III SA/Łd 248/19
WyrokWSA w Łodzi2019-07-03
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Krzysztof Szczygielski, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel pojazdu usuniętego z drogi na podstawie dyspozycji z 2008 r. może być obciążony kosztami jego usunięcia, przechowywania i oszacowania na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym obowiązujących od 2010 r., pomimo długotrwałej bezczynności organów administracji?Ratio decidendi
Właściciel pojazdu usuniętego z drogi ponosi koszty jego usunięcia, przechowywania i oszacowania od momentu wydania dyspozycji usunięcia do zakończenia postępowania, nawet jeśli pojazd został usunięty przed wejściem w życie przepisów z 2010 r. Decyzja o zapłacie tych kosztów ma charakter związany, a sąd powszechny bada zasadność usunięcia pojazdu i dołożenie należytej staranności w poszukiwaniu właściciela w postępowaniu o jego przepadek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia J. A. opłatą za usunięcie, przechowywanie i oszacowanie pojazdu marki Suzuki Carry, który został usunięty z drogi w 2008 r. Pomimo długotrwałego postępowania administracyjnego i sądowego dotyczącego statusu prawnego pojazdu, ostatecznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję starosty ustalającą opłatę w wysokości ponad 32 tys. zł. Skarżący zarzucał organom opieszałość, naruszenie zasad procesowych oraz naruszenie zasady nie retroakcji przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Przyznano radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 roku sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu K. P.-G. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w Ł., ul. A 103 kwotę 2952 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu J. A. z urzędu.
III SA/Łd 248/19
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096)- dalej: k.p.a.; art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.)- dalej p.r.d. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]., nr [...]ustalającą J.A. opłatę w wysokości 32.686,51 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Suzuki Carry, VIN [...], nr rej. [...]
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu 15 marca 2008 r. funkcjonariusze Komisariatu Policji w A. wydali dyspozycję usunięcia z drogi pojazdu marki Suzuki Carry nr rej. [...], który następnie został umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] Przedsiębiorstwo Komunikacyjne [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Zawiadomieniem z dnia 19 stycznia 2009 r. J. A. właściciel usuniętego pojazdu został powiadomiony o usunięciu pojazdu, warunkach jego odbioru oraz skutkach nieodebrania pojazdu, w tym kosztach związanych z przechowaniem pojazdu obciążających właściciela pojazdu.
Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o przejęciu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z dniem 16 września 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność wyżej wskazanej decyzji z [...], z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., P 4/06, uznającego za niekonstytucyjny przepis art. 130a ust. 10 p.r.d., który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania decyzji z 8 czerwca 2009 r.
Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. skarżący został ponownie zawiadomiony o skutkach nieodebrania usuniętego z drogi, a stanowiącego jego własność pojazdu marki Suzuki Carry nr rej. [...], w zakreślonym 30 dniowym terminie, w tym o możliwości jego przepadku na rzecz Powiatu oraz o kosztach związanych z przechowaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem przedmiotowego pojazdu, ciążących na jego właścicielu.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r., I Ns 2003/15 Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny orzekł o przepadku pojazdu osobowego marki Suzuki Carry o nr rej. [...], będącego dotychczas własnością J.A., na rzecz Powiatu [...] oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania.
Starosta [...] decyzją z [...]ustalił J.A. opłatę w wysokości 36.381,19 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Suzuki Carry ,nr rej. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z [...]wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło w całości decyzję z [...]. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając organ wskazał na konieczność uzupełninia materiału dowodowego, w szczególności o dokonanie ustaleń w zakresie podmiotów zobowiązanych do poniesienia tych kosztów, stosownie do treści art. 130a ust. 10i p.r.d.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...]decyzją z dnia [...] ustalił J. A. opłatę w wysokości 32.686,51 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Suzuki Carry, nr rej. [...].
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżący wskazał na opieszałość organu I instancji, skutkującą powstaniem tak wysokich kosztów. W jego ocenie na nim, jako właścicielu przedmiotowego pojazdu winny ciążyć jedynie koszty powstałe od momentu jego usunięcia z drogi do czasu uregulowania statusu prawnego pojazdu, a następnie oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia. Nie powinny go natomiast obciążać koszty nieuzasadnionej bezczynności organu administracji, który pierwsze działania podjął dopiero w dniu 15 kwietnia 2015 r., składając w tej dacie wniosek do Sądu Rejonowego w [...] o przepadek pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Tym bardziej, że w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym, do dnia 3 września 2010 r. brak było jakichkolwiek przeszkód prawnych do stwierdzenia nabycia własności przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a następnie do podjęcia decyzji o jego sprzedaży bądź demontażu.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia , w szczególności na art. 130a ust. 10h p.r.d. , zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z zastrzeżeniem ust. 10d i ust. 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż z ustalonego bezspornie stanu faktycznego sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd marki Suzuki Carry został usunięty z drogi, na podstawie dyspozycji wydanej przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w A. [...] z dnia [...] Kierującym pojazdem w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, jak i jego jedynym właścicielem był J. A. Skarżący został prawidłowo powiadomiony o obowiązku odbioru przedmiotowego pojazdu, jak również o skutkach jego niewykonania. Ponadto, co istotne prawomocnym postanowieniem z 20 stycznia 2016 r., I Ns 2003/15 Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny orzekł o przepadku pojazdu osobowego marki Suzuki Carry o nr rej. [...], będącego dotychczas własnością J. A., na rzecz Powiatu [...]. W sprawie nie doszło także do upływu 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego zasadne było ustalenie, w drodze decyzji administracyjnej, kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i zniszczeniem przedmiotowego pojazdu, w łącznej wysokości 32.105, 18 zł, zgodnie ze wskazanym przez organ odwoławczy wyliczeniem, a następnie obciążenie powstałymi kosztami skarżącego, jako właściciela pojazdu.
Natomiast, co do zarzutów odwołania odnoszących się do opieszałego działania organu administracji, Kolegium wskazało, że obowiązujące w tym zakresie przepisy nie określają granicznego terminu, w którym możliwe jest wystąpienie z wnioskiem do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Jedyny ograniczeniem w powyższym zakresie stanowi przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. , z którego wynika, iż wniosek ten nie może zostać złożony przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu. Tym bardziej, iż powołany przepis art. 130a ust. 10h p.r.d. jest przepisem o charakterze związanym, co oznacza, iż w przypadku wystąpienia przesłanek nim przewidzianych organ jest zobowiązany do wydania decyzji, nienależnie od tego kiedy została wydana dyspozycja o usunięciu pojazdu, jak i kiedy sąd orzekł o jego przepadku. Ponadto z obowiązujących przepisów nie wynika jakakolwiek możliwość miarkowania należnych od podmiotu zobowiązanego ogólnie pojętych kosztów związanych z usunięciem pojazdu, w szczególności związana z podnoszonymi przez skarżącego pozaprawnymi pojęciami "koszty uzasadnione", czy też "koszty będące normalnym następstwem niewłaściwego zachowania".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucał naruszenie:
- art. 7, art.8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie, czy skarżący pouczony o skutkach nieodebrania pojazdu w zakreślonym terminie, stosownie do przepisów obowiązujących w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, porzucił pojazd z zamiarem jego wyzbycia się, o czym świadczy niepodjęcie przez niego jakichkolwiek działań, tym bardziej, że po upływie 6 miesięcy od usunięcia pojazdu skarżący nie uznawał się za jego właściciela, a nadto poprzez niewyjaśnienie dlaczego organy procedujące w sprawie zastosowały przepisy obowiązujące od dnia 4 września 2010 r. oraz nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji;
- art. 6, art. 8, w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez okres ponad 8 lat z rażącym naruszeniem zasad procesowych;
- art. 130a ust. 10 p.r.d. poprzez wydanie decyzji w stosunku do osoby, która zgodnie z obowiązującymi przepisami w dacie usunięcia pojazdu, nie była jego właścicielem w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a tym samym wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz wydanie decyzji w oparciu o przepis nieobowiązujący w dacie usunięcia pojazdu;
- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 130a ust. 10, ust. 10h p.r.d. poprzez naruszenie zasady nie retroakcji przepisów prawnych.
W uzasadnieniu skargi J. A. podniósł, że organy administracji nie wyjaśniły dlaczego zastosowały przepis art. 130a ust. 10 h p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od dna 4 września 2010 r., skoro pojazd usunięto z drogi 15 marca 2008 r. a od 16 września 2008 r. stał się on własnością Skarbu Państwa. Intencją ww. przepisu było to, aby koszty te ponosiła osoba, której niewłaściwe niezgodne z prawem zachowanie spowodowało te koszty. Nie może być tak, że organ nie robi nic przez długi okres czasu i dopiero po wielu latach występuje do sądu, a następnie obciąża kosztami właściciela za cały okres przechowywania pojazdu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. W ten sposób przez swoją bezczynność i zaniechanie organ generuje powstanie kosztów, którymi w całości obciąża właściciela pojazdu. Nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że starosta nie jest związany żadnym terminem do wystąpienia z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. W przepisie art. 130a ust. 10 p.r.d. faktycznie nie ma mowy o terminie, lecz nie oznacza to całkowicie dowolność organu w tym zakresie. Powinien wystąpić z takim wnioskiem w rozsądnym terminie.
Ponadto zdaniem skarżącego organy nie wyjaśniły dlaczego samochodu usuniętego w dniu 15 marca 2008 r., pomimo pouczenia jego właściciela o skutkach nieodebrania w ciągu 6 miesięcy pojazdu w postaci uznania go za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przejścia jego własności na rzecz Skarbu Państwa, nie uznano za porzucony z zamiarem pozbycia się własności nie uznano, że w konsekwencji nabył do niego prawo własności Skarb Państwa.
Skarżący stwierdził, że postępowanie organu narusza konstytucyjną zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, zgodne z którym organy władzy publicznej działają na podstawie w granicach prawa. Nie dość, że właściciel usuniętego pojazdu w przypadku przesłanek z art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. został pozbawiony prawa własności, to dodatkowo nałożona została na niego nieproporcjonalne wysoka opłata pieniężna, na wysokość, której nie miał on żadnego wpływu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 201r. poz.1990 ze zm.), dalej p.r.d.
Zgodnie z treścią art.130a ust.10h wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
W myśl art.130a ust.5c.) p.r.d. pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.
Zgodnie z treścią art.130a ust.6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.
W myśl art.130a ust. 6a pkt.c.) p.r.d. ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. - za usunięcie – 440 zł; za każdą dobę przechowywania - 22 zł,
Zgodnie z treścią art.130a ust. 6c.) p.r.d. na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych.
W myśl art.130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.
Zgodnie z treścią art.130a ust. 10e.) p.r.d. w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Należy zaznaczyć, że przepis art.130a p.r.d. przed dniem 4 września 2010r. miał inne brzmienie. Z tym dniem (tzn. z dniem 4 września 2010r.) został on zmieniony ustawą z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 152 poz.1018 ze zm.).
Zgodnie z treścią art.130a ust.1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2010r., pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:
1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;
2) nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia;
3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego.
W myśl art.130a ust.10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 września 2010r., pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
W myśl art. 10 ustawy z 22 lipca 2010r. w przypadku pojazdów, które zostały usunięte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i do tego dnia nie zostały odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę, termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, po którego upływie starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu, biegnie w dalszym ciągu od dnia usunięcia pojazdu.
Zgodnie z treścią art.12 ust.1 ustawy z 22 lipca 2010r. postępowania w sprawach przejęcia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się, a sprawy przekazuje właściwym starostom. Przepis art. 11 stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 12 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2010 r. w przypadkach, w których termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z treścią art.13 ustawy z 22 lipca 2010r. Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego ustalająca wobec skarżącego opłatę za usunięcie z drogi samochodu marki Suzuki Carry nr rej. [...], jego przechowywanie na parkingu w okresie od 4 września 2010r. do 19 lutego 2016r. oraz jego oszacowanie na łączną kwotę 32.105,18 zł.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 15 marca 2008r. samochód marki Suzuki Carry nr rej. [...], stanowiący własność skarżącego, został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym. Zawiadomieniem z dnia 19 stycznia 2009 r. J. A. właściciel usuniętego pojazdu został powiadomiony o usunięciu pojazdu, warunkach jego odbioru oraz skutkach nieodebrania pojazdu, w tym kosztach związanych z przechowaniem pojazdu obciążających właściciela pojazdu. Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o przejęciu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z dniem 16 września 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność wyżej wskazanej decyzji z [...], z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., P 4/06, uznającego za niekonstytucyjny przepis art. 130a ust. 10 p.r.d., który to przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania decyzji z 8 czerwca 2009 r. Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. skarżący został ponownie zawiadomiony o skutkach nieodebrania usuniętego z drogi, a stanowiącego jego własność pojazdu marki Suzuki Carry nr rej. [...], w zakreślonym 30 dniowym terminie, w tym o możliwości jego przepadku na rzecz Powiatu oraz o kosztach związanych z przechowaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem przedmiotowego pojazdu, ciążących na jego właścicielu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r., I Ns 2003/15 Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny orzekł o przepadku pojazdu osobowego marki Suzuki Carry o nr rej. [...], będącego dotychczas własnością J. A., na rzecz Powiatu [...] oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania. Starosta [...] decyzją z [...] ustalił J. A. opłatę w wysokości 36.381,19 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Suzuki Carry ,nr rej. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło w całości decyzję z 16 grudnia 2016 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] ustalił J. A. opłatę w wysokości 32.686,51 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Suzuki Carry, nr rej. [...].
Z przepisu art.130a ust.10h p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., wynika, że wszelkie koszty związane między innymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do momentu zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu jego usunięcia. Przepis art.130a ust. 10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010r., przewiduje, że starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu jeżeli właściciel prawidłowo powiadomiony nie odebrał pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia przy czym z wnioskiem takim może wystąpić nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art.130a ust.10 por.d.).
W przepisie art.130a ust.10h.) p.r.d. jest mowa o naliczeniu kosztów do zakończenia postępowania. Określenie "zakończenie postępowania" odnosi się do postępowania o stwierdzenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu cywilnego o przepadku właścicielem pojazdu staje się bowiem powiat i nie ma już podstaw do obciążania kosztami osoby nie będącej już właścicielem pojazdu. Pogląd taki wyraził NSA w wyroku z 6 kwietnia 2017r. , sygn. akt I OSK 1959/15. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionym orzeczeniu.
W rozpoznawanej sprawie J.A. został obciążony kosztami usunięcia pojazdu z drogi, kosztami przechowywania pojazdu oraz kosztami jego oszacowania.
Jeżeli chodzi o koszty usunięcia samochodu to obciążenie kosztami skarżącego wynika zarówno z przepisów obowiązujących w dacie usunięcia pojazdu (art.130a ust.1 p.r.d.) jak i obowiązujących od dnia 4 września 2010r. (art.130a ust.10h.) p.r.d.).
Odnośnie kosztów przechowywania i oszacowania pojazdu to skarżący jest zobowiązany do ich ponoszenia na podstawie art.130a ust.10h.) p.r.d. Treść tego przepisu w sposób niewątpliwy wskazuje, że koszty te ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu dyspozycji jego usunięcia z drogi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, w niniejszym składzie, podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2470/17, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10 h p.r.d. organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10 e p.r.d. bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Należy wskazać, że stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wskazać także należy, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do złożenia wniosku przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. W art. 130a ust. 10 p.r.d. wskazuje się jedynie, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a u.p.o.r.d.). Skoro więc właściciel pojazdu J. A. był prawidłowo powiadomiony o obowiązku odbioru pojazdu i o skutkach jego nieodebrania, powinien pojazd odebrać, w innym przypadku powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym. Jeszcze raz należy podkreślić, że decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu.
W ocenie Sądu skarżący błędne podnosi, iż mógł uważać się za osobę nie będącą właścicielem pojazdu po otrzymaniu zawiadomienia o usunięciu pojazdu i decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 8 czerwca 2009 r. o przejściu samochodu na rzecz Skarbu Państwa z dniem 16 września 2019 r.
Skarżącemu doręczono bowiem decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] o uchyleniu ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] doręczył mu także decyzję z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu. Ponadto Starosta [...] pismem z dnia 20 stycznia 2011 roku zawiadomił skarżącego o możliwości odebrania usuniętego z drogi pojazdu z parkingu prowadzonego przez Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w [...]. Mimo otrzymania ww. orzeczeń organów administracji oraz zawiadomienia z dnia 20 stycznia 2011 r. skarżący nie podjął żadnych czynności zmierzających do odebrania pojazdu, który nadal był jego własnością.
Za nietrafny Sąd uznał także zarzut skargi naruszenia art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 130a ust. 10 i ust. 10h, poprzez naruszenie zasady nie retroakcji przepisów prawa. Zasady dotyczące ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem pojazdów zostały określone w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Na mocy przepisów znowelizowanej ustawy p.r.d. uzasadnione jest naliczanie kosztów do zakończenia postępowania także w przypadku usunięcia pojazdu z drogi przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. Przepisy p.r.d. gwarantują właścicielowi pojazdu ograniczenie wysokości ponoszonych kosztów przechowywania pojazdu. Nakładają bowiem na organy administracji obowiązek powiadomienia właściciela pojazdu o obowiązku jego odbioru. W przypadku zignorowania wezwania właściciel pojazdu naraża się na poniesienie wysokich kosztów jego przechowywania.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1) a, § 8 pkt 5 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 68).
ab/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło