III SA/Łd 20/07
WyrokWSA w Łodzi2007-11-28
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji celnej na podstawie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego może być uwzględniony, gdy strona skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego, a argumenty strony zmierzają do ponownej merytorycznej oceny prawidłowości wydanej decyzji?Ratio decidendi
Wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji celnej na podstawie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Argumenty strony zmierzające do ponownej merytorycznej oceny prawidłowości wydanej decyzji nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji w tym trybie, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Spółka A. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji towarów i wymierzającej odsetki wyrównawcze. Organy celne odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że strona nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Spółka argumentowała, że niejednolita klasyfikacja towarów narusza interes publiczny i zasadę zaufania do organów celnych, a zapłata odsetek zachwieje jej płynnością finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że argumenty strony zmierzają do ponownej merytorycznej oceny decyzji, co jest niedopuszczalne w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę. BG
W dniu 17 lutego 1999 roku A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym na podstawie jednolitego zgłoszenia celnego SAD nr [...] towary opisane jako "Odżywki dla sportowców", "Iminy" oraz "Odżywki - mieszaniny witamin".
Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. zakwestionował klasyfikację towarów zgłoszonych na podstawie powyższego zgłoszenia celnego i decyzją z dnia [...], nr [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej sprowadzonych towarów, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Ponadto w stosunku do kwoty niedoboru należności celnych organ celny wymierzył odsetki wyrównawcze.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania.
Pismem z dnia 19 maja 2003 roku strona wniosła w trybie art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. W jego uzasadnieniu wskazała, iż zgodnie z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ administracyjny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. W przedmiotowej sprawie Spółka A. niniejszym pismem sama wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] i jej zdaniem nie ma przepisów szczególnych w prawie celnym, które sprzeciwiałyby się jej uchyleniu. Dodatkowo Spółka podniosła, iż dokonana przez organ celny klasyfikacja towarów różniła się nie tylko od klasyfikacji dokonanej przez Spółkę, ale również od taryfikacji dokonanych przez organ celny w jego wcześniejszych i późniejszych decyzjach, nawet tych dokonywanych przez tego samego funkcjonariusza celnego. Zdaniem Spółki takie działanie jest sprzeczne z powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadą, że dany towar klasyfikowany jest zawsze do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji Taryfy Celnej z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę oraz z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, mającymi zapewnić jednolitość klasyfikacji. Poza tym działanie takie jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie importerów do organów celnych. Okoliczności te przemawiają za uchyleniem decyzji ze względu na interes publiczny. Strona nadmieniła również, iż kierownictwo Spółki, to lekarze orientujący się w charakterze i składzie odżywek. Ponadto ich uczciwość i rzetelność, których dowodem mogą być zamówienia wygrane w drodze publicznych przetargów, na dostawę dla polskich Związków Sportowych, pozwalają przypuszczać, iż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym klasyfikacja towarowa dokonana została rzetelnie, zgodnie z posiadaną w tym zakresie wiedzą i bez najmniejszego zamiaru wprowadzenia w błąd polskich służb celnych. Strona podkreśliła, że podanie niekompletnych lub nieprawdziwych danych w zgłoszeniu celnym stanowi przestępstwo skarbowe oszustwa celnego, a osobom z kierownictwa Spółki nie postawiono zarzutu popełnienia takiego przestępstwa. Spółce również w toku prowadzonego przez organ celny postępowania nie zarzucono przedstawienia niekompletnych danych, o czym nie ma także mowy w zaskarżonej decyzji. W związku z czym według strony, wymierzenie odsetek wyrównawczych jest naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobów ich naliczania (Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.). Jako natomiast uzasadnienie ważnego interesu strony Spółka A. podała, że zapłacenie przez nią odsetek spowoduje zachwianie jej płynności finansowej, co w efekcie wpłynie na jej możliwość uczestniczenia w obrocie handlowym na dotychczasowym poziomie i może doprowadzić do sytuacji, że Spółka nie będzie w stanie wywiązać się z podjętych zobowiązań handlowych i utraci swoich partnerów handlowych. Poza tym zmuszona będzie zredukować zatrudnienie, zwalniając niepełnosprawnych, co wywoła duży oddźwięk społeczny
Po rozpatrzeniu wniosku, Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił uchylenia w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]
Od powyższej decyzji w piśmie z dnia 26 października 2004 roku strona złożyła odwołanie.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] w mocy.
Na powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji skarżąca Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie norm prawa procesowego w tym art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego i art. 120, 121, 122 i 256 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.).
Wyrokiem z dnia 28 września 2005 roku wydanym w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 50/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Łodzi z dnia 28 września 2004 roku podnosząc w uzasadnieniu, że organy celne orzekające w niniejszej sprawie błędnie uznały, że przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego jako przepis szczególny sprzeciwia się uchyleniu decyzji na podstawie art. 2651 §1 Kodeksu celnego po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego. Ponadto organy celne nie rozważyły w sposób wyczerpujący wszystkich przesłanek określonych w art. 2651 §1 Kodeksu celnego i nie wyjaśniły dlaczego uznały, że za uchyleniem decyzji nie przemawia interes publiczny lub ważny interes strony. Sąd podkreślił, że badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może bowiem polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej, gdyż w przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 §1 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla "zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznawaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby zostać zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej. Rozpoznając ponownie sprawę organy celne powinny zatem rozważyć i ocenić, czy interes publiczny lub ważny interes prawny strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku, w takich granicach, jakie zakreśliła strona skarżąca.
W wyniku ponownego rozpoznania wniesionego w dniu 19 maja 2003 roku wniosku, decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji, ponownie postawiła zarzuty naruszenia art. 2651 Kodeksu celnego oraz § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 86, poz. 544). Ponadto strona zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 121 § 1 i 2, art. 122 w związku z art. 187 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, naruszenie zasady postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, niewłaściwą ocenę interesu publicznego i interesu strony oraz niezastosowanie przepisu umożliwiającego zaniechanie naliczenia pobrania odsetek wyrównawczych. W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż interesem publicznym przemawiającym za uchyleniem zaskarżonej decyzji jest naruszenie zasady zaufania do organów państwa, wskutek niezgodnego z prawem, niejednolitego taryfikowania takich samych dietetycznych środków spożywczych, a tym samym nierównego traktowania podmiotów. Spółka wskazała, iż istnienie ważnego interesu argumentowała w obszernym uzasadnieniu złożonego w dniu 19 maja 2003 roku wniosku. Oczywistym tymczasem jest, że wszystkie towary objęte zgłoszeniem celnym z dnia 17 lutego 1999 roku zostały sprzedane w całości, a decydując o imporcie produktów Spółka kalkulowała elementy obciążenia cenowego na poziomie wiedzy wynikającej innych odpraw celnych dokonanych przez ten sam organ celny, tym bardziej, że pomiędzy datą zgłoszenia celnego a wszczęciem postępowania weryfikacyjnego organ celny nie zasygnalizował jakichkolwiek nieprawidłowości. Działając zatem w dobrej wierze opartej na zaufaniu do organów administracji publicznej spółka dokonywała importu towarów na identycznych zasadach.
W piśmie z dnia 16 sierpnia 2006 roku, stanowiącym uzupełnienie wniosku z dnia 19 maja 2003 roku skarżąca Spółka podniosła, iż w niniejszym postępowaniu klasyfikacja taryfowa dokonana została w sposób wadliwy, z rażącym naruszeniem prawa, co spowodowało, iż została naruszona zasada równości podmiotów wobec prawa oraz zaufania obywatela do organów państwa i organów podatkowych i uzasadnia twierdzenie, iż zaskarżona decyzja narusza interes publiczny. Wniosła o uwzględnienie stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006 roku, sygn. akt I GSK 2000/05 tj. przeprowadzenie dowodu z badania dietetycznych środków spożywczych objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym przez biegłego rzeczoznawcę, którego opinia pozwoli na jednoznaczne ustalenie cech będących przedmiotem importu produktów także w kontekście ich przeznaczenia.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej w Łodzi powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia wskazał, że w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że "organ celny rozpoznając ponownie sprawę winien rozważyć i ocenić, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie Spółka A. zakreśliła oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Ponadto Sąd podkreślił, że w trybie art. 2651 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych, jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też wydana została z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może podlegać ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla "zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej. Kierując się zatem wytycznymi Sądu organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego – decyzja ostateczna na mocy której Spółka nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Podkreślił, iż przepis ten wskazuje przesłanki, których spełnienie jest konieczne dla zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania, do których należą:
1) złożenie przez stronę wniosku lub wyrażenie zgody,
2) brak przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu decyzji,
3) za uchyleniem organu przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.
W ocenie organu odwoławczego Spółka spełniła tylko dwie pierwsze przesłanki wymienione w cytowanym powyżej przepisie, natomiast co do trzeciej przesłanki organ podkreślił, iż Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów uprawdopodobniających możliwość wpływu wyegzekwowania odsetek wyrównawczych ustalonych w wyżej wymienionej decyzji na sytuację finansową Spółki. Spółka bowiem w żaden sposób nie wykazała, iż zapłata powstałych należności może spowodować zachwianie jej płynności finansowej, czy też wpłynie na konieczność redukcji zatrudnienia. Tym samym przedstawione argumenty, które nie zostały poparte odpowiednimi dowodami nie mogą być uznane za przekonywujące i wystarczające do stwierdzenia, że istnieją przesłanki uprawniające do uchylenia decyzji ostatecznej. Wiarygodność przytoczonych przez stronę argumentów osłabia dodatkowo według organu fakt, iż wysokość należności o których wspomina Spółka jest niewielka i nie może to stanowić znacznego obciążenia dla podmiotu, który zgodnie z jego twierdzeniem prowadzi szeroką działalność gospodarczą, włącznie ze stworzeniem nowoczesnego ośrodka diagnostyczno-leczniczego, dostępnego przez cały czas dla zawodników z całej Polski oraz dla ogółu społeczeństwa. Odnosząc się do kwestii rentowności przedsięwzięcia handlowego sprowadzonych preparatów organ stwierdził, iż każdy importer mógł od dnia 1 stycznia 1998 roku zwrócić się do właściwego organu o wydanie wiążącej informacji taryfowej dotyczącej klasyfikacji towaru według Taryfy celnej w trybie art. 5 Kodeksu celnego i wykluczyć w ten sposób ponoszone ryzyko handlowe polegające na niewłaściwej klasyfikacji towaru, czego jednak skarżąca Spółka A. nie uczyniła. Zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie ważnego interesu strony koniecznością uregulowania innych należności związanych z działalnością Spółki, wynikających z prowadzonej przez nią inwestycji nie jest okolicznością przemawiającą za uchyleniem ostatecznej decyzji. Powołane zaś przez Spółkę zarzuty merytoryczne dotyczące prawidłowości klasyfikowania sprowadzonych przez Spółkę towarów nie mieszczą się w kategorii argumentów (przesłanek) wskazujących na istnienie ważnego interesu strony przemawiającego za uchyleniem ostatecznej decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. Ponowne natomiast analizowanie klasyfikacji taryfowej oraz zasadności poboru odsetek wyrównawczych byłoby ponowną oceną prawidłowości decyzji ostatecznej. Przedstawiona przez Spółkę argumentacja dotycząca naruszenia ogólnych zasad prowadzenia postępowania określonych w Ordynacji podatkowej również nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. Zgodnie bowiem z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego analiza merytoryczna wskazanej we wniosku decyzji prowadziłaby do naruszenia zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej. Nie ma bowiem znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa, gdyż badanie interesu publicznego nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. Z punktu widzenia organu celnego w interesie publicznym jest trwałość wydanych decyzji administracyjnych, która to zasada jest jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania celnego. Organ podkreślił również, iż uchylenie decyzji ostatecznej bez uzasadnionych przyczyn godzi jednocześnie w zasady równości podmiotów wobec prawa oraz zaufania obywateli do organów celnych. Odwołując się natomiast do treści art. 273 Kodeksu celnego Dyrektor Izby Celnej zważył również, iż przepis ten wprowadza zasadę niezależności postępowania celnego od postępowania karnego skarbowego. W postępowaniu celnym wystarczającym do jego zakończenia i rozstrzygnięcia są przesłanki obiektywne, bez względu na przyczynę stwierdzenia danej okoliczności faktycznej. Ujawnienie nieprawidłowości zawartych w zgłoszeniu celnym stwierdzone w późniejszej kontroli stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji w zakresie należności celnych. Natomiast w postępowaniu karnym kwestią zasadniczą jest ustalenie czynu karalnego tj. ustalenie społecznej szkodliwości czynu, ustawowego zakazu popełnienia czynu pod groźbą kary oraz winy. Dlatego brak postawienia zarzutu przestępstwa osobom kierującym Spółką A. nie ma istotnego wpływu na możliwość rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w postępowaniu celnym, dotyczącym wymiaru kwoty długu celnego oraz wymiaru odsetek wyrównawczych.
Na powyższą decyzję Spółka A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzuciła:
- rażące naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 2651 Kodeksu celnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności w zakresie ustalenia przesłanek warunkujących uchylenie w całości decyzji organu celnego z uwagi na interes publiczny lub ważny interes strony, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w sytuacji, gdy niedopuszczalne jest stosowanie niejednolitej klasyfikacji taryfowej w odniesieniu do identycznych produktów, albowiem narusza to interes publiczny z uwagi na utrzymywanie w obrocie prawnym różnych decyzji w odniesieniu do identycznego stanu faktycznego i prawnego i to względem tego samego podmiotu, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych poprzez formułowanie wniosków co do niedopuszczalności ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, choć organ jest świadomy, iż argumenty te zostały powołane jedynie dla uzasadnienia faktu naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy i stanowią uzasadnienie dla pozostawienia w obrocie prawnym wadliwych decyzji, co narusza zasadę demokratycznego państwa prawa,
- naruszenie norm prawa materialnego, tj. § 1 ust 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania z dnia 20 listopada 1997 roku (Dz. U. Nr 86, poz. 544) poprzez niezastosowanie tego przepisu w rozpatrywanej sprawie, pomimo istnienia przesłanek do odstąpienia od naliczania i pobierania odsetek wyrównawczych, co organy celne uczyniły w stosunku do Spółki w szeregu kolejnych późniejszych sprawach.
W uzasadnieniu skargi Spółka zakwestionowała ustalenia dokonane przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonej decyzji, podtrzymała dotychczasową argumentację na poparcie której przytoczyła tezy zawarte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do interesu strony i interesu publicznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2006 roku, stanowiącym uzupełnienie wniesionej skargi strona skarżąca przedstawiła decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], nr [...] stanowiącą dowód potwierdzający fakt zastosowania przez organy celne różnorodnej klasyfikacji taryfowej tego samego produktu.
W dniu 23 listopada 2007 roku pełnomocnik Spółki A. złożył pismo procesowe, będące uzupełnieniem skargi oraz ustosunkowaniem się do argumentacji organu przedstawionej w odpowiedzi na skargę. Strona podniosła, iż składając wniosek o całościowe zbadanie sprawy miał na uwadze to, by organ celny wypełniając zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ponowienie dokonał wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego stosownie do treści art. 2651 Kodeksu celnego. Organ orzekający w niniejszej sprawie nie przeprowadził natomiast postępowania, które doprowadziłoby do zweryfikowania w sposób dostateczny argumentów strony skarżącej, wskazujących na istnienie w sprawie przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu strony warunkujących uchylenie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. Pełnomocnik Spółki podkreślił, iż decyzja ta jest bez wątpienia decyzją wadliwą, co wynika z ustalonego stanu faktycznego i prawnego, bez konieczności merytorycznego rozpatrywania sprawy. Naruszenie prawa przez organ celny, który wydał podlegającą uchyleniu na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego decyzję z dnia [...], polegało na tym, iż przy okazji klasyfikowania identycznych towarów w podobnych sprawach ustanawiano dla nich odmienne kody PCN Taryfy celnej i w konsekwencji różne stawki celne i podatkowe. Strona podniosła, iż nie jest zainteresowana merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy i ustaleniem, która decyzja jest ostateczna i prawidłowa lecz uwzględnienie istniejącego w sprawie ważnego interesu publicznego, ponieważ ochrona zaufania obywatela do aparatu administracji wymaga aby eliminować z obrotu prawnego sytuacje, w których w tym samym stanie faktycznym i prawnym istnieją równolegle w obrocie prawnym dwie, a czasami nawet więcej decyzji rozstrzygających sprawę w sposób zupełnie odmienny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji muszą być rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dnia 28 września 2005 roku, w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 50/05. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl zaś art. 170 ww. ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W wyroku z dnia 28 września 2005 roku Sąd stwierdził, iż organ celny bezzasadnie uznały, że uchyleniu decyzji z dnia 23 stycznia 2002 roku, zgodnie z wnioskiem strony, sprzeciwia się przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego, będący przepisem szczególnym. W wyroku Sąd wskazał, iż przepis art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie przewiduje żadnych ograniczeń czasowych dla zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, co oznacza, że co do zasady decyzja taka może być zmieniona w każdym czasie. Zgodnie z zaleceniem Sądu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien był rozważyć, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie Spółka A. zakreśliła we wniosku z dnia 19 maja 2003 roku (złożonym w dniu 20 maja 2003 roku) oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Sąd zaznaczył jednocześnie, że badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej, gdyż postępowanie prowadzone w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie może prowadzić do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.
W ocenie Sądu rozpatrującego obecnie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], rozstrzygnięcie organu wydane zostało zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w powołanym wcześniej wyroku z dnia 28 września 2005 roku.
Sąd podzielił pogląd organów obu instancji, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego, uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
Zgodnie z art. 2651 § 1 ustawy Kodeks celny, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.
Przepis ten, wprowadzony do Kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 roku o zmianie ustawy – Kodeks celny (Dz.U. Nr 40, poz. 402), stanowi szczególną podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji organów celnych i jest zbliżony do art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego. Przy dokonywaniu wykładni art. 2651 § 1 Kodeksu celnego można więc w znacznej mierze wykorzystać poglądy ukształtowane w orzecznictwie i doktrynie na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. dotyczące pojęcia praw nabytych, wymagań stawianych zgodzie strony na wzruszenie decyzji, jak i stanowisko, co do spełnienia wymagań zgodności z interesem publicznym i ważnym interesem strony (J. Borkowski - Komentarz do Kodeksu celnego – Lex Polonica).
Analizując treść zacytowanego wyżej przepisu wskazać należy, że jego zastosowanie uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek:
1/ dotyczy on wyłącznie decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo,
2/ strona, która nabyła prawo, sama złożyła wniosek o zmianę lub o uchylenie decyzji albo w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej strony złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę albo uchylenie decyzji,
3/ wzruszenie decyzji nie może być sprzeczne z przepisami szczególnymi,
4/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.
Właściwy do zmiany lub uchylenia decyzji jest organ celny, który ją wydał. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wskazanego przepisu następuje przez wydanie nowej decyzji, która podlega kontroli instancyjnej i sądowej.
Podkreślić raz jeszcze należy, że w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych, jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla “zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2001 roku, sygn. akt IV SA 1515/96).
Decyzja wydawana na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową, co wynika z zawartego w treści przepisu sformułowania “może" i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji - art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zawiera ocenę przesłanek, o których mowa w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Organ II instancji odniósł się bowiem w sposób wyczerpujący do argumentów podniesionych przez spółkę A. we wniosku z dnia 19 maja 2003 roku oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji i uznał, że strona skarżąca nie wykazała, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, przemawiającego za uchyleniem w całości wskazanej wyżej decyzji ostatecznej. Sąd przychyla się w tym względzie do stanowiska organu.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie pozostałe przesłanki umożliwiające prowadzenie postępowania w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] jest decyzją ostateczną, gdyż postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego od tej decyzji przez Spółkę i powyższe postanowienie nie zostało przez stronę zaskarżone. Po drugie - decyzję z dnia [...] można niewątpliwie ocenić jako decyzję, na mocy której skarżąca spółka nabyła prawo. “Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki na adresatów, w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron". (por. M. Masternak, M. Podatkowy 1999/4/26). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne (por. Wiesław Czyżowicz, “Prawo celne", Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2004r.). Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona “nabyła prawo". Także wówczas, gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona nabyła prawo, bowiem decyzja ta określa czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na stronie ciążą (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2001 r., sygn. akt IV SA 1515/96 - LEX Nr 53442). Uchyleniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2002 roku nie sprzeciwiają się również przepisy szczególne.
Wniosek o uchylenie w całości decyzji ostatecznej z dnia [...] Spółka A. zawarła w swoim piśmie z dnia 19 maja 2003 roku. Jako przesłanki uzasadniające uchylenie tej decyzji strona wskazała, iż dokonana przez organ w decyzji z dnia [...] taryfikacja różni się nie tylko od klasyfikacji dokonanej przez Spółkę, ale również od taryfikacji dokonanych przez organ celny w jego wcześniejszych i późniejszych decyzjach, co sprzeczne jest z zasadą, że dany towar klasyfikowany jest zawsze do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji Taryfy Celnej oraz prowadzi do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Dodatkowo Spółka podniosła we wniosku, iż brak było podstaw do naliczenia w decyzji z dnia [...] odsetek wyrównawczych, ponieważ Spółka aktywnie współpracowała z organem w trakcie postępowania celnego, dostarczając wszelkich niezbędnych dokumentów i wyjaśnień. Wymierzenie odsetek wyrównawczych Spółka uznała za niesłuszne i rażąco niesprawiedliwe oraz naruszające obowiązujące przepisy prawne, co powinno prowadzić do wniosku, iż za usunięciem decyzji z dnia [...] przemawia interes publiczny. Jako ważny interes strony, Spółka A. podała, iż jeżeli decyzja z dnia [...] nie zostanie uchylona, a Spółka będzie zmuszona do zapłaty odsetek, spowoduje to zachwianie płynności finansowej i w konsekwencji doprowadzi do redukcji zatrudnienia w firmie. Spółka podniosła, iż jej działalność gospodarcza oprócz tego, że zapewnia zatrudnienie kilkudziesięciu osobom, uzasadnia między innymi sens istnienia w mieście organów celnych. Zdaniem strony, dotychczasowa postawa Spółki A. w prowadzonej działalności gospodarczej oraz należyta staranność, dobra wiara i całkowite przekonanie w jej słuszność, pozwalają uznać, że za uchyleniem wymierzonych w decyzji odsetek wyrównawczych przemawia ważny i słuszny interes Spółki. W ocenie Spółki, zaskarżona decyzja narusza zawarte w art. 120, 121 § 1, 122 i 124 ustawy Ordynacja podatkowa zasady procesowe, co uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, wskazane przez Spółkę przesłanki, mające uzasadniać konieczność uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] zmierzają faktycznie do ponownej merytorycznej oceny prawidłowości wydania decyzji przez organ celny I instancji, czego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego organ robić nie może. Prowadziłoby to bowiem do obejścia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa. Przytoczone przez Spółkę argumenty nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, gdyż większość z nich dotyczy prawidłowości dokonania przez organ celny klasyfikacji taryfowej sprowadzonego towaru i niezasadnego wymierzenia odsetek wyrównawczych. Okoliczności te powinny zostać przywołane przez Spółkę w toku postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...] czego strona we właściwym czasie nie uczyniła.
Wprawdzie w piśmie procesowym złożonym w dniu 23 listopada 2007r., strona podnosi, iż jej żądanie nie sprowadza się do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, to jednak zarówno przedstawione argumenty jak i dowody załączone na ich poparcie w postaci decyzji dotyczących klasyfikacji taryfowej towarów, uzgodnień dokonywanych na potrzeby klasyfikacji taryfowej sprowadzanych przez Spółkę preparatów, wskazują, że skarżąca dąży w istocie do wykazania nieprawidłowości klasyfikacji taryfowej sprowadzanych towarów. Rozstrzyganie argumentów przytoczonych przez Spółkę, prowadziłoby do ponownej oceny prawidłowości klasyfikacji taryfowej sprowadzonych przez Spółkę towarów, do czego organ nie był uprawniony na etapie rozpatrywania istnienia przesłanek wymienionych w art. 265¹ Kodeksu celnego. Zasługi i kompetencje osób kierujących Spółką i w niej zatrudnionych, na polu szeroko rozumianej działalności sportowej przejawiającej się zaopatrywaniem klubów i związków sportowych w odżywki, leki i środki medyczne jaki i prowadzeniem kliniki leczenia m.in. urazów sportowych, nie mogą uzasadniać żądania uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej należności celne ze wskazaniem, że przemawia za tym ważny i słuszny interes strony, bowiem zapłata należności celnych i odsetek wyrównawczych, ustalonych w decyzji z dnia [...] może doprowadzić do utraty płynności finansowej firmy, likwidacji kliniki i co się z tym wiąże redukcji zatrudnienia. Przede wszystkim należy zauważyć, że strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła tej okoliczności. W decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] ustalono kwotę niedoboru należności celnych w wysokości 12.753,50 zł. We wniosku o uchylenie w całości tej decyzji Spółka nie wykazała, iż zapłata tej kwoty oraz należnych odsetek wyrównawczych istotnie mogłaby wpłynąć na sytuację finansową firmy. Ponadto, słusznie organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż uchylenie się od obowiązku uiszczenia należności celnych nie może być utożsamiane z interesem strony, o którym mowa w art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego. W opinii Sądu, strona nie może uzasadniać żądania uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej należności celne tłumacząc, że nie spodziewała się weryfikacji zgłoszenia celnego i wymierzenia dodatkowych należności celnych, co ma ujemny wpływ na możliwości finansowe Spółki w wywiązaniu się z innych zobowiązań względem kontrahentów handlowych lub banków, które udzieliły jej kredytów na uruchomienie inwestycji. Obowiązek regulowania określonych należności na rzecz Skarbu Państwa jest bowiem warunkiem działalności podmiotu gospodarczego i powinien stanowić część polityki finansowej Spółki. Również w odniesieniu do podnoszonego argumentu, że pomiędzy datą dokonanej odprawy, a wszczęciem postępowania organ celny nie sygnalizował nieprawidłowości i Spółka działając w dobrej wierze opartej na zaufaniu do tegoż urzędu importowała i odprawiała dietetyczne środki spożywcze na identycznych zasadach, należy wskazać, że za prawidłowość zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, natomiast organ celny może w trybie art. 83 Kodeksu celnego kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną. Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 64 Kodeksu celnego, to znaczy, czy jest złożone na właściwym formularzu, prawidłowo wypełnionym, czy jest podpisane oraz czy załączono do niego wszystkie dokumenty wymagane do objęcia towaru procedurą celną. Jeżeli zgłoszenie spełnia te wymogi, organ celny zobowiązany jest je przyjąć, natomiast gdy zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, organ celny odmawia jego przyjęcia. Odmowa przyjęcia nie jest weryfikacją zgłoszenia celnego, a jedynie oceną jego kompletności. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dopiero po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Podstawą wydania takiej decyzji może być m.in. fakt wykazania przez organ celny nieprawidłowości w zadeklarowanym przez stronę kodzie PCN sprowadzonego towaru. Decyzja może być wydana w oparciu o te same dokumenty, które zostały załączone do zgłoszenia celnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2004r., sygn. akt V SA 791/03, LEX nr 149569). .
Wprawdzie przesłanka "ważnego interesu strony", do której odwołuje się Spółka nie została prawnie zdefiniowana, biorąc jednak pod uwagę fakt, że jest to tryb nadzwyczajny (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Celem trybu nadzwyczajnego wynikającego z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji, zaś jego zastosowanie , które stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej uzasadnia stanowisko, że ważny interes strony musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od owej podstawowej zasady postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2005r., sygn. akt V SA/Wa 2333/04, LEX nr 189757, wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 listopada 2006r., sygn. akt III SA/Łd 779/05 niepublikowany). Zarówno w toku postępowania przed organami celnymi jak i w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca spółka jako podstawę przemawiającą za uchyleniem decyzji ostatecznej wskazywała nieprawidłową klasyfikację taryfową sprowadzanych produktów, dokonywaną z naruszeniem zasad klasyfikacji taryfowej, co w jej ocenie uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej ustalającej taką nieprawidłową klasyfikację, jako naruszającą obowiązującą Taryfę celną. Zdaniem Spółki nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie identycznego stanu faktycznego dwiema, a czasami nawet i większą ilością, różnych decyzji administracyjnych. Tym samym w ocenie Spółki uchylenie decyzji uzasadnione jest ważnym interesem publicznym, przejawiającym się w poczuciu działania organów celnych na podstawie przepisów prawa oraz w sposób budzący zaufanie do organów celnych. W tym miejscu godzi się podnieść, że pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem wielowymiarowym i bez wątpienia szerszym niż pojecie "interesu społecznego", o którym mowa w art. 155 k.p.a., albowiem, oprócz aspektu społecznego, obejmuje ono również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej, jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej – nawet wadliwej (np. art. 265 2 Kodeksu celnego). W tym kontekście za uprawniony należy uznać pogląd organów celnych, że w interesie publicznym jest wyegzekwowanie sum należnych z tytułu importu towarów, na podstawie decyzji, która jak wykazano wyżej może zostać wydana w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, z czym importer musi się liczyć. W ocenie Sądu, fakt, iż organy celne, jak twierdzi Spółka różnie klasyfikowały te same produkty, mógł zostać podniesiony w postępowaniu odwoławczym od decyzji klasyfikujących te towary. W tym bowiem postępowaniu istnieje możliwość oceny prawidłowości postępowania organów celnych w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów. W opinii Sądu błędny jest pogląd Spółki wyrażony we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej, że ideą, która legła u podstaw uchwalenia przepisu art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego, była wola ustawodawcy, aby pozostawić organom celnym "furtkę" i umożliwić eliminowanie z obrotu prawnego wadliwych i niewadliwych decyzji, których z uwagi na upływ terminu nie można wzruszyć w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W wyroku z dnia 17 czerwca 2005 roku w sprawie OSK 1968/04 NSA zaprezentował pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że w omawianym trybie uchylenie, zmiana decyzji może nastąpić tylko w razie gdy przepis prawa będący podstawą prawną decyzji został w wyniku wadliwej wykładni naruszony lub gdy przepis prawa pozwala na wybór konsekwencji prawnych wynikających z danego stanu faktycznego, a dokonany wybór może być zmieniony.
W świetle utrwalonego orzecznictwa NSA uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji nie wyklucza sądowej kontroli tej decyzji, ale zakres tej kontroli znacznie ogranicza. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 k.p.a. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z dnia 11 września 1996r., sygn. akt SA.Ka 1543/95 Biul.Skarb. 1997/2/29).
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w Ł. słusznie uznał w zaskarżonej decyzji, iż Spółka A. nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub też ważnego interesu publicznego, który uzasadniałby uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] w trybie art. 265¹ Kodeksu celnego.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ w toku postępowania art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w zw. z art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Okoliczności faktyczne sprawy, której przedmiotem było uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. były w zasadzie niesporne, a zadaniem organu było rozpatrzenie argumentów powołanych przez Spółkę we wniosku z dnia 19 maja 2003 roku w kontekście przesłanek wymienionych w art. 265¹ Kodeksu celnego. W zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco odniósł się do każdego z argumentów przytoczonych przez Spółkę we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie przekraczając przy tym granic swobodnego uznania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
AŁ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło