III SA/Łd 21/18

Dnia 25 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2018 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na zarządzenie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasad wydzierżawiania i użyczania dróg wewnętrznych będących we władaniu Miasta Ł. na okres do trzech lat postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 300 (trzysta) złotych, uiszczoną tytułem wpisu w dniu 30 listopada 2017 roku, zaksięgowanego pod poz. 5508. W dniu 5 grudnia 2017 r. A. Spółka z o.o. w W. wniosła skargę na zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w sprawie zasad wydzierżawiania i użyczania dróg wewnętrznych będących we władaniu Miasta Ł. na okres do trzech. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie została złożona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.). Powyższe zarządzenie pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył w zakresie § 1 pkt 3 w związku z § 2 pkt 3 w związku z § 5 ust. 1 - 7 oraz § 2 pkt 3 w związku z § 8 ust. 1 - 3. Zarzucił naruszenie prawa materialnego: - art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 140 Kodeksu cywilnego poprzez umożliwienie pobierania pożytków z nieruchomości przez Miasto Łódź, które nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do nieruchomości, co stoi w sprzeczności z ww. przepisami; - art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016 roku, poz. 1440 ze zm.) w związku z art. 8 ust. 3 i 4 tej ustawy poprzez upoważnienie Zarządu Dróg Miejskich w Ł. do pobierania opłat za dzierżawę dróg wewnętrznych, których właścicielem nie jest Miasto Ł., i do których nie przysługuje Miastu żaden inny tytuł prawny; - art. 7 Konstytucji poprzez wydanie przez Prezydent Miasta Ł. zarządzenia nr [...], którego postanowienia są sprzeczne z powszechnie obowiązującym prawem; - art. 87 i art. 94 Konstytucji poprzez wydanie przez Prezydent Miasta Ł. zarządzenia bez upoważnienia ustawowego; - art. 40 ustawy o drogach publicznych poprzez ustalenie stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych, które nie należą do sieci dróg publicznych. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w ww. części oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ł. wnosił o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy, ewentualnie o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. Organ wnosząc o odrzucenie skargi wskazał, że wydzierżawianie dróg wewnętrznych będących we władaniu Miasta Ł. na okres do trzech lat nie następuje w trybie wydania decyzji administracyjnej, a w drodze umowy cywilnoprawnej, stąd ewentualna ocena tak powstałego stosunku prawnego należy do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych. Ponadto organ podniósł, że zarzuty skargi są niezasadne z uwagi na fakt, że Prezydent Miasta Ł.wydzierżawiając nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym stanowiące drogi wewnętrzne, którymi włada jako posiadacz samoistny, działa na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym – jak właściciel, w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych działając również jak właściciel, a nie jako zarządca terenu. Na rozprawie w dniu 25 maja 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że skarżąca spółka nie wzywała organu, czyli Prezydenta Miasta Ł. do usunięcia naruszenia prawa, uznając, że na gruncie obecnie obowiązujących przepisów takie wezwanie nie jest konieczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt. 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zaskarżone zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz na podstawie art. 92 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, a zatem jest aktem z zakresu administracji publicznej. Wyjaśnić należy, że Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Skarga w rozpoznawanej sprawie wniesiona została w dniu 1 grudnia 2018 roku w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem - w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną art. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. - Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z kolei stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zaskarżone zarządzenie Prezydenta Miasta Ł. zostało wydane w dniu 21 marca 2013 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Powyższe oznacza, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona powinna była wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika strony skarżącej z dnia 25 maja 2018 r., strona skarżąca nie dopełniła tego obowiązku. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z przyczyn innych, niż wymienione pkt 1-5a. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powoływanej powyżej ustawy. e.o.