III SA/Łd 223/12
WyrokWSA w Łodzi2012-06-06
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo doręczono przedsiębiorcy wezwania do okazania dokumentów i zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji, czy nałożone kary pieniężne są zasadne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy administracji publicznej obu instancji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności w zakresie prawidłowego doręczenia wezwań i zawiadomień. Niedoręczenie pism pozbawiło przedsiębiorcę możliwości zapoznania się z dowodami i odniesienia się do zarzutów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J.P. karę pieniężną za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym nieokazanie wykresówek, nieprzedstawienie rocznego sprawozdania z działalności oraz niewyznaczenie doradcy ds. bezpieczeństwa. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. J.P. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym nieprawidłowe doręczenie dokumentów i przeprowadzenie kontroli. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. P. kwoty 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Łodzi z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz J. P. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. nr [...] nałożył na J.P. wykonującego przewozy drogowe w ramach firmy A. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł., która na podstawie art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tj. Dz.U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.) została ograniczona z wyliczonej kwoty 192500 zł.
Uzasadnienie decyzji sporządzone w formie formularza zawiera następujące elementy:
I. Naruszenie kierowcy Z.M., za okres 28.02.2010 r. do 27.02.2011 r. podstawa prawna – art. 92 ust. 1, art. 92 ust.1, pkt 2 oraz I p. 11.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym
Opis naruszenia - 11.4. Wykresówki. 1.Nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie.
Kara pieniężna 182 500 zł. / 365 x 500/.
Uzasadnienie faktyczne - Pismem z dnia 31 marca 2011 r. doręczonym w trybie art. 44 k.p.a. wezwano stronę do okazania dokumentów w postaci wykresówek, zapisów z tachografów cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdów kierowcy Z.M. za okres od 28.02.2010 r. do 27.02.2011 r. ( naruszenie dotyczy w sumie 365 dni).
Uzasadnienie prawne – Zgodnie z art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady ( EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz. Urz. WE L 370 z 31.12. 1985), przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej jeden rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
II. Nieprzedstawienie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku.
Podstawa prawna - art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28.10.2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz na podstawie lp. 6.5.4 załącznika do ustawy z dnia 6.09.2001 o transporcie drogowym.
Kara pieniężna 5000 zł.
Uzasadnienie faktyczne – W dniu 29.7. 2011 r. organ I instancji otrzymał pismo z [...] Urzędu Wojewódzkiego wraz z pismem J.P. W wyniku analizy dokumentów ustalono, że przedsiębiorca złożył roczne sprawozdanie z działalności w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych za rok 2010, sporządzone przez doradcę ds. bezpieczeństwa Z.D. w dniu 27.01.2011 r. Ustalono, że doradca ten posiadał ważne uprawnienia do dnia 27.09.2009 r. Przedsiębiorca wyjaśnił, że nie wiedział o nieposiadaniu przez doradcę aktualnego upoważnienia. Sprawozdanie za 2010 r. złożył działając w dobrej wierze. W ocenie organu złożenie sprawozdania za 2010 r. przez osobę nieposiadającą uprawnień skutkuje nieprzesłaniem wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku.
Uzasadnienie prawne – Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych ( Dz.U. nr 199, poz. 1671 ze zm.) przedsiębiorca lub inny podmiot, o których mowa w art. 21 ust. 1, jest obowiązany przesłać wojewodzie, w terminie do 31 stycznia każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.
III. Niewyznaczenie przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz towarów niebezpiecznych lub związany z nim załadunek lub rozładunek, doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych.
Podstawa prawna - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28.10.2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz na podstawie lp. 6.5.3. załącznika do ustawy z dnia 6.09. 2001 r. o transporcie drogowym.
Kara pieniężna 5000 zł.
Uzasadnienie faktyczne – W dniu 29.7. 2011 r. organ I instancji otrzymał pismo z [...] Urzędu Wojewódzkiego wraz z pismem J.P. W wyniku analizy dokumentów ustalono, że przedsiębiorca złożył roczne sprawozdanie z działalności w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych za rok 2010, sporządzone przez doradcę ds. bezpieczeństwa Z.D. w dniu 27.01.2011 r. Ustalono, że doradca ten posiadał ważne uprawnienia do dnia 27.09.2009 r. Przedsiębiorca wyjaśnił, że nie wiedział o nieposiadaniu przez doradcę aktualnego upoważnienia. Sprawozdanie za 2010 r. złożył działając w dobrej wierze. W związku z powyższym stwierdzono naruszenie w postaci niewyznaczenia przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz towarów niebezpiecznych lub związany z nim załadunek lub rozładunek, doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych.
Uzasadnienie prawne – Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych ( Dz.U. nr 199, poz. 1671 ze zm.) przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz towarów niebezpiecznych lub związany z tym przewozem załadunek lub rozładunek jest obowiązany prowadzić nadzór wewnętrzny nad tymi czynnościami i w tym celu wyznaczyć, na swój koszt, doradcę do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, zwanego dalej " doradcą".
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Ł. w dalszej części uzasadnienia, uzupełniającej stan faktyczny i prawny dotyczący w/w punktów I – III wyjaśnił, że J.P. został zawiadomiony pismem z dnia 21.04.2010 r. o zamiarze wszczęcia kontroli w jego przedsiębiorstwie w dniu 11.05.2010 r. Inspektorzy działający z upoważnienia [...].W.I.T.D. udali się w dniu 11.05.2010 r. do siedziby przedsiębiorstwa w celu kontroli. Przedsiębiorca nie poddał się kontroli. Także nie stawił się celem przesłuchania w charakterze świadka, mimo prawidłowego doręczenia mu wezwania z dnia 18.05.2010 r. Także nie zgłosił się na kolejne wezwania organu administracji. W dniu 28.02.2011 r. podjęto ponowną próbę rozpoczęcia kontroli w oddziale przedsiębiorcy mieszczącym się w B., ul. B. 37 oraz wręczono pracownikowi przedsiębiorcy M.K. upoważnienie do kontroli wraz z wezwaniem z dnia 28.02.2011 r. do przedłożenia do kontroli wymaganych dokumentów. W dniu 16.03.2011 r. do organu wpłynęło pismo M.K., zawierające oświadczenie, iż nie pracuje on w firmie J.P. od dnia 12.03.2011 r. wraz z upoważnieniem do kontroli i wezwaniem przedsiębiorcy do przedłożenia wymaganych dokumentów.
Urząd Miasta Ł. w pismach z dni: 7.05.2010 r., 26.10.2010 r. oraz 22.03.2011 r. poinformował organ I instancji, że w dniu 22.04.2002 r. dokonano rejestracji przedsiębiorcy w ewidencji działalności gospodarczej. Pismami z 23 kwietnia 2010 r. oraz 21.04.2011 r. w/w urząd poinformował, że przedsiębiorcy udzielono zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne.
W dniu 21.03.2011 r. przesłuchano w charakterze świadka kierowcę Z.M., pracownika firmy A., który zeznał, że pracuje u strony ok. 5 – 6 lat. Zeznał ponadto, że informacje o zleceniach otrzymuje zazwyczaj telefonicznie od pracodawcy. Zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdów otrzymuje podpisane przez szefa, a resztę wypełnia sam. W oparciu o powyższe ustalenia pismem [...] dnia 31 marca 2011 r. skutecznie doręczonym w dniu 21.o4.2011 r. organ wezwał J.P. do okazania dokumentów w postaci tarcz tachografu, zapisów z tachografów cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy Z.M. za okres od 28.02.2010 r. do 27.02.2011 r. Przedsiębiorca nie przedstawił żadnych dokumentów. W toku kontroli stwierdzono naruszenia, które opisano w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] r., którego próbę doręczenia przedsiębiorcy podjęto w dniu 14.06.2011 r. Organ ustalił, że J.P. opuścił lokal wynajmowany przy ul. C. 53 A w Ł. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, ze przedsiębiorca prowadzi działalność pod w/w adresem. Wobec powyższego 14.06.2011 r. podjęto kolejną próbę doręczenia protokołu wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego za pośrednictwem poczty. W dniu 6.07.2011 r. do organu wpłynęła zwrotna przesyłka zawierająca protokół kontroli wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego z adnotacją " zwrot nie podjęto w terminie". Biorąc pod uwagę powyższe [...]WITD uznał, że protokół wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania został skutecznie doręczony w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 4 lipca 2011 r. Przedsiębiorca nie wypowiedział się co do stwierdzonych naruszeń ani nie przesłał żadnych dokumentów.
J.P. odwołał się od decyzji organu administracji publicznej I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Decyzji zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a., art. 79 a ust. 1 i 9 oraz art. 80 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 55 ust. 2 i art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zdaniem strony decyzja została wydana w wyniku rażącego naruszenia przepisów regulujących zasady podjęcia i przeprowadzenia kontroli. W dniu 28.02.2011 r. inspektorzy transportu drogowego podjęli próbę rozpoczęcia kontroli wręczając stosowne upoważnienie M.K. Pracownik odmówił przyjęcia upoważnienia wyjaśniając, że nie jest umocowany do reprezentowania strony podczas kontroli, a ponadto z uwagi na sprzedaż stacji benzynowej z dniem 12.03.2011 r. uległa rozwiązaniu jego umowa o pracę. Ponadto wyjaśnił, że z uwagi na brak kontaktu ze skarżącym, który spowodowany jest jego chorobą, nie jest w stanie przekazać upoważnienia oraz wezwania do okazania dokumentów. Czynność organu polegająca na przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka Z.M. odbyła się bezprawnie, ponieważ podjęto ją w toku nieistniejącej kontroli. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przesłuchanie w ramach postępowania odwoławczego M.K. Czynność ta jej zdaniem pozwoli ustalić prawdziwe okoliczności wręczenia upoważnienia oraz przeprowadzenia kontroli, o czym nie wspomniano w uzasadnieniu decyzji. J.P. wskazał, że z uwagi na przebytą poważną chorobę przebywa stale pod nadzorem lekarskim i kontakt z nim jest utrudniony, co było powodem braku reakcji na korespondencję.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając naruszenia z lp. 6.5.4 i lp. 6.5.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym wymienił obowiązki jakie spoczywają na przedsiębiorcy w myśl art. 21 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Na podstawie art. 92 ust. 1, ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów m.in. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją w/w rozwiązania jest treść przepisu:
- lp. 6.5.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 5000 zł. nieprzesłanie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku;
- lp. 6.5.3. załącznika do w/w ustawy, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 5.000 zł. niewyznaczenie przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz towarów niebezpiecznych lub związany z nim załadunek lub rozładunek, doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie drogowym towarów niebezpiecznych.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że przedsiębiorca nie złożył rocznego sprawozdania z działalności przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych lub związanego z tym przewozem załadunku lub rozładunku. Ponadto w toku postępowania administracyjnego ustalono, ze również przedsiębiorca nie wyznaczył doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych. Złożone sprawozdanie za rok 2010 sporządził Z.D., którego uprawnienia z zakresu doradcy utraciły ważność z dniem 27.09.2009 r. Wobec czego stwierdzono, że złożone sprawozdanie nie zostało złożone przez doradcę ds. bezpieczeństwa w zakresie transportu towarów niebezpiecznych. Tym samym ustalono, że przedsiębiorca zaniechał obowiązkowej czynności wyznaczenia w/w doradcy. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 10000 zł. za stwierdzone naruszenia z lp. 6.5.4. i lp. 6.5.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia z lp. 11.4 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił:
Zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust . 2 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o czasie pracy kierowców oraz wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15000 zł. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30000 zł. – w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Konsekwencją w/w przepisu jest treści lp. 11.4.ust. 1 załącznika do w/w ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 zł. sankcjonuje za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej w przedsiębiorstwie – za każdy dzień.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 Rozporządzenia Rady ( EWG) 3821/85, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej jeden rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Zgodnie z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:
1) zapisów na wykresówkach,
2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,
3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,
4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności,
5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1
Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca:
1) udostępnia kierowcy na jego wniosek;
2) przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe
zapewniają, aby wszystkie dane wczytywane zarówno z jednostki pojazdowej jak i karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej 12 miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowo nałożono karę za naruszenie polegające na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę Z.M. podczas kontroli w przedsiębiorstwie - za każdy dzień. Organ odwoławczy ustalił, że przedsiębiorca nie okazał łącznie 365 tarcz tachografu lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w określonych dniach.
Zgodnie z art. 89 c ustawy o transporcie drogowym do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W myśl art. 79 a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy lub osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli. Upoważnienie do kontroli zostało wręczone w dniu rozpoczęcia kontroli. Wobec kolejnej nieobecności pracownika w dniu kontroli upoważnienie zostało wręczone zgodnie z art. 79 a ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej pracownikowi kontrolowanego. Zgodnie z art. 80 ust. 1 i ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. W razie nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez kontrolowanego obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika kontrolowanego, który może zostać uznany za osobę, o której mowa w art. 97 Kodeksu cywilnego, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. W myśl tych przepisów czynności kontrolne zostały podjęte w dniu 28.02.2011 r., tj. gdy M. K. był pracownikiem kontrolowanego. Wobec powyższego podnoszone w odwołaniu argumenty planowanego rozwiązania umowy o pracę z w/w pracownikiem nie mają znaczenia dla dokonanych czynności kontrolnych, czy też przebiegu kontroli. Również późniejsze rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem jest bez znaczenia dla przeprowadzonej uprzednio kontroli w przedsiębiorstwie. Również bez znaczenia jest argumentacja strony wskazująca na jej nieobecność w chwili kontroli. Powołane wyżej przepisy o swobodzie działalności gospodarczej dają podstawę do przeprowadzenia kontroli pod nieobecność kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej. Należy wskazać, iż organ kontrolny pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r. skutecznie doręczył stronie zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli pouczając ją o przepisach prawa wynikających z zakresu czynności kontrolnych ustanowionych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. W tym o obowiązku pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. Powyższego obowiązku przedsiębiorca nie wypełnił. Po bezskutecznym doręczeniu szeregu pism przedsiębiorcy organ kontrolny w dniu 28.02.2011 r. podjął czynności kontrolne wręczając upoważnienie pracownikowi kontrolowanego a także wręczając wezwanie do okazania poszczególnych dokumentów. Pracownik M. K. został przesłuchany w dniu 21.03. 2011 r. w charakterze świadka, zeznając że w dniu przesłuchania widział się osobiście z pracodawcą. Ponadto pismem z dnia 31.03.2011 r. organ kontrolny wezwał ponownie przedsiębiorcę do okazania dokumentacji dotyczącej aktywności kierowcy, które to wezwanie mimo awizowania nie zostało odebrane przez wezwanego. W ocenie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie, zgłoszony w odwołaniu wniosek w przedmiocie przesłuchania w charakterze świadka M.K. Okoliczności podnoszone w tym wniosku, a mianowicie okoliczności wręczenia upoważnienia zmierzają jedynie do przedłużenia postępowania administracyjnego. Pracownik był zobowiązany uczestniczyć w czynnościach kontrolnych, po przywołaniu go przez organ kontrolny, co reguluje ustawa o swobodzie działalności gospodarczej.
J.P. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił uchybienie:
- zasadzie wyrażonej w art. 6 k.p.a., poprzez uzyskanie dowodu z naruszenia prawa ,
- zasadzie wyrażonej w art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie art. 79 a ust. 1 i 9 oraz art. 80 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,
- zasadzie wyrażonej w art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie istotnego ze względu na ustalenie poprawności rozpoczęcia kontroli wniosku dowodowego zgłoszonego w treści odwołania,
- art. 107 § 3 k.p.a., w skutek przywołania w treści uzasadnienia dowodu, który nie został przeprowadzony.
Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji brak jest informacji w trakcie jakiej kontroli przesłuchano kierowcę Z.M. w charakterze świadka. Zakładając jednak, że to przesłuchanie przeprowadzono w ramach czynności związanych z kontrolą w przedsiębiorstwie, to uznać należy, że organ dopuścił się naruszenia art. 79 § 1 k.p.a., nie informując strony o zamiarze przeprowadzenia dowodu. Nie było konieczności przesłuchania kierowcy na drodze. W ramach postępowania prowadzonego w związku z kontrolą w siedzibie przedsiębiorstwa nie występują nagłe okoliczności uzasadniające taki sposób przesłuchania świadka. Skarżący wyjaśnił, iż M.K. nie był osobą uprawnioną do przyjęcia upoważnienia do kontroli w dniu 28.02.2011 r., gdyż w dniu 25.02.2011 r. skarżący rozwiązał z nim umowę o pracę. O tej okoliczności pracownik poinformował inspektorów, którzy jednak nie uwzględnili jego odmowy, błędnie pouczając go o odpowiedzialności karnej w sytuacji odmowy podpisania upoważnienia. Organ odwoławczy postąpił nieprawidłowo nie uwzględniając wniosku o przesłuchanie M. K. Wniosek zmierzał do wykazania istotnej okoliczności. Jego celem było ustalenie czy w trakcie czynności funkcjonariusze Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego nie naruszyli prawa stosując wobec kontrolowanego niedozwolone metody perswazji.
Skarżący podniósł, że analizując treść decyzji organów obu instancji zauważalny jest brak spójności tekstów. Organ I instancji administracji powołuje się na okoliczność przesłuchania w dniu 21.03.2011 r. w charakterze świadka kierowcy Z. M. Natomiast w treści decyzji organu odwoławczego znajduje się informacja, że w dniu 21.03.2011 r. przesłuchany w charakterze świadka M.K. zeznał, iż w dniu przesłuchania widział się osobiście u klienta z pracodawcą. M.K. nie mógł spotkać się ze skarżącym u klienta, gdyż jako pracownik stacji benzynowej nie miał w zakresie obowiązków wyjazdów do klientów. W/g wiedzy skarżącego M.K. nie był przesłuchiwany w charakterze świadka, a już na pewno nie w dniu 21.03.2011 r. Tym samym uznać należy, że organ odwoławczy powołuje się w treści decyzji na nieistniejący dowód w celu wykazania, że pracownik stacji benzynowej miał jednak kontakt z pracodawcą i mógł przekazać mu informacje o kontroli firmy.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skarg wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, jednak z innych przyczyn niż wskazane przez stronę.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. 2012.270 – dalej: p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie sądu organy administracji publicznej obu instancji wydając decyzje naruszyły przepisy art. 7, art. 10 § 1, art. 44 § 2 i art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie niesporne pozostaje, iż roczne sprawozdanie przedsiębiorcy z działalności z zakresu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych za rok 2010 r. w dniu 3 stycznia 2011 r. sporządził Z.D., posiadający uprawnienie do sporządzania sprawozdań z w/w zakresu jedynie do dnia 27 maja 2009 r. W związku z powyższym organy administracji obu instancji prawidłowo przyjęły, że złożenie wojewodzie sprawozdania za 2010 r. było bezskuteczne. Tym samym przedsiębiorca nie wykonał, spoczywających na nim, obowiązków określonych w art. 21 ust. 1 i art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych ( Dz.U. nr 199, poz. 1671), polegających na wyznaczeniu doradcy do spraw bezpieczeństwa oraz przesłania wojewodzie rocznego sprawozdania w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.
Zgodnie z art. 89 c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tj. Dz.U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.) do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz.U. z 2007 r., nr 155, poz. 1095 ze zm.).
Organ I instancji pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r., doręczonym skarżącemu w dniu 22 kwietnia 2010 r., zawiadomił o zamiarze wszczęcia kontroli w dniu 11 maja 2010 r. W zawiadomieniu pouczono przedsiębiorcę o treści m.in. art.79 a ust. 9 oraz art. 80 ust. 3 i ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedsiębiorca nie wykonał obowiązku z art. 80 ust. 3 w/w ustawy, to jest nie wskazał osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. W myśl art. 80 ust. 5 tej ustawy w razie nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez kontrolowanego obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 kodeksu cywilnego, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.
M.K. był w dniu 28 lutego 2011 r. zatrudniony w firmie skarżącego. Pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę w dniu 25 lutego 2011 r. z okresem wypowiedzenia 2 – tygodniowym, upływającym w dniu 12 marca 2011 r. Wbrew zarzutom skargi inspektorzy organu administracji, w myśl powołanych wyżej przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, uprawnieni byli wręczyć w dniu 28 lutego 2011 r. temu pracownikowi upoważnienie do kontroli. Szczególnie w sytuacji, gdy pracodawca nie wskazał, zgodnie z art. 80 ust. 3 w/w ustawy, osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli.
Nie było także podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przesłuchanie M.K.na okoliczności związane z wręczeniem mu upoważnienia do kontroli. Przepisy ustawy nie wymagają zgody pracownika przedsiębiorcy do odbioru upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. M.K. w dniu wręczenia upoważnienia był pracownikiem obsługującym klientów firmy skarżącego. Był zatem osobą czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności, a więc osobą określoną w art. 97 kodeksu cywilnego.
W dniu 28 lutego 2011 r. inspektorzy dokonujący kontroli przekazali M. K. wezwanie dla skarżącego do przedłożenia dokumentów, w tym m.in. tarcz tachografu oraz dokumentacji potwierdzającej nieprowadzenie pojazdu za okres objęty kontrolą wszystkich kierowców. M.K. nie przekazał zawiadomienia pracodawcy. W dniu 15 marca 2011 r. odesłał je przesyłką pocztową na adres organu administracji I instancji.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego niezasadne jest stanowisko organu odwoławczego, iż M.K. spotkał się osobiście ze skarżącym w dniu 21 marca 2011 r. M.K. nie był w dniu 21 marca 2011 r. przesłuchiwany przez organ administracji I instancji, jak błędnie przyjmuje organ odwoławczy. Nie można zatem uznać, ze tego dnia mógł powiadomić stronę o obowiązku złożenia dokumentów wymienionych w wezwaniu z dnia 28 lutego 2011 r. W dniu 21 marca 2011 r. przesłuchany został przez organ Z.M. Przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka dotyczyło innych okoliczności niż spotkanie skarżącego z M.K.
Błędne jest także stanowisko organów, dotyczące doręczenia przedsiębiorcy wezwania z dnia 31 marca 2011 r. do przedłożenia do kontroli tachografów cyfrowych i innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy Z.M. za okres od 28 lutego 2010 r. do 27 lutego 2011 r. Wezwanie wysłane przesyłką pocztową na adres biura skarżącego – Ł., ul. C. 53 A nie zostało podjęte przez adresata. Nie można również uznać, by istniały podstawy do przyjęcia doręczenia tego wezwania w trybie art. 44 k.p.a. Doręczyciel bowiem nie zamieścił na kopercie i załączonym do niej druku – potwierdzenie odbioru, przewidzianej w art. 44 § 2 k.p.a. adnotacji o powiadomieniu adresata o miejscu pozostawienia pisma ( w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach biura) wraz z informacją o możliwości jego odbioru. Powyższe wezwanie z dnia 31 marca 2011 r. nie zostało także doręczone skutecznie na adres B. ul. B. 37. Brak prawidłowego doręczenia przesyłki potwierdza Poczta Polska S.A. w piśmie ( bez daty), które wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Ł. w dniu 22 kwietnia 2011 r. ( k. 140 akt administracyjnych). W piśmie tym poczta przyznała, że przesyłka została zwrócona nadawcy niezgodnie z przepisami k.p.a. i przeprasza za powstałą nieprawidłowość. Ponadto z akt sprawy wynika, że w sposób nieprawidłowy awizowano przesyłkę zawierającą zawiadomienie z dnia 14 czerwca 2011 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego wobec strony oraz protokół kontroli. Przesyłki tej skarżący nie odebrał. Została ona zwrócona nadawcy bez prawidłowego oznaczenia miejsca pozostawienia informacji o możliwości jej odbioru przez adresata, a zatem w sposób niezgodny z art. 44 § 2 k.p.a.
Niedoręczenie powyższych pism ( bezpośrednio bądź w sposób określony w art. 44 k.p.a.) pozbawiło przedsiębiorcę możliwości dokładnego zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy. Uniemożliwiło mu także odniesienie się do zarzutów czynionych przez organy administracji i ewentualne zgłoszenie dowodów lub wniosków dowodowych.
Skarżący miał obowiązek złożyć tarcze tachografu ( wykresówki), zapisy z tachografów cyfrowych i inne dokumenty potwierdzające nieprowadzenie pojazdu przez kierowcę, jednakże dopiero po doręczeniu mu stosownego wezwania przez organ. Skoro wezwanie takie do niego nie dotarło, to organ nie był uprawniony nałożyć na przedsiębiorcę kary pieniężnej za niewskazanie wykresówek lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu.
Wobec niedoręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego przedsiębiorca nie był w stanie odnieść się do treści, niekorzystnych dla niego, zeznań złożonych w dniu 21 marca 2011 r. przez świadka Z.M.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie prawa, które organ stwierdził w wyniku przeprowadzonej kontroli. W wyniku rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, nałożona zostaje jedna kara pieniężna, którą wylicza się co do zasady, poprzez zsumowanie kar za poszczególne naruszenia. Ta jedna kara pieniężna nie wynika jednak z prostego zsumowania kar za poszczególne naruszenia, bowiem jej górna granica jest zawsze ograniczona do kwoty określonej w ustawie, tj. 15000 zł. przy kontroli drogowej lub 30000 zł. przy kontroli w przedsiębiorstwie. Niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar za poszczególne uchybienia, kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekroczyć kwoty określonej w ustawie. Nie chodzi więc o wiele spraw i wiele pojedynczych kar, tylko o jedną sprawę, spowodowaną niekorzystnym dla strony wynikiem kontroli oraz jedną karę za wszystkie stwierdzone uchybienia. Przepisy ustawy o transporcie drogowym wyraźnie wskazują, że etapem początkowym postępowania jest jedna kontrola, a etapem końcowym jest jedna kara. Wysokość tej kary po jednej kontroli podlega ustawowemu ograniczeniu, a to sprawia, że wszystkie naruszenia i jednostkowe kary muszą być rozpatrywane jednocześnie, gdyż są ze sobą związane i są przedmiotem jednej sprawy administracyjnej o ukaranie za wszystkie naruszenia stwierdzone w czasie jednej kontroli ( v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 958/09 – LEX nr 746361).
W związku z powyższym, mimo prawidłowych ustaleń organów administracji w zakresie nałożenia kar za nieprzedstawienie wojewodzie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania o działalności przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy towarów niebezpiecznych oraz za niewyznaczenie przez przedsiębiorcę doradcy do spraw bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając to za niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Natomiast na podstawie art. 152 p.p.s.a. sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Organ administracji rozpatrując sprawę ponownie doręczy skarżącemu wezwania z dnia 28 lutego 2011 r. i z dnia 14 czerwca 2011 r. do przedłożenia do kontroli wymaganych dokumentów, a ponadto zawiadomienie z dnia 14 czerwca 2011 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego ( wraz z protokołem kontroli). Umożliwi także stronie zapoznanie się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie i wyznaczy termin do ewentualnego złożenia wniosków dowodowych. Dopiero po doręczeniu stronie w/w wezwań i upływie terminu do złożenia wniosków dowodowych podejmie dalsze czynności w sprawie.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło