III SA/Łd 242/15
WyrokWSA w Łodzi2015-06-17
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Cisowska-Sakrajda, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja starosty o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych jest zgodna z prawem, mimo kwestionowania przez kierowcę prawidłowości przyznanych punktów i braku możliwości ich anulowania przez organ administracji?Ratio decidendi
Decyzja starosty o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest prawidłowa i zgodna z prawem, gdyż przekroczenie 24 punktów karnych, potwierdzone wpisami ostatecznymi w ewidencji prowadzonej przez Policję, obliguje organ do wydania takiej decyzji. Organ administracji publicznej nie ma kompetencji do weryfikacji ani anulowania punktów karnych, a prawomocny wyrok sądu karnego wiąże organy administracyjne i nie może być podważany w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
W. B. został skierowany przez starostę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, potwierdzone w ewidencji prowadzonej przez Policję. Skarżący kwestionował przyznanie 14 punktów za zdarzenie drogowe z 4 lutego 2013 r., twierdząc, że doszło do niego z winy policjantów, oraz podnosił zarzuty dotyczące prawomocnego wyroku sądu karnego. Skarżący zarzucał również brak możliwości anulowania punktów oraz brak możliwości wypowiedzenia się w postępowaniu administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję starosty o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Referent-stażysta Katarzyna Kudrzycka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, T, C, C+E oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o skierowaniu W. B. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A, B, T, C, C+E prawa jazdy.
W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że W. B. posiada prawo jazdy nr [...], wydane w dniu [...] przez Starostę [...], zaś Komendant Wojewódzki Policji w [...] wnioskami z dnia [...] wystąpił do Starosty [...] o jego skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji w związku z otrzymaniem przez niego łącznie 32 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz na badanie psychologiczne. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] skierował skarżącego na badanie psychologiczne, zaś decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło o jej uchyleniu i umorzeniu postępowania. Następnie decyzją z dnia [...] Starosta [...] skierował skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii A, B, T, C, C+E prawa jazdy. Wobec kwestionowania przez skarżącego w odwołaniu od tej decyzji przyjęcia na dzień [...] przekroczenia przez niego 24 punktów oraz zaniechania przez organ pierwszej instancji anulowania z dniem [...] punktów karnych objętych procesem karnym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze kilkakrotnie występowało do właściwego sądu o informacje o stanie sprawy. W piśmie Sądu Okręgowego w [...] II Wydział Karny z dnia [...], [...], poinformowano, że Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zarządzenie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] o odmowie przyjęcia wniosku W. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...],[...]. Okoliczność ta pozwoliła, zdaniem Kolegium, na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie skierowania W. B. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie wystąpiły przesłanki do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Przepisem art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej ustawą Prawo o ruchu drogowym, Policja została zobowiązana do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wynikające z tej ewidencji punkty, przekraczające liczbę 24, stanowią podstawę do wydania przez starostę decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym). Na przekroczenie przez W. B. liczby 24 punktów (32 punkty) wskazał Komendant Wojewódzki Policji w [...] we wniosku z dnia [...] o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień. Skarżący dopuścił się bowiem naruszenia przepisów o ruchu drogowego w dniu:
1) [...],[...], obszar wiejski, [...], samochód ciężarowy/ciągnik siodłowy, E05, przekroczenie prędkości od 11 do 20 km/h; punkty: 2;
2) [...],[...], obszar wiejski, [...], samochód ciężarowy/ciągnik siodłowy, E04, przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h; punkty: 4;
3) [...] [...], [...], samochód ciężarowy/ciągnik siodłowy, E04, przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h; punkty: 4;
4) [...],[...],[...], A, samochód ciężarowy/ciągnik siodłowy, A02, spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego – kolizja drogowa; punkty: 6;
5) [...],[...]nad [...], obszar wiejski, [...], samochód osobowy, H09, naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem; punkty: 2;
6) [...],[...], obszar wiejski, [...], samochód osobowy, A02, spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego – kolizja drogowa, C01.; niezastosowanie się, w celu uniknięcia kontroli, do sygnału osoby uprawnionej do kontroli ruchu drogowego, nakazującego zatrzymanie pojazdu; punkty: 14.
Kolegium zauważyło, że wbrew twierdzeniu skarżącego organ pierwszej instancji zapewnił mu czynny udział w postępowaniu administracyjnym. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z dnia 6 sierpnia 2013r. o wszczęciu z urzędu postępowania w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] informującym o wielokrotnym naruszeniu przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za co skarżący otrzymał 32 punkty. Zawiadomienie to zawierało pouczenie, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. strona ma prawo brać udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji może wypowiedzieć się co do zebranych dowodów oraz zgłosić ewentualne żądania. W celu zapoznania się z zebranym przez organ pierwszej instancji materiałem dowodowym wyznaczono stronie siedmiodniowy termin, licząc od dnia otrzymania tegoż zawiadomienia. Pismo to nadano w Urzędzie Pocztowym [...] 1 w dniu 7 sierpnia 2013r., zaś do Urzędu Pocztowego w [...] dotarło w dniu 8 sierpnia 2013r. Wobec braku możliwości doręczenia korespondencji adresatowi w miejscu jego zamieszkania, w dniu 8 sierpnia 2013r. pozostawiono awizo. Pismo to nie zostało odebrane w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia, dlatego też w dniu 16 sierpnia 2013r. powtórnie zawiadomiono W. B. o możliwości odbioru pisma nadanego przez S. S., w terminie 7 dni od zawiadomienia, w Urzędzie Pocztowym w [...]. Ponieważ skarżący w wyznaczonym terminie (14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia) nie podjął adresowanej do niego przesyłki, w dniu 23 sierpnia 2013r. zwrócono ją nadawcy. W myśl art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania stało się skuteczne i uprawniało organ pierwszej instancji do podejmowania dalszych czynności administracyjnych. Czynności te polegały wyłącznie na ustaleniu rezultatu działań skarżącego zmierzających do podważenia wydanego w jego sprawie wyroku karnego, tj. wyroku SR II Wydział Karny w [...] z dnia [...],[...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji jako dowód w sprawie wskazał wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o skierowanie W. B. na sprawdzenie kwalifikacji, w związku z otrzymaniem przez niego 32 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przytoczył także przepisy prawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, co czyni zadość art. 107 § 3 k.p.a. Do usuwania z ewidencji punktów naliczonych za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie jest upoważniony organ administracji publicznej (w tym przypadku Starosta [...], czy też Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Przypisywanie punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, dokonywanie wpisów do ewidencji oraz ich usuwanie z ewidencji należy wyłącznie do kompetencji Policji. Oznacza to, że jeżeli wniosek komendanta wojewódzkiego Policji (w tym przypadku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]) został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych, obowiązkiem organu administracji publicznej jest orzeczenie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Identyczne uregulowania zawiera § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia "9 maja 2012r." w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruch drogowego (Dz.U. poz. 488). W świetle uregulowań zawartych w § 6 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oznacza to, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty, w następstwie wniosku komendanta wojewódzkiego Policji ma bezwzględny obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji. W tym przypadku bez znaczenia jest, czy w dniu rozstrzygania o skierowaniu kierującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wpisy nadal pozostają w ewidencji, czy też zostały z niej usunięte. Bezspornym jest fakt, że w dniu sporządzania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosku o skierowanie W. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (19 lipca 2013r.) ostateczne wpisy do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego potwierdzały przekroczenie przez W. B. 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z wniosku tego wynika jednoznacznie, że w okresie od 19 czerwca 2012r. do 4 lutego 2013r. skarżący otrzymał 32 punkty za wielokrotne naruszanie przepisów ruchu drogowego.
W skardze na tą decyzję W. B. podniósł, że do kolizji z dnia 4 lutego 2013r., za którą otrzymał 14 punktów karnych, nie doszło z jego winy, lecz z winy Policjantów ze [...], którzy bez żadnych sygnałów świetlnych i dźwiękowych "zepchnęli" go "na pobocze jezdni". W dniu 4 lutego 2015r. minęły dwa lata, lecz nie anulowano żadnego punktu karnego, a skarżący nie ma możliwości wypowiedzieć się w tej sprawie "na jawnym posiedzeniu sądu wraz z trzema świadkami, po których zeznaniach sąd by uchylił wydane postanowienie uznające skarżącego winnym na posiedzeniu niejawnym". W piśmie z dnia 7 czerwca 2015r. zaś wyraził pogląd, że "wyrok karny jest fałszywy, sąd go nie przesłuchał, ani jego pasażerów – świadków", chroniąc w ten sposób sprawców kolizji, przerzucając całą winę na skarżącego. Skarżący uważa, że "inne sądy nie prowadzą procesu sądowego bez wysłuchania obwinionego i świadków". Gdyby sprawcami nie byli policjanci, to "by wszystkich dowieźli na zeznania sądowe. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje każdemu wypowiedzenia i obrony przed sądem". Do pisma tego załączył szkic kwestionowanego przez niego zdarzenia drogowego.
Zawarty w piśmie z dnia 14 maja 2015r. wniosek o odroczenie rozprawy przed sądem administracyjnym skarżący uzasadnił tym, iż świadek M. M. ma być przesłuchany w charakterze świadka w związku z kolizją z dnia 4 lutego 2013r. przez Prokuraturę Rejonową w [...]. W toku rozprawy sądowoadministracyjnej jako dowód potwierdzający ten fakt skarżący złożył pismo PR w [...] z dnia [...], wzywające skarżącego do sprecyzowania okoliczności na jakie ma być świadek słuchany i wyjaśnienia przyczyn zaniechania wcześniejszego złożenia tego żądania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., uchylić ją jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c); stwierdzić jej nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdzić wydanie jej z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. 2012r., poz. 1137), zwanej dalej ustawą Prawo o ruchu drogowym, oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. poz. 488), zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym; jak i mogących mieć istotny wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej k.p.a.
Kwestionowaną w skardze okolicznością faktyczną jest przyznanie skarżącemu w okresie nie przekraczającym jednego roku ponad 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym. Skarżący nie godzi się bowiem na wprowadzenie do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego 14 punktów w związku ze zdarzeniem drogowym, które miało miejsce w dniu 4 lutego 2013r. Wedle niego do zdarzenia tego doszło z winy policjantów, którzy bez użycia jakichkolwiek sygnałów świetlnych i dźwiękowych "zepchnęli" jego pojazd do rowu, zaś sąd karny wydał "sfałszowany" wyrok bez przesłuchania jego, jak i w charakterze świadków jego pasażerów, w konsekwencji czego pozbawiono go możliwości wypowiedzenia się w sprawie karnej. Uważa również, iż organy orzekające w sprawie były uprawnione do anulowania spornych punktów, jednak pomimo upływu dwu lat nie anulowano żadnego punktu.
Z powyższego wynika, że istota sporu w sprawie sprowadza się do dwu zasadniczych okoliczności faktycznych, a mianowicie ilości przyznanych skarżącemu w okresie jednego roku punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, jak i kompetencji organów orzekających w tej sprawie do anulowania części tychże punktów.
Rozstrzygając ten spór w pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, do której wpisuje punkty w liczbie przypisanej określonemu naruszeniu. Przepis ust. 2 tegoż artykułu przewiduje z kolei usunięcie punktów wpisanych do ewidencji za naruszenie przepisów ruchu drogowego po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Stosownie zaś do art. 130 ust. 3 zd. I ustawy Prawo o ruchu drogowym zmniejszenie liczby punktów, a więc ich usunięcie z ewidencji, powoduje odbycie przez kierowcę na własny koszt szkolenia. Z powyższych przepisów wynika, że usunięcie punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym powiązane zostało po pierwsze z upływem określonego czasu, pod warunkiem nie przekroczenia w tym czasie liczby 24 punktów, po wtóre z odbyciem odpowiedniego szkolenia. Zasadniczy wpływ na możliwość usunięcia punktów z ewidencji ma zatem fakt przekroczenia 24 punktów. Innymi słowy, jeżeli kierowca w ciągu roku od pierwszego naruszenia przekroczył liczbę 24 punktów i nie odbył szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, nie podlegają one usunięciu z ewidencji bez poniesienia przez kierowcę konsekwencji prawnych wynikających z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2010r., I OSK 1451/09). Z tą regulacją ustawową korespondują przepisy § 2, § 4, § 5 i § 6 rozporządzenia wykonawczego. Z przepisów tych wynika, że jedynie od wpisu ostatecznego zależy definitywne przyznanie punktów. A zatem to punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego pozostają w ewidencji do czasu zaistnienia sytuacji skutkującej ich usunięciem. Ma to miejsce w obu sytuacjach przewidzianych w art. 130 ust. 2 i 3 Prawa o ruchu drogowym, a nadto w razie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem decyzji, o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 1 ustaw; oraz w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Ponadto regulacja § 6 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia wykonawczego stanowi odzwierciedlenie ustawowej zasady, że przekroczenie przez kierowcę w ciągu roku od pierwszego naruszenia liczby 24 punktów, przy braku odbycia szkolenia powodującego zmniejszenie liczby punktów, skutkuje obligatoryjnie konsekwencjami prawnymi wynikającymi z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym (skierowaniem kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji). W takiej sytuacji dopiero pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji skutkować będzie usunięciem z ewidencji punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego (tak np. wyrok NSA z dnia 7 września 2010r., I OSK 1451/09). Z powyższego wynika, że dopiero uzyskanie przez wpis przymiotu ostateczności wpływa bezpośrednio na możliwość skierowania przez komendanta wojewódzkiego Policji wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Potwierdza to też § 7 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, wedle którego wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. Zatem w momencie sporządzania wniosku punkty, składające się na liczbę przekraczającą 24, muszą być punktami przyznanymi na podstawie wpisów ostatecznych. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce właściwy komendant wojewódzki Policji jest zobligowany wystąpić do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W konsekwencji wymieniony organ zobligowany jest skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym). Stosownie bowiem do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowi administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia określonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zauważyć nadto należy, że zawarty w przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym zwrot "sprawdzeniu kwalifikacji podlega" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Starosta nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego, w przypadku złożenia wniosku przez komendanta. Nie posiada też uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, czy prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. Przypisywanie punktów karnych za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie z ewidencji należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także wyłącznie do Policji należy usuwanie punktów przyznanych w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę ani przez samorządowe kolegium odwoławcze. Organy te nie mogą również prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją, jak i kwestionować prawidłowość wpisów dokonanych przez Policję (wyrok NSA z dnia 13 marca 2013r., I OSK 2187/11, wyrok NSA z dnia 7 września 2010r., I OSK 1451/09, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 maja 2014r., II SA/Bk 1222/13, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2013r., II SA/Sz 1030/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 sierpnia 2013r., II SA/Bd 562/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2012r., VII SA/Wa 1192/12). Ostateczność wpisu decyduje zatem o przyznaniu określonej ilości punktów oraz o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Bez znaczenia pozostaje natomiast to, czy w dniu orzekania przez organ właściwy w sprawach wydawania prawa jazdy w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami, wpisy, stanowiące podstawę sporządzenia wniosku przez wojewódzkiego komendanta Policji, pozostają nadal w ewidencji, czy też zostały z niej usunięte, np. wskutek zatarcia skazania. Usunięcie punktów po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ w tym przedmiocie (np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 września 2014r., III SA/Gd 463/14). Cel nadrzędny, jakim jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym zadecydował o przyjęciu przez ustawodawcę sztywnej zasady, w myśl której przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku.
Wobec treści i wykładni analizowanej powyżej regulacji prawnej za niezasadne należało uznać podnoszone przez skarżącego argumenty w zakresie przyznania mu przez Policję 14 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w związku ze zdarzeniem drogowym zaistniałym w dniu 4 lutego 2013r., co w sumie z wcześniej już przyznanymi punktami spowodowało przyznanie skarżącemu łącznie 32 punktów w okresie krótszym niż jeden rok; jak i nieanulowanie żadnego z przyznanych punktów pomimo tego, że w dniu 4 lutego 2015r. upłynęły już dwa lata. Starosta nie jest bowiem w myśl powołanych wyżej przepisów organem uprawnionym ani do weryfikacji punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, ani do ich anulowania. Kompetencja ta przysługuje właściwemu komendantowi wojewódzkiemu Policji jako organowi prowadzącemu ewidencję kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym. Kwestionując brak anulowania przyznanych mu punktów skarżący nie podnosi jednak, iż podjął jakiekolwiek działania przed komendantem Policji celem zmiany wpisów w ewidencji (zob. NSA z dnia 10 sierpnia 2014r., I OSK 134/13). Nie zasługuje na uwzględnienie również argument skarżącego w zakresie braku winy za zaistnienie w dniu 4 lutego 2013r. zdarzenia drogowego, jak i przekonanie skarżącego o wadliwości (wskutek sfałszowania przez sąd karny) wyroku karnego uznającego skarżącego winnym dopuszczenia się czynu związanego ze spornym zdarzeniem drogowym. Wina kierowcy nie stanowi w świetle powołanej regulacji prawnej przesłanki skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. A skoro starosta nie jest organem właściwym do weryfikacji orzeczenia karnego, to również postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie stanowi właściwego trybu, w którym możliwa była weryfikacja prawidłowości zdarzenia o charakterze karnym. Zresztą jak wynika z akt administracyjnych skarżący podjął przed właściwym sądem – sądem karnym nieskuteczną próbę weryfikacji prawomocnego wyroku SR II Wydziału Karnego w [...] z dnia [...],[...]. SO w [...] zarządzeniem z dnia [...] odmówił bowiem przyjęcia wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem, zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem SA w [...] z dnia [...]. Powyższa okoliczność oznacza, że wina skarżącego w popełnieniu zarzucanego mu czynu drogowego, jak i ostateczność przyznanych spornych 14 punktów na dzień wydania zaskarżonej decyzji została w sposób wiążący organy administracji publicznej przesądzona. Dopóki orzeczenie karne będzie funkcjonowało w obrocie prawnym, dopóty argumenty skarżącego co do niezasadności przyznania mu punktów nie będą mogły zostać uwzględnione. To wymaga bowiem wzruszenia wyroku sądu karnego.
Także oceniając legalność zaskarżonej decyzji poza sformułowanymi w skardze zarzutami, a więc w zakresie zaistnienia przesłanek skierowania skarżącego jako kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w sprawie zaistniały przesłanki do sprawdzenia kwalifikacji skarżącego jako kierowcy. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż skarżący w okresie nie przekraczającym jednego roku otrzymał z tytułu naruszenia różnych przepisów o ruchu drogowym w sumie 32 punkty karne. Na sumę ta składają się 2 punkty przyznane w dniu 18 czerwca 2012r. za przekroczenie prędkości od 11 do 20 km/h; 4 punkty przyznane w dniu [...] za przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h; 4 punkty przyznane w dniu [...] za przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h; 6 punktów przyznanych w dniu [...] za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego; 2 punkty przyznane w dniu 15 września 2012r. za naruszenie obowiązku używania pasów bezpieczeństwa przez kierującego pojazdem; oraz 14 punktów przyznanych w dniu 4 lutego 2013r. za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego – kolizji drogowej, niezastosowanie się, w celu uniknięcia kontroli, do sygnału osoby uprawnionej do kontroli ruchu drogowego, nakazującego zatrzymanie pojazdu. Z porównania dat dopuszczenia się naruszenia wskazanych przepisów o ruchu drogowym wynika, iż pierwsze z naruszeń, którego zaistnienie spowodowało przyznanie pierwszych z sumowanych punktów, miało miejsce w dniu 18 czerwca 2012r, ostatnie zaś w dniu 4 lutego 2013r. Okres, w którym skarżący dopuścił się 32 punktów wynosi niespełna 8 miesięcy, co z kolei oznacza, iż punkty te zostały przyznane w okresie krótszym niż ustawowy okres czasu, po upływie którego właściwe organy obligowane są do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Po przekroczeniu dopuszczalnej normatywnej sumy punktów 24 dokonane wpisy – jak tego domaga się skarżący – nie mogły być usunięte po upływie roku od dnia dopuszczania się pierwszego naruszenia, gdyż byłoby to wbrew wynikającemu z powołanego wcześniej art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zakazowi wykreślania z ewidencji punktów, jeśli kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekracza 24 punkty. Dokonane wpisy przyznanych skarżącemu punktów miały też – jak słusznie przyjęły organy - charakter ostateczny, a komendant Policji złożył wniosek do starosty o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w dniu 19 lipca 2013r., a więc w czasie kiedy punkty były ostateczne. Co istotne skarżący nie kwestionuje punktów za pięć pierwszych naruszeń drogowych, w sumie 18 punktów. Nie godzi się natomiast na przyznanie mu 14 punktów za ostatnie naruszenia przepisów o ruchu drogowym. Jednakże i one są w ocenie sądu ostateczne. Skarżący prawomocnym wyrokiem SR II Wydział Karny w [...] z dnia [...],[...], został uznany winnym zdarzenia drogowego w dniu [...]. Skarżący nie kwestionuje samego faktu podjęcia w stosunku do niego tego wyroku, lecz podnosi okoliczność, iż według niego wyrok ten jest sfałszowany. Jednakże wyrok ten nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, jest prawomocny. Prawomocny wyrok sądu powszechnego ma zaś moc wiążącą, a jego treść nie może być podważana w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, iż poczynione przez organy w tej sprawie ustalenia mają potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wielokrotność naruszeń różnych przepisów o ruchu drogowym oraz krótkie odstępy czasu pomiędzy nimi uzasadniają poważną wątpliwość co do kwalifikacji skarżącego jako kierowcy.
Analiza załączonych akt administracyjnych dowodzi nadto, iż materiał dowodowy sprawy pozwalał organom na poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych na istotne z punkt widzenia prawa materialnego okoliczności faktyczne przyznania skarżącemu przekraczającej dopuszczalną ustawową liczbę 24 punktów w ciągu roku. Okoliczności te zostały poczynione na podstawie informacji nadesłanych przez sąd karny, opartych na prawomocnym orzeczeniu uznającym skarżącego za winnego popełnienia kwestionowanego przez niego czynu drogowego, a organy kilkakrotnie występowały do sądu karnego o uzyskanie tychże informacji. W tej sprawie Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów prawa procesowego przez organy, prowadzące to postępowanie, które obligowałyby Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Organy przeprowadziły wszechstronne i kompletne postępowanie dowodowe oraz wyjaśniające, tj. postępowanie spełniające wymogi art. 7 i 77 k.p.a., a zakres tego postępowania jest prawidłowy. W sprawie organy zgromadziły wszelkie niezbędne i konieczne dla ustalenia (wyjaśnienia) istotnych okoliczności faktycznych, a dopuszczone (zgodne z prawem) w art. 75 k.p.a., dowody, jakie w świetle normy prawa materialnego mogły być biorąc pod uwagę przedmiot postępowania przeprowadzone, jak i dowody nieprzekraczające możliwości dowodzenia przez organy. Skarżący był informowany o podejmowanych przez organ czynnościach. Składał liczne pisma, w których wyrażał swoje stanowisko w sprawie, przytaczając argumentację na jego poparcie, jak i dokumenty mające jego zdaniem potwierdzać zasadność jego twierdzeń. Oznacza to, iż skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym i aktywnie korzystał w tym postępowaniu ze swojego prawa do wysłuchania. Co prawda organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji z uchybieniem art. 10 k.p.a., nie umożliwił skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, lecz to naruszenie wobec aktywnej postawy samego skarżącego w wyjaśnieniu sprawy oraz niekwestionowania przez skarżącego oczywistego faktu pozostawania w obrocie prawnym prawomocnego wyroku skazującego nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie w skutkach wady postępowania mogą powodować konieczność eliminacji z porządku prawnego podjętego rozstrzygnięcia i ponowienia postępowania. Pomimo tego uchybienia nie sposób stwierdzić, że w sprawie zostałaby podjęta inna decyzja niż zaskarżona. Zresztą w sprawie nie został zgromadzony żaden dowód na kwestionowaną przez skarżącego okoliczność przypisania mu 14 punktów w związku ze zdarzeniem drogowym w dniu 4 lutego 2013r., który nie byłby znany skarżącemu z postępowania karnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 k.p.a., zawiera opis stanu faktycznego, stanu prawnego, wskazuje też przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności wskazuje na związany charakter decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, odrębność kompetencji komendanta Policji i starosty w tym przedmiocie, prawomocny wyrok sądu karnego uznający skarżącego za winnego spowodowania zdarzenia drogowego w dniu 4 lutego 2013r. Wynikająca z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. zasada informowania o motywach rozstrzygnięcia organu i przekonywania o zasadności tego rozstrzygnięcia, została więc w niniejszej sprawie zrealizowana. Okoliczność, iż strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni. O uchybieniu tych zasad nie stanowi podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę postępowania, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Nie sposób zatem postawić organom zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania od organów państwa (art. 8 k.p.a.).
Oddalając wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy w dniu 9 czerwca 2015r. Sąd miał na uwadze treść art. 109 i art. 110 p.p.s.a. Stosownie bowiem do art. 109 p.p.s.a. rozprawa podlega odroczeniu, jeśli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeśli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Z kolei na mocy art. 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeśli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. Żadna z przesłanek wskazanych w tych przepisach nie zaistniała w tej sprawie. Ponadto przesłanki odroczenia rozprawy zostały określone przez ustawodawcę w sposób pełny, co oznacza, że żadne inne okoliczności niż wskazane w przepisie nie mogą skutkować odroczeniem rozprawy. O odroczeniu rozprawy decyzję podejmuje Sąd, uwzględniając fakt, iż ustawodawca nie pozostawił sądowi żadnej swobody w podejmowaniu tej decyzji. Wręcz przeciwnie zawarty w obu wskazanych przepisach zwrot "rozprawa ulega (podlega) odroczeniu" wskazuje na związanie sądu. Tymczasem wskazywaną przez skarżącego okolicznością faktyczną odroczenia rozprawy była okoliczność słuchania przez właściwą prokuraturę nowego świadka w dniu [...] na okoliczność kolizji drogowej z dnia [...], spowodowanej w przekonaniu skarżącego przez policjantów ze [...], za co skarżący został ukarany 14 punktami karnymi. Tak wskazana podstawa żądania odroczenia rozprawy nie mieści się w ustawowych przesłankach odroczenia rozprawy. Ponadto w dacie przeprowadzania rozprawy sądowoadministracyjnej wyrok karny stanowiący podstawę wpisu spornych 14 punktów nie został podważony. Co równie istotne Sąd – badając legalność zaskarżonej decyzji – co do zasady wydaje wyrok stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. na podstawie akt. Oznacza to, iż sąd administracyjny – odmiennie niż sąd karny – nie przeprowadza postępowania dowodowego w oczekiwanym przez skarżącego zakresie, zaś ustalając stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wyrokowania bierze pod uwagę okoliczności zaistniałe przed datą podjęcia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło