III SA/Łd 234/13

Dnia 28 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2013 roku skargi S. G. w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie przez Dyrektora [...] pełniącego obowiązki Kierownika Centrum "A" w O., który to Integracyjny Ośrodek [...] został powołany i jest prowadzony przez Fundację "B" w O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 589/12 1. wymierza Dyrektorowi [...] pełniącemu obowiązki Kierownika Centrum "A" w O., który to Integracyjny Ośrodek [...] został powołany i jest prowadzony przez Fundację "B" w O. grzywnę w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 589/12; 2. stwierdza, że niewykonanie wyroku określonego w punkcie 1 miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Od dnia 6 czerwca 2011r. S. G. realizowała indywidualny program zatrudnienia socjalnego w Centrum A w O. W dniu 29 września 2011r. Dyrektor A w O. oświadczył S. G., że zwalnia ją dyscyplinarnie. W dniu 4 października 2011r. S. G. wezwała pisemnie Dyrektora A do zmiany stanowiska i umożliwienie jej kontynuowania relegacji programu. Dyrektor A nie odpowiedział na to pismo. Po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa S. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora A w przedmiocie niepodjęcia decyzji w sprawie zaprzestania realizacji programu zatrudnienia socjalnego. Wyrokiem z dnia 22 marca 2012r. w sprawie III SAB/Łd 4/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Dyrektora Centrum A w O. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zaprzestania realizacji programu zatrudnienia socjalnego przez S. G. w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia Sądu. Wymieniony wyrok stał się prawomocny od dnia 18 maja 2012r. a akta administracyjne przekazano do organu w dniu 1 czerwca 2012r. Decyzją z dnia 30 września 2011r. Dyrektor A w O. wykreślił S. G. z udziału w indywidualnym programie zatrudnienia socjalnego. W decyzji wskazano, że podczas wywiadu uzupełniającego, związanego z określeniem sytuacji bytowej, skarżąca wykazała nieprawdziwe powody wnioskując o przystąpienie do programu gdyż podniosła, że w wyniku ubóstwa mąż i syn skarżącej są osobami bezrobotnymi. W ocenie organu nie są to informacje zgodne z prawdą, a skarżąca nie spełnia innych warunków określonych w art. 1 ustawy o zatrudnieniu socjalnym. Organ podkreślił również, że skarżąca odmówiła podpisania oświadczenia, że nie osiąga dochodów w wyniku zatrudnienia u brata, zatem na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy o zatrudnieniu socjalnym powinna zakończyć udział w programie. Zdaniem Dyrektora Centrum A w O., skarżąca naruszyła zasady regulaminu uczestnictwa, w tym dyscypliny i zasad etyki, poprzez zakłócenie pracy A swoim zachowaniem w toku zebrania samorządu uczestników. Organ podkreślił, że skarżąca zaprzestaje uczestnictwa w realizacji programu zatrudnienia socjalnego z dniem 30 września 2011r. Na wymienioną decyzję S. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 10 października 2012r. w sprawie III SA/Łd 589/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 30 września 2011r. W uzasadnieniu podniesiono, że w zaskarżonej decyzji Dyrektor A w O. nie powołał się na żadną z okoliczności wskazanych w art.13 ust.4 pkt 1 i 2 ustawy z 13 czerwca 2003r. Treść decyzji jest niejasna, lakoniczna i pozbawiona możliwości wyciągnięcia z niej logicznych wniosków. Decyzja ta nie zawiera podstawy prawnej, brak jest również pouczenia o możliwości wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego. Sąd uznał również, że wydanie decyzji przez Dyrektora A w O. opatrzonej datą 30 września 2011r., czyli datą wsteczną, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, tym bardziej, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego z momentem doręczenia jej skarżącej, czyli w dniu 18 maja 2012 r. Zaskarżona decyzja nie mogła być wydana w dniu 30 września 2011r., bowiem w dniu orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 4/12, tj. 22 marca 2012 r., nie było jej w przekazanych sądowi aktach sprawy i dlatego właśnie wydany został wyrok zobowiązujący Dyrektora A do wydania takiego rozstrzygnięcia. Wskazane powyżej uchybienia stanowią naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art.107 kpa. W związku z czym , na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a.) i c.) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd uznał, że Dyrektor Centrum A w O. powinien rozważyć zaistniałe okoliczności faktyczne dotyczące zatrudnienia S. G. na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym, jak również wydać decyzję administracyjną opartą na przepisach tej ustawy i odpowiadającą wymogom formalnym przewidzianym w art. 107 k.p.a. W ocenie Sądu organ winien mieć na uwadze, że rozstrzygniecie winno zawierać również logiczne i przekonywujące uzasadnienie, obejmujące wyczerpujące odniesienie się do zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Wymieniony wyrok stał się prawomocny od dnia 13 grudnia 2012r. W dniu 13 grudnia 2012r. S. G. stawiła się w Centrum A w O. i złożyła oświadczenie, że chce nadal kontynuować realizację programu zatrudnienia socjalnego i uczestniczyć w zajęciach prowadzonych przez Centrum. Pismem z dnia 13 grudnia 2012r. Dyrektor Centrum A w O. odmówił realizacji przez skarżącą programu zatrudnienia socjalnego. W dniu 16 stycznia 2013r. doręczono Centrum A w O. odpis prawomocnego wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12 wraz z uzasadnieniem. W dniu 15 stycznia 2013r. S. G. wysłała do Dyrektora Centrum A w O. pismo wzywające do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie III SA/Łd 589/12. W dniu 16 stycznia 2013r. adresat odmówił przyjęcia przesyłki. W dniu 29 stycznia 2013r. S. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na niewykonanie wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12 i wniosła o wymierzenie Dyrektorowi Centrum A w O. kary grzywny. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Dyrektor Centrum A w O. nie wykonał wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12 czym złamał prawo. Dyrektor A twierdzi, że wyrok jej nie dotyczy co stanowi kpinę z Sądu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum A w O. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie jest organem administracji publicznej i wyrok w sprawie III SA/Łd 589/12 go nie dotyczy. S. G. rażąco naruszyła dyscyplinę i nie może kontynuować programu zatrudnienia socjalnego. Zachowano procedurę zwolnienia skarżącej i było to zgodne z prawem. WSA w Łodzi w wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12 dokonał błędnej wykładni prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art.154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270)- dalej –p.p.s.a. Zgodnie z treścią art.154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art.154 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art.154 § 6 wymienionej ustawy grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z przepisu art.154 § 1 p.p.s.a. wynika, że przesłanką skargi, o której mowa w tym przepisie jest bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania po wyroku uchylającym akt lub czynność. Bezczynność ma natomiast miejsce wówczas gdy organ w powtórnym postępowaniu, prowadzonym na skutek wydania uprzednio wyroku w sprawie sądowoadministracyjnej, mimo upływu wymaganego terminu nie załatwia sprawy tzn. nie wydaje nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Termin do wykonania przez organ wyroku sądu zaczyna biec od dnia doręczenia organowi tego wyroku. Niewykonanie wyroku przez organ nastąpi w sytuacji gdy nie ustosunkuje się on w pełni do treści wyroku w terminach określonych w przepisach art.35-38 kpa tzn. w terminie nie załatwi sprawy administracyjnej(Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbickiego wydawnictwo C.H.Beck 2011r. str. 549-551, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. T.Wosia wydawnictwo LexisNexis 2011r. str.795-797). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2012r. w spr. III SA/Łd 589/12. W przekonaniu Sądu Dyrektor Centrum A w O. nie wykonał wymienionego wyroku. Przede wszystkim należy podnieść, że wyrok w sprawie III SA/Łd 589/12 zawiera ocenę prawną oraz dokładne wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu wymienionego wyroku Sąd dokonał oceny prawnej zaskarżonej decyzji oraz określił, że Dyrektor A w O. winien wydać decyzję administracyjną dotyczącą zaprzestania realizacji programu zatrudnienia socjalnego przez skarżącą opartą na przepisach ustawy z 13 czerwca 2003r. i odpowiadającą wymogom formalnym, o których mowa w art.107 kpa. Zalecenia Sądu są jasne, czytelne i nie budzą wątpliwości. Odpis prawomocnego wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12 został doręczony organowi administracji w dniu 16 stycznia 2013r. Sprawa zwinna zostać załatwiona niezwłocznie, nie później niż w ciągu miesiąca a w sprawie szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy (art.35 § 1 i 3 kpa). Okolicznością niesporną jest, że Dyrektor A w O. do dnia ogłoszenia orzeczenia w niniejszej sprawie nie wydał decyzji administracyjnej, o której mowa w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12. Nie wykonał zatem wymienionego wyroku. Niezasadny jest zarzut organu, iż wyrok w sprawie III SA/Łd 589/12 go nie dotyczy gdyż A w O. nie jest organem administracji. Kwestię tę przesądził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie III SAB/Łd 4/12 podnosząc, że kierownik A, na podstawie art.13 ust.4a ustawy z 13 czerwca 2003r., jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Również w wyroku w spr. III SA/Łd 589/12 Sąd stwierdził, że w przypadku określonym w wymienionym przepisie, organ administracji ma obowiązek wydania decyzji administracyjnej. Ocena prawna wyrażona w obu wyrokach jest wiążąca dla Dyrektora A w O. co wynika z treści art.153 p.p.s.a. W sytuacji gdy Dyrektor A nie zgadzał się z wyrokami miał możliwość złożenia skargi kasacyjnej lecz tego nie uczynił. Skoro zatem oba wyroki stały się prawomocne to zarówno organ administracji jak i Sąd obecnie rozpoznający sprawę są związani oceną prawną wyrażoną w obu orzeczeniach. Zarzut organu w tym zakresie nie jest zasadny. Wspomnieć tylko należy, iż zgodnie z treścią art.5 § 2 pkt 3 kpa przez organ administracji publicznej rozumie się między innymi podmioty wymienione w art. 1 pkt 2 kpa. W myśl zaś art.1 pkt 2 kpa podmiotami takimi są także podmioty powołane z mocy prawa do załatwiania spraw określonych w punkcie 1 tzn. do załatwiania należących do ich właściwości, indywidualnych spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Kierownik A, z mocy ustawy jest zobowiązany do wydawania decyzji w sprawie zaprzestania realizacji programu zatrudnienia socjalnego (art.13 iust.4a ustawy z 13 czerwca 2003r.). Jest zatem podmiotem, o którym mowa w art.1 pkt 2 kpa a tym samym należy uznać go za organ administracji publicznej w rozumieniu art.5 § 2 pkt 3 kpa. Wobec tego, iż Dyrektor A w O. nie wydał decyzji, o której mowa w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12 to jest on w bezczynności co oznacza, że nie wykonał on wymienionego wyroku. W związku z czym skargę S. G. należało uwzględnić. W ocenie Sądu niewykonanie wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12 miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor A w O. zignorował bowiem ocenę prawną i wskazania Sądu co dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku z 10 października 2012r. co stanowi naruszenie art.153 p.p.s.a. Od dnia doręczenia odpisu wymienionego wyroku(16 stycznia 2013r.) nie podjął żadnej czynności w sprawie. Nadto jak wynika z treści odpowiedzi na skargę nie ma on zamiaru wykonania wyroku, kwestionując jego prawidłowowość. Organ w sposób świadomy i celowy ignoruje treść wyroku co uzasadnia tezę, że niewykonanie wyroku nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli chodzi o wysokość nałożonej grzywny to wskazać należ, że można ją wymierzyć do wysokości dziesięciokrotnego średniego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym. Zgodnie z treścią komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2012r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011r. (M.P. z 2012r. poz.63) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2011r. wynosiło 3399,52 zł. Przy określeniu wysokości grzywny Sąd wziął pod uwagę stosunkowo długi okres bezczynności organu. Od dnia 16 stycznia 2013r. do dnia wydania niniejszego wyroku, czyli przez okres ponad pięciu miesięcy, organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. Nadto Sąd uwzględnił okoliczność, że organ nie zamierza wykonać wyroku oraz w sposób świadomy i celowy ignoruje treść art.153 p.p.s.a. Mając to na uwadze, Sąd uznał, że kwota 1500 zł jest sumą adekwatną do stopnia zawinienia organu i jednocześnie kwota ta zdyscyplinuje organ do wykonania, zgodnie z prawem, wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12. W ocenie Sądu S. G. przed wniesieniem skargi w sposób skuteczny wezwała Dyrektora A w O. do wykonania wyroku. Skarżąca uczyniła to w piśmie skierowanym do organu, które adresat odmówił przyjęcia w dniu 16 stycznia 2013r. Należało zatem uznać, że pismo zostało skutecznie doręczone. W tym samym dniu (16 stycznia 2013r.) doręczono więc organowi zarówno wezwanie do wykonania wyroku jak i odpis prawomocnego orzeczenia w sprawie III SA/Łd 589/12. Zaznaczyć należy, iż od dnia doręczenia odpisu wyroku zaczyna biec termin do załatwienia sprawy przez organ. Skoro zatem w tym samym dniu , w którym organ otrzymał odpis wyroku doręczono mu także wezwanie do jego wykonania to Sąd uznał, że stanowi to skuteczne wezwanie do wykonania orzeczenia. Reasumując Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Dyrektor A w O. od dnia 16 stycznia 2013r. pozostaje w bezczynności w sprawie zaprzestania realizacji przez skarżącą programu zatrudnienia socjalnego. Do chwili obecnej nie wykonał on wyroku w sprawie III SA/Łd 589/12. Sąd uznał, iż spełnione zostały przesłanki do wymierzenia grzywny określone w art.154 § 1 p.p.s.a. Mając to na uwadze, na podstawie art.154 § 1,2 i 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ak