III SA/Łd 219/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 roku sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę III SA/Łd 219/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 150a ust. 1-5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001 ze zm.), w związku z art.37j ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 ze zm.), Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [..] znak [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem 13 lutego 2006 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż M. S. w dniu 13 lutego 2006r. złożyła do Powiatowego Urzędu Pracy w T. prośbę o przyznanie zasiłku przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. w związku ze zmianą ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która weszła w życie z dniem 1 listopada 2005r. Po rozpatrzeniu wniosku M. S. Starosta [...] decyzją z dnia [..] znak [...] odmówił przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem 13 lutego 2006r. Od powyższej decyzji M. S. złożyła odwołanie, w którym podnosiła, że na koniec roku 2001 posiadała staż pracy wynoszący 24 lata 9 miesięcy i 11 dni. Od dnia 21 sierpnia 1999r. do 26 maja 2000 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. Od dnia 16 października 2000r. podjęła pracę. Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że stosownie do treści art.150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust.2. W tym przypadku prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., nie wcześniej jednak niż od dnia 1 stycznia 2002 r. z zastrzeżeniem ust. 4 (art. 150a ust. 3 ustawy). Zgodnie zaś z art.150a ust. 2 powołanej ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust.1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Osobie, o której mowa powyżej, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia spełnia warunki do nabycia tego prawa określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. (art.150a ust. 4 ustawy). Zgodnie z art.150a ust. 5 osoba, o której mowa w ust.1 i 2, może złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego do dnia 28 lutego 2006r., do właściwego dla jej miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art.37j ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W art. 2 ust.1 pkt 2 lit.a-j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazano, jakie warunki musiała spełnić osoba ubiegająca się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Jednym z nich było niepozostawanie w zatrudnieniu i niewykonywanie innej pracy zarobkowej oraz dokonanie rejestracji we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Wojewoda [..] wskazał, że wymagany staż pracy - okres uprawniający do zasiłku - ustalano na podstawie art. 24 ust. 1-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z powołanym przepisem, do tego okresu wlicza się m.in. okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej tj. okresy wymienione w art. 23 ust.1 pkt 2 oraz w art. 23 ust.2 pkt 1, 2, 4 i 5. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podał, iż żaden przepis prawa obowiązującego wówczas nie gwarantował zachowania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego osobom zatrudnionym, wykonującym pracę zarobkową, prowadzącym działalność gospodarczą, pobierającym rentę bądź zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne bądź niezdolnym do pracy, tylko z uwagi na długi staż. Długoletni staż pracy sam w sobie nigdy nie uprawniał do zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem Wojewody [...] obecna nowelizacja ustawy ma naprawić błąd ustawodawcy przy wprowadzaniu nowelizacji z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 154, poz. 1793), przez który zostały naruszone interesy osób spełniających wówczas wszystkie warunki do uzyskania zasiłku (w szczególności warunek do uzyskania statusu i prawa do zasiłku). Trudno natomiast uznać, że wprowadzenie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. naruszyło interesy osób, które w tym czasie były zatrudnione, były pracownikami wykonującymi pracę zarobkową, prowadziły działalność gospodarczą. Organ odwoławczy stwierdził, że na dzień 31 grudnia 2001 r. M. S. nie była osobą bezrobotną, gdyż w tym czasie była zatrudniona w A sp. z o.o. w T. Potwierdza to zaświadczenie z dnia 10 lutego 2006r., z którego wynika, że skarżąca od dnia 16 października 2000r. jest zatrudniona w tym przedsiębiorstwie, w pełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie organu odwoławczego, M. S. nie spełniała więc podstawowego warunku określonego w art.150a ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art.37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tj. nie mogła legitymować się w tym czasie statusem osoby bezrobotnej, a tym bardziej posiadać prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżąca na dzień 12 stycznia 2002r. posiadała staż pracy wynoszący 24 lata 9 miesięcy 23 dni, w tym 18 lat 3 miesiące i 10 dni pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w okresie pracy w B i C. Wojewoda [...] wskazał, że okresy zatrudnienia M. S. ustalono na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy: 17.06.1974r. - 30.09.1979 r. -D 08.10.1979r. - 29.10.1997r. –B, 14.10.1998r. - 31.12.1998r. - C, 4.09.2000r. - 5.09.2000r. – A sp. z o.o., 16.10.2000r. do 12.01.2002r. – A sp. z o.o. (zatrudnienie trwa do nadal). Ponadto wskazano, iż do stażu pracy, od którego zależy nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego, nie zaliczono okresów zasiłków chorobowych pobieranych po ustaniu zatrudnienia od 30 października 1997r. do 12 lipca 1998r. oraz od 1 stycznia 1999r. do 19 sierpnia 1999r., gdyż nie zostały one wymienione w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. w art. 24 ust. 2, jako okresy uprawniające do zasiłku. Okresy pobierania zasiłku po ustaniu zatrudnienia zostały wymienione w art.23 ust.2 pkt 3 jedynie jako podstawa przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zaliczana do "365 dni". Zgodnie z art. 30 powoływanej ustawy zaliczeniu nie podlegają również okresy pobierania przez skarżącą zasiłków dla bezrobotnych w okresach od 21.07.1998r. do 13.10.1998r. oraz od 21.08.1999r. do 26.05.2000r. Organ odwoławczy stwierdził, że M. S. nie mogła nabyć prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie powołanych przepisów art.150a ust. 1 i 2, gdyż nie spełniała żadnego z warunków określonych w powołanych przepisów. Na dzień 31 grudnia 2001 r. nie była osobą bezrobotną i nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych, a ponadto do dnia 12 stycznia 2002r. nie legitymowała się stażem pracy wynoszącym 25 lat, który uprawniałby ją w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych do uzyskania ww. świadczenia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podała, iż obecnie nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, pozostaje w zatrudnieniu. Ponadto podała, iż PUP błędnie ustalił, że na dzień 12 stycznia 2002r posiadała staż pracy wynoszący 24 lata 9 miesięcy 23 dni, w tym 18 lat 3 miesiące i 10 dni pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w okresie pracy w B i C. Skarżąca podniosła, iż zatrudniona była w B od 8 października 1979 r. do 29 października 1997 r. i umowa ta została rozwiązana bez okresu wypowiedzenia z powodu upadłości zakładu pracy. W związku z takim rozwiązaniem umowy o pracę otrzymała odszkodowanie, czego dowodem jest zaświadczenie o jego wypłaceniu. Zdaniem skarżącej, okres za jaki to odszkodowanie było wypłacone nie może być potraktowany inaczej, jak odpowiadający świadczeniu z przepisu art. 36 § 1 i § 2 Kodeksu pracy. Oznacza to, iż zgodnie z § 2 art. 36 Kodeksu pracy okres, za który przysługuje odszkodowanie wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia ( wyrok NSA - 3308/00, lex nr 77661). Jest on traktowany na równych prawach z okresami różnego rodzaju aktywności zawodowej, jako okresy, w czasie których zatrudnienie nie było wykonywane z ważnych, usprawiedliwionych przyczyn. Dlatego też uważa, że po zsumowaniu okresów zatrudnienia oraz okresu za jaki otrzymała odszkodowanie na dzień 12 stycznia 2002 r. spełniała przesłanki uprawniające ją do zasiłku przedemerytalnego, a odmowa udzielenia tego prawa nie znajduje uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, odnosząc się do argumentów dotyczących wliczenia okresu, za który skarżąca otrzymała odszkodowanie na podstawie art. 7 a ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z pracownikami z przyczyn dotyczących zakładów pracy, że okres ten nie był tożsamy z okresem odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia określonym w art. 36 § 1 Kodeksu pracy, zatem brak było podstawy prawnej do zaliczenia go do okresu zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 150 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) – zgodnie, z którym prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1). Prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego (ust.2). Z treści powołanych przepisów wynika, iż określone w nich świadczenia przysługują na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z treścią art. 37j ust.1 wymienionej ustawy zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli; 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Oznacza to, iż do przyznania osobie zasiłku przedemerytalnego konieczne jest spełnienie przez nią do dnia 12 stycznia 2002 r. warunków do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu status bezrobotnego przysługuje wyłącznie osobie niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej, zdolnej i gotowej do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem wskazanym w ustawie, nieuczącej się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowanej we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli przy tym nie zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit a -j wyłączających status bezrobotnego. Osobą bezrobotną jest zatem tylko osoba, która nie jest zatrudniona, a więc nie pozostaje w stosunku pracy, bądź nie wykonuje innej pracy zarobkowej, czyli nie świadczy pracy na podstawie innego stosunku prawnego niż stosunek pracy. Zgodnie z treścią art. 23 ust.1 pkt 2 a) wymienionej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był on zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę podzielił stanowisko organów administracyjnych, iż w sprawie pozostaje poza sporem, że M. S. do dnia 12 stycznia 2002 r. nie była osobą bezrobotną i nie posiadała prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie spełniała więc dwóch pierwszych przesłanek, określonych w art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, do przyznania jej zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca ostatni raz zarejestrowana była jako osoba bezrobotna w dniu 12 września 2000 r., bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Decyzją z dnia [..] M. S. pozbawiona została statusu osoby bezrobotnej z dniem 16 października 2000 r. z powodu podjęcia zatrudnienia na czas określony. Skarżąca od 16 października 2000 r., jak wynika z zaświadczenia A spółki z o.o. z siedzibą w W. Zakład Produkcyjny w T. z dnia 10 lutego 2002 r., jest osobą zatrudnioną w tej Spółce na podstawie umowy o pracę na czas nie określony. Dodatkowo, jak wynika z umowy o pracę zawartej w dniu 16 czerwca 2001 r., w okresie od dnia 16 czerwca 2001 r. do dnia 15 stycznia 2002 r. skarżąca zatrudniona była w Spółce na czas określony. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej, iż odmowa przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego nie znajduje uzasadnienia, bowiem po zsumowaniu okresów zatrudnienia oraz okresu za jaki otrzymała odszkodowanie, w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu upadłości zakładu pracy, na dzień 12 stycznia 2002 r. spełniła przesłanki uprawniające do zasiłku przedemerytalnego. Zauważyć wprawdzie należy, iż organ odwoławczy przyjmując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca na dzień 12 stycznia 2002 r. legitymowała się stażem pracy wynoszącym 24 lat 9 miesięcy i 23 dni, a więc nie spełniała warunku posiadania wymaganego okresu pracy uprawniającego do zasiłku, nie odniósł się do przyczyn, z powodu których nie zaliczył do stażu pracy okresu, za który otrzymała ona odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę. W ocenie Sądu, naruszenie to jednak nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Treść wyżej powołanego art. 150 a ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje na konieczność spełnienia wszystkich warunków określonych w tych przepisach. Podkreślić należy, iż decydujące znaczenie dla oceny przez organy obu instancji, że skarżącej nie przysługuje zasiłek przedemerytalny miało niespełnienie przez nią do dnia 12 stycznia 2002 r. dwóch pierwszych przesłanek określonych w art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a mianowicie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Staż pracy skarżącej nie był więc podstawą odmowy przyznania jej prawa do zasiłku. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.