III SA/Łd 228/11

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Rektora A. w Ł. z dnia [...] L.dz. [...] w przedmiocie odmowy nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu postanawia 1) oddalić wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu K. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego R.A. III SA/Łd 228/11 Uzasadnienie Pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r. K. K. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Rektora A. w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu. Wyrokiem z dnia 20 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W związku z treścią rozstrzygnięcia skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wobec ustalenia, iż wniosek nie został wniesiony na urzędowym formularzu "PPF", skarżący został wezwany do jego przedłożenia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W terminie zakreślonym do wniesienia formularza skarżący przedłożył pismem z dnia 28 października 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF". Z formularza wynikało, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie w dniu 3 listopada 2011 r. skarżący złożył w Sądzie osobiście kolejny formularz wniosku na druku "PPF". W tym wniosku wnosił o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż jest osobą bezrobotną. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Nie osiąga żadnych dochodów. Określając swój stan majątkowy, skarżący podał jednakże, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 2.000 zł (wniosek z 28 października 2011 r.), a w kolejnym wniosku z dnia 4 listopada podał, że oszczędności wynoszą ok. 2.500 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie przyjęto, iż skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zauważyć bowiem należy, iż w swoim pierwszym wniosku z dnia 28 października 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) składał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie jednak, w dniu 3 listopada 2011 r., skarżący złożył w Sądzie osobiście kolejny formularz wniosku na druku "PPF", w którym wniosku wnosił o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W tej sytuacji referendarz uznał, iż zamiarem skarżącego było wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że skarżący dysponuje oszczędnościami w kwocie 2.500 zł. W ocenie referendarza, w sytuacji posiadania wskazanych oszczędności skarżący nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II OZ 985/07, z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1231/10. Przedmiotowe okoliczności, tj. posiadane oszczędności – w zestawieniu z wysokością obciążających skarżącego, na tym etapie postępowania, kosztów sądowych (ograniczają jedynie do kosztów związanych z ewentualnym wniesieniem skargi kasacyjnej, od której wpis wynosiłby 100 zł i opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, ewentualnych pozostałych innych kosztów sądowych) pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, referendarz zważył co następuje. Rozpoznając wniosek skarżącego w tym zakresie, referendarz miał na względzie fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W świetle przedstawionych powyżej informacji o stanie majątkowym skarżącego – braku bieżących dochodów, mając na uwadze, że skarżący został zobligowany do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w ocenie referendarza, skarżący nie jest już w stanie ponieść dodatkowych kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, a taki byłby niewątpliwie niezbędny w przypadku ewentualnego wnoszenia skargi kasacyjnej. W ocenie referendarza, nie można w tej sytuacji wymagać od strony skarżącej poniesienia jeszcze tych dodatkowych kosztów postępowania związanych z zastępstwem procesowym, mogłyby one albowiem stanowić niemożliwe do poniesienia obciążenie budżetu domowego skarżącego. Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak postanowieniu. R.A.