III SA/Łd 22/11
WyrokWSA w Łodzi2011-06-21
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego, polegającego na zajęciu zabezpieczającym, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, nawet jeśli strona nie została zawiadomiona o przekształceniu tego zajęcia w zajęcie egzekucyjne?Ratio decidendi
Zastosowanie środka egzekucyjnego, jakim jest zajęcie zabezpieczające, przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne następuje z mocy prawa w określonych warunkach, a dla przerwania biegu przedawnienia kluczowe jest wystawienie tytułu wykonawczego w ustawowym terminie, a nie data jego doręczenia stronie. Brak zawiadomienia strony o tym przekształceniu nie wpływa na skuteczność przerwania biegu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów wniesionych przez A. C. na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Skarżąca podnosiła zarzut przedawnienia zobowiązania. Organy administracji, po wcześniejszych uchyleniach ich postanowień przez WSA, uznały, że bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania zajęcia zabezpieczającego, które następnie przekształciło się w zajęcie egzekucyjne w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego w ustawowym terminie. Skarżąca kwestionowała skuteczność tego zajęcia, zarzucając m.in. antydatowanie dokumentów i brak zawiadomienia o przekształceniu zajęcia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 17 § 1, art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wydał decyzję nr [...], na mocy której dokonał zabezpieczenia na majątku A. C. i P. C. należności pieniężnych z tytułu przewidywanej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 wraz z odsetkami, w łącznej wysokości 29 093,30 zł. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wystawił zarządzenie zabezpieczenia nr [...], natomiast zawiadomieniem z dnia [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. Decyzję o zabezpieczeniu, zarządzenie zabezpieczenia, a także zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym strona otrzymała w dniu [...]. ZUS Oddział w Ł. potwierdził odbiór zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym w dniu [...]. Od decyzji z dnia [...] strona złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...]. W dniu [...] organ drugiej instancji decyzją nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. decyzji z dnia [...] nr [...] określającej zobowiązanie A. C. i P. C. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w wysokości 16 927,80 zł, którą strona otrzymała w dniu [...]. W dniu [...] wierzyciel - wypełniając dyspozycję art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. O powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. powiadomiony został w dniu [...], zaś strona postępowania w dniu [...].
W dniu [...] A. C. i P. C. wnieśli do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. zarzuty, podnosząc naruszenie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podnieśli, iż stosownie do art. 70 ustawy - Ordynacja podatkowa, nastąpiło przedawnienie zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. (jako wierzyciel) nie uwzględnił wniesionych zarzutów. Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła zażalenie.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł., jako wierzyciel, nie uznał zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...]. Na ww. postanowienie strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. (jako organ egzekucyjny) wydał w dniu [...] postanowienie, którym nie uwzględnił następujących zarzutów w sprawie: przedawnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym [...], bezprawnego wystosowania powiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...], wystawienia ww. tytułu wykonawczego na jednego z małżonków.
Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na ww. postanowienie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt I SA/Łd 1186/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko sąd wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów przedawnienia i bezprawnego powiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, bezzasadnie przyjmując, że w tym zakresie jest związany stanowiskiem wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym. Ponadto Sąd wskazał, że organ samodzielnie powinien odnieść się do postawionych przez stronę zarzutów nie zaś powoływać się na uzasadnienie zawarte w innym akcie organu, tym bardziej, że wyrokiem z dnia 18 grudnia 2006 r. o sygn. akt I SA/Łd 1679/06 WSA w Łodzi uchylił ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] w związku z czym nie istnieją one w obrocie prawnym i z całą pewnością nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wydał postanowienie nr [...] o oddaleniu zgłoszonego zarzutu w zakresie przedawnienia obowiązku z uwagi na jego niedopuszczalność. Organ egzekucyjny - powołując się na fakt, że strona zaskarżyła do WSA w Łodzi decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. - stwierdził, że ocena przedawnienia zobowiązania jest przedmiotem odrębnego postępowania, a zatem nie może być merytorycznie rozpatrzona w postępowaniu wszczętym w trybie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Na powyższe postanowienie A. C. i P. C. złożyli zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. A. C. i P. C. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na ww. rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w [...]. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009r. sygn. akt III SA/Łd 464/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...]. W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że z brzmienia art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż organ stwierdza niedopuszczalność wniesionego zarzutu jedynie wtedy, gdy zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. Tymczasem w niniejszej sprawie trudno jest uznać, że zarzut przedawnienia jest faktycznie przedmiotem oceny w postępowaniu toczącym się ze skargi A. C. i P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. uznał zgłoszony zarzut w zakresie przedawnienia obowiązku za nieuzasadniony. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny stwierdził, że z uwagi na fakt, iż odbiór decyzji określającej zobowiązanie podatkowe przez stronę nastąpił w dniu [...], należy uznać, iż w tym dniu nastąpiło przekształcenie z mocy prawa zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne i doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania, o którym mowa w art. 70 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. A. C. złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Strona zarzuciła, że dokument zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] jest antydatowany i powinien być wyeliminowany z obiegu. Strona wskazała również, że decyzję o zabezpieczeniu, zarządzenie zabezpieczenia oraz zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym otrzymałam [...]. Biorąc pod uwagę datę wydania decyzji zabezpieczającej - [...], faktyczną datę zarządzenia zabezpieczenia - [...] oraz datę zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym – [...] stwierdziła, iż czynności podjęte przez organ skarbowy po wydaniu decyzji zabezpieczającej miały miejsce przed jej wyekspediowaniem. W ocenie A. C. zajęcie zabezpieczające jest nieważne, bo dokonane po wydaniu decyzji określającej. Ponadto w odniesieniu do spornej kwestii dotyczącej obowiązku powiadomienia zobowiązanego o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne strona podniosła, że dopiero w dniu odbioru odpisu tytułu wykonawczego, tj. [...] mogła stwierdzić, że tytuł wykonawczy został wystawiony w terminie przewidzianym w ustawie i nastąpiło przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. Ponadto w ZUS nie ma śladu zastosowania środka egzekucyjnego i organ podatkowy sam to przyznał uchylając zawiadomieniem z dnia [...] zajęcie zabezpieczające z dnia [...]. Strona zarzuciła również niezasadność zajęcia prawa majątkowego dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] z uwagi na brak podstaw, aby u tego samego dłużnika zajętej wierzytelności (ZUS) dokonywać dwukrotnie zajęcia tego samego prawa majątkowego (świadczenie przedemerytalne) na poczet tego samego zobowiązania w podatku i na podstawie tego samego tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] r. nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał,powołując się na treść art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, że zaległość A. C. i P. C. dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r., którego termin płatności upływał w roku 2000. Oznacza to że ww. zobowiązanie co do zasady uległoby przedawnieniu z końcem 2005r., gdyby nie fakt, że zawiadomieniem z dnia [...] nr US [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego A. C. stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w organie rentowym. Powyższe zawiadomienie strona odebrała w dniu [...]. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wydał decyzję nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. Powyższą decyzję doręczono stronie w dniu [...]. Wystąpiła zatem okoliczność określona w art. 33a § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, powodująca, że decyzja zabezpieczająca wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jednocześnie organ powołując się na treść art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2009r.), wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. tytuł wykonawczy nr [...] wystawił w dniu [...], czyli po wygaśnięciu decyzji zabezpieczającej, tj. po dniu [...], w trakcie biegu 14 - dniowego terminu do wystawienia ww. tytułu wykonawczego. Tym samym zajęcie zabezpieczające z dnia [...] uległo przekształceniu w zajęcie egzekucyjne. A zatem doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania A. C. i P. C. w rozumieniu art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa. Podnoszony zaś przez stronę zarzut niepoinformowania jej o okoliczności przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne nie podważa skuteczności dokonanego zajęcia w zakresie przerwania biegu terminu przedawnienia. Zajęcie zabezpieczające z mocy prawa przekształca się w zajęcie egzekucyjne i nie zachodzi konieczność zawiadamiania strony o tym fakcie. Ponadto organ wyjaśnił, że wbrew twierdzeniu strony obowiązujące przepisy prawa nie nadają dłużnikowi zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym statusu strony w rozumieniu przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Ponadto organ wskazał, że przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne nastąpiło w dniu wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej, tj. w dniu [...] i bez znaczenia w tym przypadku jest data doręczenia odpisu tytułu wykonawczego dla oceny kwestii przerwania biegu terminu przedawnienia. W sytuacji bowiem, gdy postępowanie egzekucyjne jest poprzedzone postępowaniem zabezpieczającym, w toku którego zastosowano środek w postaci zajęcia prawa majątkowego, skuteczność tego środka dla potrzeb oceny przedawnienia należy rozpatrywać z punktu widzenia przepisów regulujących zasady dokonywania czynności zabezpieczających, a więc na podstawie art. 164 §4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na treść powyższego przepisu, odsyłającego do odpowiedniego stosowania m.in. przepisów regulujących zajęcie prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego, zastosowanie będzie miał art. 79 § 1 ww. ustawy. Z materiału dowodowego wynika, że zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym z dnia [...] zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...], natomiast strona powyższe zajęcie wraz z odpisem zarządzenia zabezpieczenia odebrała w dniu [...]. W związku z powyższym prawidłowość dokonanej czynności zabezpieczającej z punktu widzenia powołanych powyżej przepisów prawa nie budzi wątpliwości. Przekształcenie zaś zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne w dniu [...] nastąpiło w oparciu o prawidłowo dokonaną czynność. Dla skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia nieistotny jest również powołany przez stronę fakt uchylenia zajęcia zabezpieczającego zawiadomieniem z dnia [...], ponieważ zajęcie zabezpieczające uchyla się z uwagi na przekształcenie się w zajęcie egzekucyjne. Powyższe uchylenie nie zniwelowało jednak wcześniejszych skutków powstałych z mocy prawa i potwierdzonych zajęciem egzekucyjnym z dnia [...].
Organ stwierdził, że przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne w dniu [...] skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Co do pozostałych zarzutów podniesionych przez stronę w złożonym zażaleniu, tj. twierdzenia strony, że dokument zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] jest antydatowany i powinien być wyeliminowany z obiegu oraz zarzutu, że wystawienie zarządzenia zabezpieczenia, a następnie zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym było bezprawne, organ wskazał, że w toku postępowania, w wyniku którego wydane zostało ww. zaskarżone postanowienie, strona zarzutu tego nie podniosła. Organ zaś nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. C. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. Zdaniem skarżącej czynności podjęte przez organ skarbowy po wydaniu decyzji zabezpieczającej miały miejsce przed jej wyekspediowaniem. W sposób władczy dokonano czynności przed jej wysłaniem, a w konsekwencji przed doręczeniem, co nastąpiło [...]. Zajęcie zabezpieczające zostało więc dokonane z naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca podniosła, że przyjmując nawet, że czynności organu skarbowego w postępowaniu zabezpieczającym były zgodne z prawem, nie można zgodzić się, iż w związku z przekształceniem się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Skarżąca podała, że przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne z mocy prawa nie "wyszło" ze swymi skutkami poza sferę organu skarbowego. W praktyce u dłużnika zajętej wierzytelności w ZUS pozostało niezmienione (jako zabezpieczające), a później uchylone (jako zabezpieczające). Nie można więc powiedzieć, że został zastosowany środek egzekucyjny przerywający bieg przedawnienia. W ocenie skarżącej organ skarbowy nie zastosował środka egzekucyjnego, a jeśli przyjąć interpretację organów skarbowych, że jednak został zastosowany, to nie została o tym zawiadomiona. Zdaniem skarżącej tytuł egzekucyjny odebrała [...], tj. po upływie okresu przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wnosił o ich oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. wydane w przedmiocie uznania zgłoszonego zarzutu w zakresie przedawnienia za nieuzasadniony.
Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały po uchyleniu poprzednich postanowień wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 464/09. Stosownie do art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 464/09 Sąd zarzucił organom administracji zaniechanie wykonania zaleceń Sądu zawartych w orzeczeniu z dnia [...], bowiem organy odstąpiły od merytorycznego odniesienia się do zarzutu przedawnienia. Ponadto Sąd stwierdził, że w chwili zgłoszenia przez skarżących zarzutu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym nie było żadnych przeszkód faktycznych, ani prawych do jego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wydanych w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 36 z 1991r. poz. 161 ze zm.) - dalej - u.p.e.a. - stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, których podstawą może być jedna, bądź kilka z wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek.
A zatem w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie postępowania egzekucyjnego może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w przepisie art. 33 pkt 1 – 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów.
Skarżąca zgłosiła zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 pkt 1 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
Stosownie do treści art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że zaległość A. C. i P. C. dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r., którego termin płatności upływał w 2000 roku. Sporna pozostaje natomiast kwestia, czy bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego. Sąd podzielił pogląd organów egzekucyjnych, iż zobowiązanie skarżącej co do zasady uległoby przedawnieniu z końcem 2005r., gdyby nie to, że zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego A. C. stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w organie rentowym. Powyższe zawiadomienie strona odebrała w dniu [...]. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wydał decyzję nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. Powyższą decyzję doręczono stronie w dniu [...].
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Natomiast w myśl art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2009 r.), zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b ustawy - Ordynacja podatkowa lub w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 i Nr 273, poz. 2703), pod warunkiem że organ ten wystawi tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji lub od dnia doręczenia upomnienia, jeżeli doręczenie to było wymagane.
W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] w dniu [...], czyli po wygaśnięciu decyzji zabezpieczającej, tj. po dniu [...], w trakcie biegu 14 - dniowego terminu do wystawienia ww. tytułu wykonawczego. Tym samym zajęcie zabezpieczające z dnia [...] uległo przekształceniu w zajęcie egzekucyjne.
Przytoczony wyżej przepis art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga jedynie, aby tytuł wykonawczy był wystawiony w określonym w nim terminie. Słusznie zatem organy administracji uznały, iż dla zastosowania powyższej normy nie ma znaczenia data doręczenia tytułu egzekucyjnego. Kwestia doręczenia tytułu egzekucyjnego ma oczywiście istotne znaczenie, ale tylko dla prawidłowego prowadzenia egzekucji, pozostaje jednak bez wpływu na skuteczność przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne.
Podkreślić więc należy, że zajęcie zabezpieczające z mocy prawa przekształca się w zajęcie egzekucyjne i nie zachodzi konieczność zawiadamiania strony o tym fakcie. Ponadto decydujące znaczenie ma data wystawienia tytułu egzekucyjnego, a nie data jego doręczenia stronie. Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 1814/04, w którym Sąd stwierdził, że w art. 154 par. 4 u.p.e.a. ustawodawca stanowi, iż zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wygaśnięcia decyzji zabezpieczającej, pod warunkiem, że organ podatkowy wystawił tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od wygaśnięcia decyzji. Oznacza to, że zajęcie egzekucyjne następuje z mocy prawa z chwilą wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu, natomiast organ podatkowy ma nadto wystawić tytuł wykonawczy w terminie 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji (LEX nr 686444).
W niniejszej sprawie prawidłowość dokonania zajęcia zabezpieczającego nie została skutecznie zakwestionowana. Wskazać bowiem należy, że wyrokiem z dnia 4 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt I SA/Łd 682/06 oddalił skargę A. C. i P. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie zabezpieczające. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 4 listopada 2006 r. A zatem zarzuty co do prowadzonego postępowania zabezpieczającego nie mogą być przedmiotem ponownej oceny sądu w niniejszym postępowaniu.
Ponadto z przepisu art. 70 § 4 o.p., ani też z żadnego innego przepisu nie wynika, że zastosowany środek egzekucyjny musi być skuteczny, tzn. by doprowadził do wyegzekwowania dochodzonej kwoty, aby spowodować przerwanie terminu przedawnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 2063/09, LEX nr 570256).
Zauważyć też należy, że wykonanie decyzji o zabezpieczeniu następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co wynika z treści art. 33 d § 1 Ordynacji podatkowej. Dokonane zabezpieczenie nie ma charakteru trwałego, decyzja o zabezpieczeniu wygasa bowiem zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jednakże (jak stanowi § 2 tego przepisu) wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania A. C. i P. C. w rozumieniu art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa. Wobec powyższego prawidłowo organy egzekucyjne uznały, że zgłoszony przez skarżącą zarzut przedawnienia zobowiązania nie jest zasadny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu, Sąd oddalił skargę.
B.A
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło