III SA/Łd 201/25

Dnia 4 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialno - Socjalnej Studentów [...] z dnia 6 lutego 2025 roku nr 130795 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę. Decyzją z 6 lutego 2025 r. Odwoławcza Komisja Stypendialno-Socjalna Studentów Uniwersytetu Łódzkiego utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialno-Socjalnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego z 13 grudnia 2024 r. o odmowie przyznania M. W. stypendium socjalnego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Wnioskiem z 14 października 2024 r. M. W. studentka pierwszego semestru studiów stacjonarnych II stopnia na kierunku inwestycje i nieruchomości na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego wystąpiła o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2024/2025. Decyzją z 13 grudnia 2024 r. Wydziałowa Komisji Stypendialno-Socjalna Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego odmówiła stronie przyznania stypendium socjalnego ze względu na przekroczenie okresów semestrów studiowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. W. wskazując, że 1 października 2007 r. rozpoczęła studia pierwszego stopnia – studia licencjackie na kierunku matematyka, które ukończyła 30 października 2008 r. 13 listopada 2008 r. rozpoczęła studia drugiego stopnia – kierunek matematyka, specjalizacja nauczycielska w zakresie matematyki i informatyki, z których została skreślona 30 grudnia 2011 r. Natomiast 1 października 2024 r. rozpoczęła studia drugiego stopnia na kierunku inwestycje i nieruchomości. Po zaliczeniu semestru trzeciego kontynuowała naukę na semestrze czwartym, którego nie ukończyła oraz nie przedłużała żadnymi wnioskami o warunkowe zaliczenie. Również jako studentka studiów niestacjonarnych nie ponosiła opłat za kolejne semestry, co powinno skutkować jej natychmiastowym skreśleniem. Zatem, w ocenie strony, nie jest możliwe, aby w tym okresie była studentką piątego i szóstego semestru. Studia przerwała około października-listopada 2010 r., a nie jak pojawia się we wniosku w listopadzie 2011 r. Strona dodała, że uczęszczała na egzaminy poprawkowe w semestrze piątym, tj. semestrze zimowym roku 2010/2011. Dlatego w ocenie odwołujące się dodatkowy semestr został jej niesłusznie doliczony. Podniosła następnie, że przed podjęciem studiów na roku licencjackim na UŁ była słuchaczką Kolegium Nauczycielskiego w Ł.. Jednak nauka w tego typu placówce oświatowej nie jest tożsama z podjęciem studiów wyższych. Osoba ucząca się ma status słuchacza, a nie studenta. Dlatego zaliczenie semestrów nauki w takiej szkole, jako semestrów podjętych studiów, strona uważa za bezzasadne. Na tej podstawie strona wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o stypendium socjalne. Przywołaną na wstępnie decyzją z 6 lutego 2025 r. Odwoławcza Komisja Stypendialno-Socjalna Studentów Uniwersytetu Łódzkiego utrzymała w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialno-Socjalnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego z 13 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że po przeanalizowaniu liczby rozpoczętych przez stronę semestrów studiowania stwierdził, że M. W. była studentką: 1. Uniwersytetu Łódzkiego - rok licencjacki matematyka studia niestacjonarne w okresie: 1 października 2007- 30 września 2008 r. (1 rok zakończony tytułem licencjata) - 2 semestry na studiach pierwszego stopnia; 2. Uniwersytetu Łódzkiego - studia drugiego stopnia, matematyka w okresie: 13 listopada 2008 - 30 grudnia 2011 r. - 6 semestrów, z których strona została skreślona w 30 grudnia 2011 r.; 3. Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi w okresie: 1 października 2023 – 28 lutego 2024 r. - 1 semestr studiowania na studiach drugiego stopnia; 4. Uniwersytetu Łódzkiego - studia drugiego stopnia na kierunku inwestycje i nieruchomości rozpoczęcie studiów 1 października 2024 r. w roku akademickim 2024/2025. Zatem według danych zawartych w systemach Usos i Polon – strona ma za sobą 2 semestry studiowania na studiach pierwszego stopnia oraz 7 semestrów studiowania na studiach drugiego stopnia, a rok akademicki 2024/2025 w semestrze zimowym jest dla strony ósmym semestrem studiowania na studiach drugiego stopnia. Nie spełnia ona zatem warunków z art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), ponieważ mimo iż strona ma za sobą łącznie tylko 9 semestrów studiowania na studiach wyższych, to na studiach drugiego stopnia ma za sobą już 7 semestrów co wyklucza możliwość przyznania stypendium. Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożyła M. W. podnosząc, iż Komisja bazowała na aktualnym stanie prawnym i ustawie z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która zawiera ograniczenia prawa do świadczeń ze względu na liczbę rozpoczętych semestrów nauki. Sześć z siedmiu semestrów, jakie zostały zaliczone na poczet rozpoczętych semestrów, skarżąca odbywała przed rokiem 2018, a zatem obowiązywała w tym okresie ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w której nie zostały określone ramy czasowe pobierania świadczeń socjalnych dla studentów. W swojej decyzji Komisja nie wzięła również pod uwagę, że w latach 2008/2009, 2009/2010 oraz 2010/2011, czyli w okresie kiedy strona po raz pierwszy podjęła studia drugiego stopnia, nie wnioskowała o stypendium socjalne. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wypłatę zaległych świadczeń od października 2024 r. oraz o zwrot kosztów postępowania. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie organu okresy pobierania świadczeń i kształcenia sprzed daty wyjścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, powinny być wliczane do okresów kształcenia, od których uzależnione jest pobieranie świadczeń stypendialnych. Nadto organ stwierdził, że na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów nie ma znaczenia, czy student kiedykolwiek faktycznie świadczenia socjalne pobierał. Obecne brzmienie art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wyraźnie wskazuje, że okres, w którym student posiada możliwość ubiegania się o świadczenia jest liczony bez względu na ich faktyczne pobieranie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w rozstrzyganej sprawie była decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialno-Socjalnej Studentów Uniwersytetu Łódzkiego utrzymująca w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialno-Socjalnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego z 13 grudnia 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej stypendium socjalnego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ zasadnie odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego stypendium socjalnego. Wskazać należy, że podstawy i tryb przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym stypendiów socjalnych, regulują przepisy art. 86 i następne przywołanej na wstępie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, student może ubiegać się o stypendium socjalne. Przyznanie świadczenia, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2). Przepis art. 93 ust. 2 powołanej ustawy przed nowelizacją z 17 listopada 2021 r. stanowił, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1: 1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. W następstwie nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232) nastąpiła zmiana treści art. 93 ustawy. W wyniku tej nowelizacji art. 93 ust. 4 otrzymał brzmienie, zgodnie z którym łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Z kolei stosownie do art. 93 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr. Z powyższego wynika, że ustawa nowelizująca dokonała istotnej zmiany okresu istnienia uprawnienia studenta do pobierania m.in. stypendium socjalnego. W tym miejscu, z uwagi na zarzuty skargi, wskazać jeszcze należy, że stosownie do art. 16 ustawy nowelizującej, tj. przepisu przejściowego - do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. W rozstrzyganej sprawie wniosek skarżącej złożony 14 października 2024 r. dotyczył roku akademickiego 2024/2025 dlatego prawidłowo komisje stypendialne rozpoznające wniosek skarżącej przyjęły, że do wniosku tego należy stosować przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą. W ocenie skarżącej uprawnienia do otrzymania świadczenia nie można łączyć z samym posiadaniem statusu studenta studiów pierwszego bądź drugiego stopnia lecz należy odnosić go do okresu w którym student z takiego świadczenia rzeczywiście korzystał. Strona podkreśliła, że wcześniej nigdy nie korzystała z tej formy pomocy materialnej. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, że na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że pod pojęciem "przysługiwania świadczenia" użytego w art. 93 ust. 2 ustawy sprzed nowelizacji należy rozumieć tylko taką sytuację, że w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o oświadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne faktycznie otrzymała. Oznacza to, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego okres otrzymywania świadczeń przez studenta nie był powiązany z czasookresem studiów, a do ustalenia prawa do świadczenia badano czas faktycznego pobierania świadczenia. Limitowanie czasookresu świadczeń następowało przez czas ich pobierania. Nowelizacja ustawy doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny przez zmianę treści art. 93 ust. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości prawo do świadczenia także z okresem studiowania, a nie jak uprzednio z okresem korzystania przez studenta ze świadczenia (por. wyroki NSA z 23.04.2025 r.: sygn. akt III OSK 2033/24, LEX nr 3855338, sygn. akt III OSK 2080/24, LEX nr 3855339). Warstwa językowa tego przepisu prowadzi do wyniku jednoznacznego, a zatem stanowisko skarżącej jest niezasadne. Nowelizacja z 18 grudnia 2021 r. zmodyfikowała regulacje ustalania okresu przysługiwania świadczeń stanowiąc, że wynosi on określoną ilość semestrów, bez względu na pobieranie świadczenia przez studenta. Wobec powyższego w zawisłym między stronami sporze rację należy przyznać organowi. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. regulującymi zasadę praworządności - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, tj. norm prawa procesowego obowiązującego w dacie orzekania oraz prawa materialnego z daty zaistnienia zdarzenia prawnego – w niniejszej sprawie złożenia wniosku. W tym miejscu, jeszcze raz należy wskazać, że odnośnie przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, art. 16 ustawy nowelizującej przewidział możliwość stosowania przepisów ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022. A zatem wyłącznie w tym zakresie ustawodawca nie posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy polegającej na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa. W związku z powyższym, wbrew zarzutom skarżącej, przyznawanie świadczenia socjalnego w roku akademickim 2024/2025 podlegało reżimowi ustawy w wersji obowiązującej w dacie złożenia przez nią wniosku. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w roku akademickim 2024/2025, w którym wystąpiła o przyznanie stypendium socjalnego była studentką pierwszego semestru studiów stacjonarnych II stopnia na kierunku inwestycje i nieruchomości na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Przy czym do okresu o którym mowa w art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce organ prawidłowo na podstawie danych z systemów USOS i Polon uwzględnił stronie zgodnie z art. 93 ust. 6 tej ustawy wszystkie rozpoczęte przez skarżącą semestry studiowania, a więc: 2 semestry na studiach pierwszego stopnia kierunek matematyka na Uniwersytecie Łódzkim, 6 semestrów na studiach drugiego stopnia, matematyka na Uniwersytecie Łódzkim - w okresie: 13 listopada 2008 - 30 grudnia 2011 r. -, z których strona została skreślona w 30 grudnia 2011 r.; oraz 1 semestr studiowania na studiach drugiego stopnia w Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi w okresie: 1 października 2023 – 28 lutego 2024 r. Z powyższego zestawienia wynika, że strona składając swój wniosek o stypendium miała za sobą 7 semestrów studiowania na studiach drugiego stopnia, a semestr zimowy w roku akademicki 2024/2025 stanowił dla niej ósmy semestr studiowania na studiach drugiego stopnia. Zatem organy w kontrolowanej sprawie prawidłowo w oparciu o art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce odmówiły skarżącej przyznania stypendium socjalnego. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. e.o.