niniejszej sprawie, spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Istniejący natomiast pomiędzy stronami konflikt dotyczący uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonej w J. [...], na który powołuje się pełnomocnik skarżącej pozostaje bez wpływu na ocenę spełnienia przesłanek wymeldowania, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Decyzja o wymeldowaniu w żadnym razie nie pozbawia bowiem roszczeń z tego tytułu, a jedynie stwierdza fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy lub ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż oprócz spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu, przesłanką warunkującą orzeczenie o wymeldowaniu jest dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego pomimo podnoszonych przez skarżącą okoliczności dotyczących braku dobrowolności w opuszczeniu miejsca pobytu stałego organ nie odniósł się do kwestii spełnienia przesłanki dobrowolności. Ponadto nie przeprowadził dowodu z przesłuchania trzech świadków na okoliczność braku dobrowolności opuszczenia miejsca zameldowania, co powoduje, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012.270.)- [zwaną dalej p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b.naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo uznały, że przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione.
Wskazać należy, że warunkiem decydującym, o wymeldowaniu danej osoby jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Za miejsce stałego pobytu danej osoby uważa się miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, między innymi takie jak: mieszkanie, nocowanie, spożywanie posiłków, czy też przyjmowanie wizyt rodziny lub znajomych. Natomiast przez opuszczenie miejsca pobytu stałego rozumie się nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i zorganizowaniem centrum życiowego w innym miejscu.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organy administracji miały podstawę do oceny, dokonanej w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., że skarżąca wraz z dwójką małoletnich dzieci opuściła miejsce pobytu stałego mieszczące się w miejscowości J. [...], gm. B. Okoliczność niezamieszkiwania skarżącej w miejscu stałego pobytu położonym w miejscowości J. [...] gm. B. od około 10 lat została potwierdzona w toku przeprowadzonego przez organy administracji postępowania wyjaśniającego. Fakt opuszczenia miejsca zameldowania przez I. L. nie budzi wątpliwości, gdyż okoliczność ta została potwierdzona przez samą skarżącą, która oświadczyła do protokołu przesłuchania strony z dnia 7 lipca 2011 roku, że "miejsce pobytu stałego w miejscowości J. [...] gm. B. opuściła około 10 lat temu, a trzy lata temu tj. w roku 2008 jeździła tam tylko na soboty i niedziele". Skarżąca zeznała ponadto, iż od 10 lat pracuje w G., gdzie do szkoły również uczęszczają jej małoletnie dzieci. Wskazała, iż nie potrafi określić dokładnej daty powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały ze względu na poważny stan zdrowia swojej teściowej. Oświadczyła, iż jest zameldowana na pobyt czasowy tj. do dnia 19 sierpnia 2014 roku w G. przy ul. A 8. O fakcie tym, Urząd Gminy w B. został zawiadomiony.
W dniu 10 czerwca 2011 roku dokonano oględzin budynku mieszkalnego położonego w miejscowości J. [...] gm. B., z których sporządzony został protokół. W oględzinach brali udział wnioskodawcy oraz skarżąca. Podczas oględzin stwierdzono, że w domu mieszkalnym znajdują się rzeczy osobiste skarżącej (ubrania, pościel, firanki). Skarżąca oświadczyła natomiast, że od 2 lat nie przyjeżdża do miejsca stałego pobytu, przeprowadziła się do G., gdzie pracuje. Posiada klucze do budynku, jednak od 2 lat w ogóle w nim nie była. Wskazała, iż jej życie skoncentrowane jest w miejscu stałego pobytu, do którego zamierza powrócić, jeżeli zaistnieje taka potrzeba. Tymczasem, właściciel nieruchomości – J. K. nie chce wpuścić jej na teren posesji, twierdząc, że nie płaci podatku od nieruchomości.
Zdaniem Sądu, w świetle powyższych ustaleń faktycznych twierdzenie skarżącej, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie miało charakteru dobrowolnego, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W ocenie Sądu za dobrowolnością, jak i za zamiarem opuszczenia przez skarżącą dotychczasowego miejsca zameldowania przemawia fakt skoncentrowania centrum życiowego w innym miejscu, to jest w G. przy ul. A 8, gdzie jak sama skarżąca zeznała od około 10 lat pracuje, jest zameldowana na pobyt czasowy do dnia 19 sierpnia 2014 roku, a jej małoletnie dzieci uczęszczają do szkoły w G. Również nieskorzystanie przez skarżącą ze środka prawnego, tj. niewystąpienie z powództwem posesoryjnym w trybie art. 344 § 1 k.c., mającym na celu przywrócenie jej naruszonego posiadania, uznać należy za przejaw woli opuszczenia miejsca stałego zameldowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937). Podkreślenia wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 k.c.).
Trafnie więc organy administracji uznały, że powyższe okoliczności świadczą o opuszczeniu przez I. L. i jej małoletnie dzieci dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Utrzymujący się bowiem ponad 10-letni stan faktyczny, w którym osoba zameldowania na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście nie mieszka nosi znamiona trwałości. Odnosząc się natomiast do kwestii charakteru opuszczenia miejsca pobytu stałego mieszczącego się w J. [...] gm. B., które jak twierdzi skarżąca, nie było dobrowolne, a było następstwem działań J. K., który uniemożliwił dostęp do budynku należy wskazać, że skarżąca powinna podjąć wszelkie środki prawne, w celu umożliwienia jej zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Brak jednak takich działań, upływ długiego okresu od opuszczenia miejsca stałego zameldowania (ponad 10 lat), jak również skoncentrowanie centrum życiowego w innym miejscu (mieszka z ojcem dzieci w innej miejscowości, gdzie pracuje, a dzieci uczęszczają do szkoły i zameldowana jest na pobyt czasowy) wyraźnie wskazuje, że opuszczenie przez skarżącą miejsca pobytu stałego miało charakter trwały i dobrowolny.
Wskazać również należy, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu osoby. Miejsce pobytu stałego jest to miejsce, gdzie skoncentrowane są interesy życiowe danej osoby, przebywa ona tam w sensie fizycznym, realizuje w nim swoje potrzeby życiowe, posiada tam przedmioty, rzeczy osobiste potrzebne do codziennej egzystencji. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania mieszkania będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Utrzymywanie zaś miejsca zameldowania skarżącej w ewidencji ludności, niezgodnego z miejscem faktycznego i długoletniego jej pobytu, stanowi naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności, podważając ustawowy cel tej ewidencji, dlatego wymeldowanie służy doprowadzeniu stanu ewidencyjnego do nakazanej przez ustawodawcę zgodności ze stanem faktycznym.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących niewłaściwego przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy z uwagi na zaniechanie przesłuchania trzech świadków, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji na tle ustalonego stanu faktycznego i prawnego jest prawidłowa. Obowiązkiem organu II instancji jest zatem ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Nie oznacza to jednak, że organ odwoławczy każdorazowo zobligowany jest do uzupełnienia postępowania dowodowego i przesłuchiwania dodatkowych świadków, jeśli nie widzi takiej konieczności z uwagi na zupełność zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście rozpoznawanej sprawy. Jak zaznaczono wyżej, w przedmiotowej sprawie organ nie negował podnoszonych przez skarżącą okoliczności opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały, niesporny był również okres nieprzebywania skarżącej w miejscu zameldowania. W tej sytuacji żądanie przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność braku dobrowolności opuszczenia lokalu, w sytuacji, gdy skarżąca od dwóch lat w ogóle nie pojawia się w spornym lokalu, ale również nie podjęła żadnych środków prawnych w celu odzyskania posiadania, wskazuje na bezpodstawność zarzutu skarżącej naruszenia art. 78 § 1 K.p.a., w kontekście znaczenia tego dowodu dla rozpoznania sprawy. Jeszcze raz należy w tym miejscu podkreślić, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu , wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez inne osoby zamieszkujące w tym lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do niego. Zatem za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana nie jest do niego dopuszczana, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Na wynik sprawy w przedmiocie wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego nie mają wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego. Zamiar powrotu do przedmiotowego domu w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może mieć żadnego wpływu na wynik sprawy.
Kluczowe znaczenie w sprawie miał fakt, iż skarżąca przez okres ponad 10 lat nieprzebywa w miejscu zameldowania w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy, jest zameldowana na pobyt czasowy do dnia 19 sierpnia 2014 roku w G. przy ul. A 8, gdzie wraz z rodziną koncentruje swoje sprawy życiowe (mieszka, pracuje), a w ciągu ostatnich dwóch lat nie podjęła żadnych skutecznych działań prawnych w celu powrotu do miejsca stałego zameldowania.
Odnosząc się natomiast do kwestii deklarowanego przez skarżącą bliżej nieokreślonego terminu zrealizowania zamiaru powrotu do spornego lokalu, należy wskazać, iż organy administracji publicznej orzekają w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie orzekania, a nie w oparciu o tzw. zdarzenia przyszłe i niepewne. Jeżeli więc w przyszłości skarżąca powróci do spornego lokalu i zamieszka w nim z zamiarem stałego pobytu, będzie mogła ponownie dokonać czynności zameldowania.
Na zakończenie należy wskazać, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Nie ogranicza ona prawa do przebywania w lokalu, ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do tego lokalu.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpoznawanej sprawie organy meldunkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło