III SA/Łd 191/15

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.Ś. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieporuszalności odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy U.K. III SA/Łd 191/15 Uzasadnienie B.Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieporuszalności odwołania. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedkładając następnie – po wezwaniu Sądu - formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem i córką. Nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada także oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie strony skarżącej o jej stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji referendarz wezwał stronę skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do nadesłania w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. Zażądano w związku z tym przekazania: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2013-2014 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tych latach dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); złożenia odpisu deklaracji podatkowej VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy – o ile takowe były składane; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; wyjaśnienia wątpliwości w zakresie określenia miejsca zamieszkania skarżącego (we wniosku wskazuje, że nie posiada żadnej nieruchomości, ani mieszkania) oraz wskazania czyją własnością są zajmowane przez skarżącego lokale mieszkalne i na jakich zasadach skarżący je zajmuje; wyjaśnienia wątpliwości w zakresie wskazania osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym – poprzez wskazanie, czy A.D. (jak wynika z akt – dorosły domownik skarżącego) pozostaje ze skarżącym w wspólnym gospodarstwie domowym; jeżeli tak to przekazania informacji o jej stanie majątkowym i dochodach jak w formularzu PPF; wyjaśnienia, w świetle informacji skarżącego, że obecnie nie pracuje, czy zarejestrował się w urzędzie pracy i przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o fakcie zarejestrowania jako osoba bezrobotna, ze wskazaniem od kiedy skarżący jest zarejestrowany i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych; sprecyzowanie wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania w gospodarstwie domowym skarżącego (skazywanych we wniosku), poprzez wykazanie kwot wydatków z określeniem ich przeznaczenia i wskazania źródeł uzyskiwanych środków finansowych służących pokryciu kosztów utrzymania w gospodarstwie domowym skarżącego; złożenia oświadczenia odnośnie stosunków w jakich pozostaje z matką dzieci, które wskazał jako pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz podania informacji o jej stanie majątkowym i dochodach; przekazania dokumentów dotyczących posiadanych udziałów w spółce z o.o. – potwierdzających fakt, iż spółka jest zawieszona, nie prowadzi działalności, nie przynosi dochodów oraz określenia szacunkowej wartości posiadanych udziałów. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu (w trybie art. 73 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w dniu 9 kwietnia 2015 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego w wezwaniu 10-dniowego terminu na odpowiedź. W piśmie wzywającym do uzupełnienia informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach znalazło się pouczenie, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny ich stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem. W szczególności nie przedstawił poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2013 - 2014 lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie dochodach; wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych, czy odpisów deklaracji podatkowych VAT-7. Nie przekazano także dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania. Istotny był także brak informacji o posiadanych udziałach w spółce z o.o., które potwierdziłyby fakt, iż działalność spółki jest zawieszona, nie przynosi ona dochodów, a w szczególności brak było określenia szacunkowej wartości posiadanych udziałów w tej spółce. Jedynie na marginesie wskazać należy na nie przekazanie takich informacji jak: wyjaśnienie wątpliwości w zakresie wskazania osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym – poprzez wskazanie, czy A.D. (jak wynika z akt – dorosły domownik skarżącego) pozostaje ze skarżącym w wspólnym gospodarstwie domowym i ewentualnego w związku z tym przekazania informacji o jej stanie majątkowym i dochodach, czy też wyjaśnienia, w świetle informacji skarżącego, że obecnie nie pracuje, czy zarejestrował się w urzędzie pracy i przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o fakcie zarejestrowania jako osoba bezrobotna, ze wskazaniem od kiedy skarżący jest zarejestrowany i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym skarżący pozbawił referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny ich zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem strona skarżąca odmówiła przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. U.K.