III SA/Łd 228/17

Dnia 23 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. B.K. Postanowieniem z dnia (...) nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 § 1 i art. 60 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia (...) nr (...) w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 r. i uchylenia zajęcia świadczenia przedemerytalnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W skardze na powyższe postanowienie A. M. wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień l i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia dla DIS w Ł. z uwagi na niezgodność z prawem i nakazanie wydania postanowienia skutkującego umorzeniem w trybie art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 i § 2 u.p.e.a. nielegalnie wszczętego postępowania egzekucyjnego, uchyleniem zajęcia świadczenia przedemerytalnego A. M., jako pozbawionych podstawy prawnej wraz z należnymi odsetkami oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady praworządności poprzez obrazę: - art. 2, 7 i 8 Konstytucji i art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do ich treści. - art. 35 § 1, § 2; art. 38 k.p.a. poprzez nie zastosowanie się do ich treści. - art. art. 6 - 10, 97 § 1 pkt 4 i § 2, 98 § 1, 101 § i § 3, 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie lub pominięcie ich treści przy wydaniu postanowienia. - art. 122, 165 § 1, 180 § 1, 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o.p. oraz art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § l, art. 80 i art. 81 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., tj. przepisów kształtujących postępowanie podatkowe i egzekucyjne, w tym zasadę prawdy obiektywnej poprzez błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie. - art. 154 § 1 i § 4, art. 156 § 1 pkt 3, art. 157 § 1 u.p.e.a. przez ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie. - art. 33 § 1, § 2, § 4, art. 33a § 1 i § 2, art. 207, art. 208, art. 211, art. 212 o.p. przez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. - art. 59 § 1 pkt 2, 3, 7, 10 i § 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. przez ich błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie. - art. 231, art. 233 § 4, art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 13, pkt 3 i 4 k.k. przez działanie skutkujące naruszeniem ich treści. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że kluczowym zagadnieniem w tym postępowaniu jest kwestia nieskutecznego przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. W piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2018 r. skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 1258/14 NSA mocą którego NSA uchylił wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 października 2013 r. i zaskarżoną decyzję w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika należności pieniężnych. Na rozprawie w dniu 4 stycznia 2018 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do ustosunkowania się do treści wyroku NSA w sprawie II FSK 1258/14 w kontekście przedmiotowej sprawy w terminie 10 dni. W piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2018 r. organ administracji odnosząc się do wyroku sygn. II FSK 1258/14 wskazał, że wyrokiem tym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Łodzi z dnia 25.10.2013 r. sygn. akt I SA/Łd 354/11 i zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) r. nr (...) w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika należności pieniężnych. W kontekście wpływu powyższego rozstrzygnięcia na wynik niniejszej sprawy organ podniósł, że na dzień sporządzenia odpowiedzi, nie upubliczniono uzasadnienia do ww. wyroku NSA, co powoduje brak możliwości szczegółowego odniesienia się o argumentacji Sądu. Wynikające natomiast z sentencji orzeczenia NSA uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. powoduje konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy ww. wniosku zobowiązanego. W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. rozpatrzy wniosek merytorycznie. W ramach tego postępowania dokonana zostanie analiza przesłanek do ewentualnego stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Skutkiem powyższego będzie wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia. Ewentualne stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika, skutkowałoby brakiem możliwości dokonania na podstawie ww. decyzji zabezpieczenia na majątku podatnika. W takiej sytuacji nieskuteczne byłoby przekształcenie ww. postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne, czego skutkiem byłoby przedawnienie przedmiotowej należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt: I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt: I OZ 382/08 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadminstracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym). W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 221/08, wyrok WSA z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt: III SA/Wa 3321/08), przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd powziął wiadomość, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyło się postępowanie ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 354/11 w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika należności pieniężnych, w którym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r. NSA uchylił powyższy wyrok WSA w całości oraz uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia (...) nr (...). W uzasadnieniu NSA wskazał m.in., że "Decyzja o zabezpieczeniu, choć po jej wygaśnięciu nie kształtuje już dalszych praw i obowiązków strony, to jednak w czasie jej obowiązywania wywołała skutki, które mają wpływ na prawa i obowiązki podatnika także po jej wygaśnięciu. Są nimi przykładowo zachowanie w mocy zarządzenia zabezpieczającego ( art. 33 § 2 O.p.), na podstawie którego stosowane są środki egzekucyjne w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązania, zawieszenie biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 6 pkt 4 O.p.) oraz przerwanie biegu terminu przedawnienia w wyniku przekształcenia się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne - art. 154 § 6 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.). Podatnik nie powinien ponosić negatywnych kwalifikowanych skutków naruszeń prawa, których dopuściły się organy podatkowe (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 r., II FSK 3006/17)". Wobec powyższego uznać należy, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od rozstrzygnięcia, jakie zapadnie przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Ł. po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika należności pieniężnych. Należy bowiem podkreślić, że w niniejszej sprawie organy odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego uznając, że w sprawie doszło do skutecznego przekształcenia postepowania zabezpieczającego w egzekucyjne a tym samym przerwania biegu terminu przedawnienia co skutkowało uznaniem, że obowiązek istnieje jest wymagalny, nie został umorzony oraz nie wygasł z innego powodu. Skarżący natomiast kwestionuje skuteczność przekształcenia postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne, a tym samym podnosi, że wymagane należności się przedawniły. Zatem, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku skarżącego, skutkowałoby to brakiem możliwości dokonania na podstawie ww. decyzji zabezpieczenia na majątku podatnika. Nie doszłoby zatem do przekształcenia postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne, a należność dochodzona od skarżącego przedawniłaby się, co skutkowałoby zasadnością wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego dopóki nie zostanie wydane prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika należności pieniężnych, zasadnym jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji. B.K.