III SA/Łd 231/16

WyrokWSA w Łodzi2016-06-02

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska, Irena Krzemieniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia egzaminatora z ewidencji, oparte na prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się postępowania dotyczące możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku karnego?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne nie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli toczące się postępowania dotyczące możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku karnego mają jedynie pośredni związek z rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej stanowi obligatoryjną podstawę do skreślenia egzaminatora z ewidencji, a jego konsekwencje muszą być uwzględniane przez organ administracji, dopóki wyrok ten znajduje się w obrocie prawnym.
Stan faktyczny
Skarżący A. H. został skreślony z ewidencji egzaminatorów decyzją Marszałka Województwa, utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, z uwagi na prawomocny wyrok skazujący go za przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 k.k.). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania administracyjnego, mimo złożenia wniosków o wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku karnego do Rzecznika Praw Obywatelskich, Ministra Sprawiedliwości, I Prezesa Sądu Najwyższego oraz Prokuratora Generalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów oddala skargę. Decyzją z dnia (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 155 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa (...) z dnia (...) o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez Marszałka Województwa (...) egzaminatora A. H. numer ewidencyjny [...]. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy wskazał, że A. H. wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt (...) został skazany za przestępstwo opisane w art. 286 § 3 k.k. Wobec powyższego Marszałek Województwa (...), powołując się na art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, wydał w dniu (...) zaskarżoną decyzję. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie zawieszenie wszczętego postępowania do czasu rozpoznania przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Ministra Sprawiedliwości, I Prezesa Sądu Najwyższego oraz Prokuratora Generalnego wniosków o wniesienie skargi kasacyjnej od wskazanego wyroku. Organ II instancji uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, przytoczył treść art. 71 ust. 1 i art. 58 ust. 1 pkt 1-9 ustawy o kierujących pojazdami oraz wskazał, iż marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w B. z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt (...) za przestępstwo stypizowane w art. 286 § 1 k.k. Powyższe przestępstwo jest przestępstwem popełnionym w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Organ II instancji wyjaśnił, że ze względu na wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz w art. 6 k.p.a. zasadę praworządności ani organ I instancji ani organ wyższego stopnia nie może działać wbrew obowiązującym i jednoznacznie brzmiącym przepisom prawa. Wskazał na ciążący na organie obowiązek uwzględnienia normy określonej w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że okoliczność złożenia do Rzecznika Praw Obywatelskich, Ministra Sprawiedliwości, I Prezesa Sądu Najwyższego oraz Prokuratora Generalnego wniosków o wniesienie w jego imieniu skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku uzasadnia stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – zawieszenie wszczętego przez organ I instancji postępowania, organ II instancji stwierdził, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Organ II instancji wskazał przy tym, że w przypadku, gdyby wniosek skarżącego zyskał akceptację, a w dalszej kolejności skarga kasacyjna zostałaby uwzględniona, należałoby zastosować jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji, mający swoje umocowanie w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Złożenie przez skarżącego do wymienionych powyżej podmiotów wniosków o wniesienie w jego imieniu skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 października 2014 r. (sygn. akt (...)) nie jest zagadnieniem wstępnym, albowiem wydanie decyzji – w trybie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, jest w obecnym stanie faktycznym jak najbardziej możliwe (czy wręcz nawet, uwzględniając związany charakter przedmiotowej normy – obowiązkowe) i znajduje swoje uzasadnienie w przepisach prawa. W skardze na powyższą decyzję A. H. wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 6 i 7 k.p.a. poprzez dokonanie czynności procesowych w sposób nie uwzględniający słusznego interesu obywatela oraz niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy w zakresie dotyczącym przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania administracyjnego; 2. art. 8 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie winno być prowadzone w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do władzy publicznej poprzez jego nie zastosowanie i przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania przez organ I instancji; 3. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wywiązanie się z obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w wyniku czego została wydana błędna decyzja; 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji mimo zaistnienia okoliczności uzasadniających jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., tj. przyznanie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, na podstawie których organ I instancji winien orzec o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a.; W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ I instancji, nie uwzględniając wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia skarżącego z listy egzaminatorów, naruszył zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, które w efekcie mają przynosić praworządne rozstrzygnięcia organów administracyjnych, czyniąc zadość zasadzie trwałości decyzji administracyjnych. Wskazany wniosek został złożony z uwagi na złożone do Rzecznika Praw Obywatelskich, Prokuratora Generalnego, I Prezesa Sądu Najwyższego oraz Ministra Sprawiedliwości wystąpienie, aby uprawniony organ wniósł w imieniu i na rzecz skarżącego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt (...). W sprawie aktualnie toczą się postępowania zainicjowane wnioskami skarżącego zarówno przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Zespołem Wstępnej Oceny Wniosków za nr [...] oraz Ministerstwem Sprawiedliwości Biurem Kontroli i Audytu Wewnętrznego Wydziałem Skarg i Wniosków za nr [...] których przedmiotem jest ocena zasadności żądania skarżącego do wniesienia w jego imieniu i na jego rzecz skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, sygn. akt (...). Zdaniem skarżącego w świetle powyższego zasadnym jest uznanie, iż dopóki Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Minister Sprawiedliwości nie podejmą decyzji w przedmiocie uwzględnienia lub też nie wniosku skarżącego, wydanie decyzji w sprawie skreślenia z listy egzaminatorów było co najmniej przedwczesne, a zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Według skarżącego pominięte zostały podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Organ II instancji nie podjął czynności mających na celu weryfikację i dokonanie wnikliwej analizy dokumentów złożonych przez skarżącego, a znajdujących się w aktach sprawy, m.in. wystąpienia do Rzecznika Praw Obywatelskich czy też Ministerstwa Sprawiedliwości. Jest to w świetle niniejszej sprawy o tyle istotne, albowiem stanowi przesłankę uzasadniającą zawieszenie przez organ I instancji postępowania w sprawie. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jakim jest rozpoznanie wystąpienia odpowiednio do Rzecznika Praw Obywatelskich czy też Ministerstwa Sprawiedliwości stanowi zagadnienie wstępne, a zatem w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.z 2012 r. poz, 1270 ze zm.) – dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a.". W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 ust. 1 pkt 9 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 155 z późn. zm.), egzaminatorem jest osoba, która: nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. W świetle zaś art. 71 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów, w przypadku niespełniania przez niego co najmniej jednego z wymagań, o których mowa w art. 58 ust. 1 pkt 1-9. Oznacza to, że marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji egzaminatorów w przypadku skazania go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy w B. z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt (...) za przestępstwo stypizowane w art. 286 § 1 k.k. Zgodnie z tym unormowaniem: Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. § 2. Tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy. § 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Skarżący podnosił, że w sprawie aktualnie toczą się postępowania zainicjowane wnioskami skarżącego zarówno przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Zespołem Wstępnej Oceny Wniosków za nr [...] oraz Ministerstwem Sprawiedliwości Biurem Kontroli i Audytu Wewnętrznego Wydziałem Skarg i Wniosków za nr [...], których przedmiotem jest ocena zasadności żądania skarżącego do wniesienia w jego imieniu i na jego rzecz skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, sygn. akt (...). Zdaniem skarżącego w świetle powyższego zasadnym jest uznanie, iż dopóki Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Minister Sprawiedliwości nie podejmą decyzji w przedmiocie uwzględnienia lub też nie wniosku skarżącego, wydanie decyzji w sprawie skreślenia z listy egzaminatorów było co najmniej przedwczesne, a zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Skarżący uważa, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, gdyż w zaistniałym w sprawie przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, organ powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem skarżącego takim zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie jest toczące się przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich oraz Ministrem Sprawiedliwości postępowanie zmierzające do ustalenia, czy uzasadnione będzie wniesienie kasacji od wyroku będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Z takim poglądem skarżącego nie można się zgodzić. Wskazać należy, że dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie w sprawie administracyjnej, kwestią wstępną jest takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do ustalenia okoliczności faktycznych, których ustalenie w świetle przepisów prawa będących podstawą subsumpcji warunkuje załatwienie sprawy. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego (wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2014 r., II SA/Kr 1541/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony, zakończenie postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1570/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższy sposób rozumienia art. 97 § 1 pkt 4 kpa należy stwierdzić, że toczące się przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich oraz Ministrem Sprawiedliwości postępowanie, mające na celu wstępną ocenę wniosku skarżącego o wniesienie kasacji, nie stanowi zagadnienia wstępnego warunkującego zawieszenie postępowania prowadzonego w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów. Istotną kwestią dla rozstrzygnięcia tej sprawy było uprawomocnienie się wyroku karnego uznającego skarżącego winnym popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 286 § 1 k.k. Zaistniały zatem wszelkie przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji. Nie ma więc żadnej bezpośredniej zależności pomiędzy postępowaniem toczącym się przed Rzecznikiem Praw Obywatelskich oraz Ministrem Sprawiedliwości, a rozpatrywaną sprawą. Podkreślić należy, że gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Poznaniu z 5 czerwca 2013 r., II SA/Po 359/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również wypada, że w czasie rozstrzygania przez organ sprawny ma on obowiązek uwzględniania sytuacji prawnej strony ukształtowanej na skutek wydania prawomocnego wyroku sądu karnego. Sama możliwość uchylenia tego prawomocnego wyroku w przyszłości, w wyniku nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, niezależnie od tego, na jakim etapie znajduje się to postępowanie ponieważ złożenie skarg kasacyjnych od orzeczeń wydanych przez sądy powszechne nie odbiera tym orzeczeniom atrybutu prawomocności. Wobec powyższego prawomocny wyrok karny z 14 października 2014 r. jest dla organów wiążący i dopóki znajduje się on w obrocie prawnym, jego konsekwencje nie mogą być ignorowane. Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wspomniany wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt (...) jest kwalifikowanym dowodem na okoliczności wskazane w hipotezie przepisów art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, co stanowi obligatoryjną podstawę skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. B.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło