III SA/Łd 19/10

Dnia 12 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. U. i W. U. na Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie nieusunięcia w uchwale Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, Nr 2496/351/98 w załączniku nr 1 pozycji "A" p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu 5 października 2009 roku J. i W. małż. U. wnieśli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, jak wskazali "na Prezydenta Miasta Ł., z powodu nieusunięcia w uchwale Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, Nr 2496/351/98 w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków". W uzasadnieniu podnieśli, że pozorne przekazanie w/w nieruchomości na własność Administracji Nieruchomości Ł. – P. "K.", ma na celu ominięcie zapisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W ocenie skarżących jedyną formą chroniącą ich prawa jako najemców lokali przed sobiepaństwem dyrektorów administracji nieruchomości jest oddanie tej nieruchomości w trwały zarząd. Zarządzeniem z dnia 6 października 2009 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przekazał skargę organowi administracji – Prezydentowi Miasta Ł. celem udzielenia odpowiedzi na skargę i ustosunkowania się do podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę z dnia 28 października 2009 roku Prezydent Miasta Ł. wniósł o oddalenie skargi i połączenie niniejszej sprawy ze sprawą ze skargi J. i W. małż. U. na Radę Miejską w Ł. wniesioną w tym samym przedmiocie. W uzasadnieniu wskazano, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do Rady Miasta Ł., a nie do Prezydenta Miasta Ł. Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2010 roku sędzia sprawozdawca wezwał skarżących do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia poprzez wykazanie, że przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi, wezwali Prezydenta Miasta Ł. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do usunięcia naruszenia prawa i określenia, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2010 roku, stanowiącym uzupełnienie braków formalnych skargi, skarżący wskazując na przepisy art. 1, art. 16 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP uzasadnili swój interes prawny podnosząc, iż politykę mieszkaniową w Ł. może prowadzić jedynie Rada Miejska w Ł. w formie regulacji publiczno-prawnych za pośrednictwem organu wykonawczego, jakim jest Prezydent Miasta. Ustawa o gospodarce nieruchomościami ogranicza krąg decyzyjny w sprawach nawiązywania i rozwiązywania umów cywilnoprawnych najmu nieruchomości gminnych jedynie do Prezydenta Miasta w formie bezpośredniego zawarcia umowy, bądź zgody na zawarcie lub rozwiązanie umowy przez dyrektorów administracji. Decyzja taka może być zdaniem skarżących podjęta po dokładnym przeanalizowaniu sprawy, uwzględnieniu słusznego interesu strony i powinna zmierzać do polubownego rozwiązania sporu, w żadnym stadium sprawy strona nie może być wprowadzona w błąd i co najważniejsze, jak podkreślili nie może zmierzać do wykluczenia społecznego, czyli bezdomności. Ponadto skarżący nie wykazali, iż przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi wyczerpali tryb, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na wstępie podnieść należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną, ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 powołanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na Prezydenta Miasta Ł. z powodu nieusunięcia w uchwale Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, Nr 2496/351/98 w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków". Z treści tej uchwały podjętej przez Zarząd Miasta Łodzi na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym oraz § 5 pkt 3 uchwały Nr XCI /900/98 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 10 czerwca 1998r. w sprawie reorganizacji Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej Łódź – Polesie, wynika, że dotyczy ona nieodpłatnego przekazania majątku trwałego wydzielonego z Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej Łódź – Polesie do Administracji Nieruchomości Łódź – Polesie "Konstantynowska", w tym wymienionych w załączniku nr 1 lit. A 379 budynków. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. z 1996r. Nr 13 poz. 74 ze zm.) w art. 26 ust. 1 przewidywała, iż organem wykonawczym gminy jest zarząd. W myśl art. 30 ust. 1 cytowanej ustawy, zarząd wykonywał uchwały rady gminy i zadania określone przepisami prawa. Do zadań zarządu należało w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym. (art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy). Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984), zmieniła w art. 43 pkt 15 i 27 z dniem 27 października 2002 roku, cytowany powyżej art. 26 ust. 1 oraz art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tytuł ustawy został zmieniony przez art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa Dz.U. z 1998r. Nr 162, poz. 1126 z dniem 1 stycznia 1999r.), stanowiąc odpowiednio, iż organem wykonawczym gminy jest wójt, który wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Zgodnie natomiast z uregulowaniem art. 99 ust. 1 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, zawartym w rozdziale 7 zatytułowanym "Przepisy dostosowujące, przejściowe i końcowe", ilekroć w dotychczasowych przepisach jest mowa o zadaniach i kompetencjach zarządu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie dotyczącym zarządu gminy lub o zadaniach i kompetencjach zarządu gminy, stają się one zadaniami i kompetencjami wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Wspominana powyżej ustawa z dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, w art. 77 wprowadziła również zmiany w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) stanowiąc w pkt 3, iż użyte w przypadkach w art. 25 w ust. 1, art. 98 w ust. 4, w art. 105 w ust. 3, w art. 106 w ust. 1, w art. 109 w ust. 4, w art. 110 w ust.1-3 oraz w art. 200 w ust. 1 w pkt 2 wyrazy "zarząd gminy" zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami "wójt, burmistrz lub prezydent miasta". W świetle zatem powyższych regulacji, należy wskazać, iż z dniem 27 października 2002 roku tj. z dniem wejścia w życie ustawy dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984), organem wykonawczym gminy nie jest już zarząd lecz wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a kompetencje i zadania zarządu stały się kompetencjami i zadaniami wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest więc Prezydent Miasta Ł.., zaś dopuszczalność wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego została uregulowana w treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Stosownie do treści powyższego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jak wynika z brzmienia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ustawodawca uzależnił wniesienie skargi na uchwałę organu gminy do sądu administracyjnego od bezskutecznego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W myśl art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę wnosi się wówczas w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżący pomimo wezwań, do wykazania, iż przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi wyczerpali tryb, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym tzn. wystąpili do Prezydenta Miasta Ł. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, nie wykazali, iż przed wniesieniem skargi wyczerpali środki zaskarżenia, jakie przysługiwały w toku postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane przez skarżących do Rady Miasta Ł. w piśmie z dnia 6 sierpnia 2009r. Wykonując zarządzenie wzywające skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi , pod rygorem jej odrzucenia poprzez wykazanie, że przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi, wezwali Prezydenta Miasta Ł. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do usunięcia naruszenia prawa i określenia, w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny, nadesłali pismo z dnia 27 stycznia 2010r., w którym brak jest stanowiska, a tym bardziej dowodu, że przed wniesieniem skargi skarżący wezwali Prezydenta Miasta Ł. do usunięcia naruszenia prawa. Również w odpowiedzi na skargę, organ - Prezydent Miasta Ł. wskazywał na fakt, iż skarżący nie wyczerpali trybu określonego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W tym stanie rzeczy z uwagi na fakt, iż złożenie skargi do Sądu było przedwczesne i nie może skutkować rozpatrzeniem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponieważ skarżący nie wyczerpali środków zaskarżenia służących w toku postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skargę odrzucił. a.ł.