III SA/Łd 249/05
WyrokWSA w Łodzi2005-11-09
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny bez koncesji, naruszając przy tym zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe naruszenia dotyczyły braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w tym braku zawiadomienia o przesłuchaniu świadków oraz braku możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Organ nie wykazał również, że w sposób rzetelny zebrał materiał dowodowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty eksploatacyjnej ustalonej przez Starostę Z. dla Kopalni Kruszywa A sp. z o.o. za wydobywanie kopaliny bez koncesji. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Wojewodę i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta ponownie ustalił opłatę. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Spółka skarżyła decyzję Wojewody, kwestionując legalność naliczenia opłaty i zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Skarżący twierdził, że prace ziemne miały na celu budowę zbiornika wodnego, a nie wydobycie kruszywa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Z. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz Kopalni Kruszywa A zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 roku sprawy ze skargi Kopalni Kruszywa A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez koncesji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Z. z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Kopalni Kruszywa A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. kwotę 7.215,- (siedem tysięcy dwieście piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
III SA/Łd 249/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta Z., na podstawie art. 85a ust. l i ust. 2 pkt l lit. b oraz art. 87 i art. 87 ust. l i 2 ustawy z dnia 04.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 27 poz. 96 ze zm.) i art. 47 § l ustawy z dnia 29.08.1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.) ustalił opłatę eksploatacyjną dla Kopalni Kruszywa A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji na działce nr 3/3 we wsi P., gm. Z. - w wysokości 496.867,20 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Starosta Z. stwierdził, że w związku z otrzymaną informacją złożoną przez J. T. przeprowadzono na terenie działki 3/3 we wsi P. kontrolę, w której wyniku stwierdzono, że na ww. działce znajduje się wyrobisko ze świeżymi śladami prac ziemnych. Wszczęto postępowanie w tej sprawie zakończone decyzją Starosty Z. z dnia [...], znak [...], w której ustalono podwyższoną opłatę eksploatacyjną w wysokości 1.048.091,20 zł dla Kopalni Kruszywa A za wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], znak: [...], uchylił w całości decyzję Starosty Z. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W swoim uzasadnieniu wskazał na błędne wyliczenie kubatury będącej podstawą do naliczenia opłaty eksploatacyjnej. Stosownie do decyzji Wojewody [...] ponownie wszczęto postępowanie. O powyższym fakcie poinformowano stronę, jednocześnie zawiadamiając ją, że zgodnie z art. 10 k.p.a. strona ma możliwość zapoznania i wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego oraz wniesienia nowych dowodów w sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego pisma. W wyznaczonym terminie strona nie wniosła nowych dowodów, ani nie złożyła dodatkowych wyjaśnień czy wniosków. Ponowne opomiarowanie wyrobiska, a tym samym ewentualna weryfikacja wcześniejszego obmiaru, stała się niemożliwa ponieważ strona przywróciła przedmiotową działkę do stanu pierwotnego poprzez likwidację (zasypanie) wyrobiska. Przywrócenie do stanu pierwotnego nie jest jednak istotne w przedmiotowym postępowaniu, gdyż karna opłata eksploatacyjna została naliczona za wydobytą kopalinę bez wymaganej koncesji w oparciu o art. 85 a ust. l ustawy z dnia 4.02.1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze. Przywrócenie do stanu pierwotnego jest rekultywacją i stosuje się do niej inne przepisy. Ponadto dodatkowo utwierdza o słuszności podjętej wcześniej decyzji. Wyrobisko miało być przeznaczone na (zgodnie z wyjaśnieniami Prezesa Zarządu Spółki) wodny zbiornik technologiczny. Strona jednak nie przedstawiła dokumentów zezwalających na budowę zbiornika wodnego, których posiadanie wynika z Prawa wodnego oraz Prawa budowlanego ani nie podjęła żadnych czynności zmierzających do ich uzyskania. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji uznał, że należy ponownie naliczyć opłatę eksploatacyjną korygując wcześniejsze wyliczenia kubatury. Ostatecznie Starosta Z. obciążył skarżącą spółkę opłatą eksploatacyjną w wysokości 496.867,20 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji Kopalnia Kruszywa A Spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem skarżącej opłata eksploatacyjna została naliczona niezgodnie z prawem. Spółka nie prowadziła nigdy wydobycia i sprzedaży kruszywa na przedmiotowej działce, przystąpiła natomiast do budowy tymczasowego zbiornika wodnego na co uzyskała zgodę Urzędu Gminy w Z. Po cofnięciu zgody przez Wójta Gminy Z. skarżąca przywróciła teren do stanu pierwotnego. Niewiarygodne jest również samo obliczenie opłaty: niewiadomo na podstawie jakich obmiarów dokonano wyliczeń. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji sam stwierdził, że nie ma możliwości weryfikacji obmiaru.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt l k.p.a., w związku z art. 85a ust. l i 2 i art. 103a ust.4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 27, poz. 96 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] znak: [...].
W uzasadnieniu Wojewoda [...] przyjął, że wydobycie kruszywa na działce 3/3 w P. przez Kopalnię Kruszywa A Spółkę z o.o. w Z. miało miejsce, o czym świadczą protokoły z przesłuchań. Protokół z przesłuchania G. Ż. z dnia 23 czerwca 2004 r. mówi o wykonaniu wykopu, składowaniu nadkładu na obrzeżach wyrobiska i gromadzeniu urobku, czyli wydobytej kopaliny na terenie "Zakładu Górniczego P.". Należy wnioskować, że wydobyta z działki 3/3 kopalina była przerabiana w zakładzie należącym do Kopalni Kruszywa A, położonym na sąsiedniej działce. Zawarte w tym samym protokole oświadczenie G. Ż. o zamiarze ubiegania się o koncesję na wydobywanie kopaliny z terenu działki nr 3/3 świadczy o intencji prowadzenia przede wszystkim działalności wydobywczej na tym obszarze. Podobnie z treści innego protokołu — z przesłuchania J. T. — jasno wynika, że wydobywano materiał z działki nr 3/3 i następnie przewożono na płuczkę zlokalizowaną na sąsiedniej działce. Tak więc wydobywanie kruszywa na działce nr 3/3 niewątpliwie było prowadzone. Odwołujący się wyjaśnił, że prowadzone roboty ziemne były związane z budową tymczasowego zbiornika wody . Budowa ta miała być prowadzona w oparciu o zgodę Urzędu Gminy w Z.. Tymczasem budowę zbiorników wodnych regulują przepisy ustawy Prawo wodne i ustawy Prawo budowlane. Nie jest w nich przewidziane budowanie tego typu obiektów na podstawie zgody wójta. Wojewoda [...] wskazał równocześnie na fakt, iż wyjaśnienia strony w kwestii budowy zbiornika na wodę są niespójne co pozwala sądzić, że budowa zbiornika nie była istotnym, ani też docelowym przedsięwzięciem. Również przywrócenie wyrobiska do stanu pierwotnego nie eliminuje faktu wydobycia kopaliny. Obliczenie opłaty eksploatacyjnej dokonane w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Jego podstawą jest obmiar wyrobiska i dane zawarte w protokole spisanym dnia 3.06.2004 r. w obecności odwołującego się. Protokół z obmiaru wyrobiska strona otrzymała i nie wniosła zastrzeżeń co do informacji w nim zawartych. Stronie umożliwiono również wypowiedzenie się w prowadzonej sprawie zgodnie z art. 10 k.p.a., z czego nie skorzystała. Nie zgłosiła żadnych nowych dowodów i nie wypowiedziała się odnośnie już zgromadzonych. Wynika z tego jednoznacznie, że strona nie podważa wiarygodności zgromadzonych dowodów.
Skargą z dnia 4 kwietnia 2005 r. Kopalnia Kruszywa A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] znak: [...] ustalającą dla skarżącej spółki opłatę eksploatacyjną w kwocie 496.867,20 zł za wydobywanie kopaliny bez koncesji na działce nr 3/3 we wsi P. gmina Z..
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja jest błędna, bowiem Wojewoda [...] przyjął, że prowadzona przez spółkę budowa tymczasowego zbiornika wodnego na działce nr 3/3 we wsi P. podlega przepisom ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze. Kopalnia, po uzyskaniu zgody przez Wójta Gminy Z. pismem z dnia 20 kwietnia 2004 r., rozpoczęła prace inwestycyjne związane z wykorzystaniem tymczasowego zbiornika wodnego o pow. 2500 m2 i głębokości do 10 m dla celów technologicznych tj. płukania kruszywa z terenu zakładu kopalni, położonego na sąsiedniej działce. Podobne zbiorniki o mniejszej kubaturze funkcjonują już na przyległej działce nr 3/5, będącej własnością spółki. Prace te spowodowały odłączenie kopaliny od złoża bowiem prowadzony był wykop budowlany i niwelacja terenu. Nie zachodziła jednakże sytuacja wydobycia kopaliny, gdyż rzeczywistym zamiarem spółki było wykonanie zbiornika, a nie czynności związane z wydobywaniem kopaliny. Zgodnie z art. 1 ust 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i komentarza do niego (Ustawa prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. Aleksander Lipiński, Ryszard Miłosz; Dom Wydawniczy ABC, wydanie II zmienione — str. 14 pkt 3) wydobywanie kopaliny to nie każdy przypadek "pozyskania" kopaliny w drodze odłączenia jej od złoża, ale tylko taka czynność, której celem jest prowadzenie działalności wydobywczej. Skoro zatem, w analizowanym przypadku, zamiarem spółki było jedynie wybudowanie zbiornika jako inwestycji, działanie to nie może podlegać wymaganiom ustawy, a w szczególności dyspozycjom określonym w art. 85a. Skarżący wykonując zbiornik wodny nie miał świadomości o konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie ustawy Prawo wodne. Opierał się na zgodzie Wójta Gminy Z. z dnia 20.04.2004 r. a po jej nieoczekiwanym cofnięciu w dniu 05.05.2004 r. i wezwaniu do przywrócenia do stanu pierwotnego — przywrócił teren do stanu pierwotnego. Nie zasługują zdaniem skarżącej spółki na uwzględnienie zeznania J. T. W efekcie jego doniesienia o popełnieniu przestępstwa doszło do wszczęcia postępowania karnego przeciwko Prezesowi Zarządu Kopalni Kruszywa A Spółki z o.o. Na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 12.10.2004 r., Prezes Zarządu Spółki został uniewinniony od wszystkich zarzucanych mu czynów. Ponadto żadna inna osoba nie potwierdziła zeznań J. T.. W ocenie skarżącego zeznania J. T. mają charakter zemsty, za to, że on i jego syn, zostali zwolnieni dyscyplinarnie z pracy w Kopalni Kruszywa A. Skarżący kwestionuje również sposób wyliczenia opłaty eksploatacyjnej. Niewiarygodne są obmiary wyrobiska, dokonane metodą orientacyjną bez udziału geodety. Ponadto Starostwo Z. nie sprawdziło faktu zgromadzenia na pryzmie pozyskanego urobku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem Wojewody skarżący nie przedstawił wiarygodnego dowodu na to, iż prowadził budowę zbiornika wodnego. Nie okazał się żadnymi dokumentami wymaganymi przez ustawę Prawo wodne i Prawo budowlane, zezwalającymi na budowę takiego obiektu. Nie przedłożył też wniosku świadczącego o staraniach o uzyskanie stosownych pozwoleń. Skarżący uzyskał koncesję na poszukiwanie i rozpoznanie złoża "P. I". Na obszarze projektowanych prac znalazł się później teren nielegalnego wyrobiska. Jest oczywiste, że na tym samym terenie nie można planować dwóch, sprzecznych działalności. To dowodzi zamiaru prowadzenia przez skarżącą spółkę na opisywanym terenie działalności wydobywczej. Ponadto zdaniem organu II instancji zeznania świadka J. T., w których mówi o przewożeniu wydobytego materiału na teren zakładu przeróbczego skarżącej spółki, są spójne z zeznaniami Prezesa Zarządu Spółki. Organ II instancji nie podzielił również stanowiska skarżącej co do sposobu ustalenia obmiaru wyrobiska. Obmiar był wykonany w obecności Prezesa Zarządu Spółki, który nie zgłosił żadnych uwag i zastrzeżeń do treści protokołu z obmiaru. Strona skarżąca nie wnosiła uwag do obmiaru wyrobiska również w dalszych etapach postępowania. Nie skorzystała również z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zgodnie z art. 10 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola , o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 cytowanej ustawy). Oznacza to między innymi, że Sąd nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego art. 7,10, 77, 79, 80, 81, 107 § 3 kpa mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Nie ulega wątpliwości, że w warunkach postępowania, które zostaje wszczęte z urzędu, gdzie organ decyduje o jego zakresie, musi on czuwać nad prawidłowym przebiegiem tego postępowania, a samo postępowanie winno być prowadzone zgodnie z zasadami procedury administracyjnej.
Istotną w tym kontekście jest zasada czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu. Bez tej zasady strona byłaby rzeczywiście nie podmiotem, lecz przedmiotem toczącego się postępowania. Zasada ta zapisana jest w art. 10 kpa. Jest ona wprowadzona jako uprawnienie strony do czynnego udziału. Przejawia się ona np. w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawie strony dostępu do akt sprawy, prawie do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodów, prawie strony do wypowiadania się przed wydaniem decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie naruszyło w sposób istotny tę podstawową zasadę procedury administracyjnej.
Zgodnie z art. 61 § 4 kpa. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
Z akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 8 czerwca 2004 roku organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania J. T. – radnego Gminy Z., tymczasem brak jest w aktach sprawy takiego zawiadomienia dla strony postępowania jaką jest Kopalnia Kruszywa A Spółka z o.o. Wprawdzie po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji Starosty Z. z dnia [...] znak [...] organ I instancji pismem z dnia 30 listopada 2004 r. poinformował Kopalnię Kruszywa A Sp. z o.o., że w dniu 19 listopada 2004r. zostało ponownie wszczęte postępowanie w przedmiotowej sprawie i pouczył stronę o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego oraz wniesienia nowych dowodów w sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego pisma - jednak takie postępowaniu organu administracji należy ocenić jako nieprawidłowe. Po pierwsze procedura administracyjna nie zna instytucji ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne raz wszczęte toczy się, aż do załatwienia sprawy w sposób prawem przewidziany w art. 104 lub 105 kpa. Po drugie wzywanie strony do zapoznania się i wypowiedzenia odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego łącznie z wszczęciem tego postępowania może świadczyć o całkowitym lekceważeniu praw strony. Organ wszczynając postępowanie dopiero zbiera materiał dowodowy, a do zapoznania się z tym materiałem wzywa stronę po zakończeniu postępowania dowodowego, przed wydaniem rozstrzygnięcia. Treść pisma z dnia 30 listopada 2004r. informująca o wszczęciu ( z datą wsteczną!) postępowania z jednoczesnym wezwaniem w trybie art. 10 kpa może świadczyć tylko o tym, że organ nie miał zamiaru prowadzić żadnego postępowania wyjaśniającego.
W utrwalonym orzecznictwie NSA i WSA prezentowane jest stanowisko, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81kpa). Innymi słowy, bez zapoznania strony z dowodami nie mają one w sprawie żadnego znaczenia. Co więcej, jeśli w postępowaniu administracyjnym przesłuchiwano świadków, to strona nie tylko powinna być zapoznana z protokołem przesłuchania, ale przede wszystkim należało zawiadomić ją o miejscu i terminie przesłuchania, a także umożliwić jej zadawanie świadkom pytań i składanie wyjaśnień. Zgodnie z normą wynikającą z art. 79 kpa Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
W sprawie przesłuchiwano świadków; J. T. i A. M., jednak strona nie została powiadomiona (przynajmniej na 7 dni przed terminem ) o mającym miejsce przesłuchaniu świadków.
Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 4 kwietnia 1997r. sygn. akt III SA 1795/95 (LEX nr 29916) naruszenie zagwarantowanej stronie ustawowo zasady czynnego jej udziału w postępowaniu, we wszystkich jego istotnych czynnościach, a do takich niewątpliwie zaliczyć należy przesłuchanie świadków, stanowi kwalifikowaną wadę procesową tego postępowania, niezależnie od tego, czy miało, czy też nie wpływ na treść decyzji.
Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem decyzji przez organ administracji publicznej powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu organy administracji nie wykazały, że w sposób rzetelny zebrały materiał dowodowy w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie organów opiera się w zasadzie na zeznaniach J. T.. Abstrahując od tego, że przesłuchanie tego świadka obarczone było wadami procesowymi wskazanymi wyżej, polegającymi na naruszeniu przepisu art. 79 kpa., to dodatkowo, zeznania są niekonkretne, nie wskazują np. żadnych dat, numerów samochodów które odbierały kruszywo, ani innych faktów tak, aby istniała możliwość konfrontacji dowodowej. Organy natomiast nie poczyniły we własnym zakresie żadnych ustaleń, polegających np. na przesłuchaniu pracowników kopalni, przeanalizowaniu dokumentacji księgowej i wystawianych faktur na sprzedaż kruszywa, które umożliwiłyby ewentualne zweryfikowanie złożonego doniesienia o nielegalnym wydobywaniu kruszywa. Nie udowodniono również w sposób nie budzący wątpliwości, że rzeczywistym celem Spółki było, nie, wykopanie tymczasowego zbiornika technologicznego na wodę, a działalność prowadzona na terenie wyrobiska, polegająca na wydobywaniu i sprzedaży kruszywa. Nie można uzasadniać podjętej decyzji o nałożeniu dodatkowej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kruszywa bez koncesji faktem braku pozwoleń na budowę zbiornika wodnego wydawanych w trybie przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie organy administracji prowadziły postępowanie dotyczące nielegalnego wydobywania kruszywa i ta okoliczność podlegała udowodnieniu, a wyniki przeprowadzonego postępowania powinny być przedstawione w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
W świetle powyższego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej , zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Chodzi tu zatem o wytłumaczenie, dlaczego organ zastosował konkretny przepis prawa materialnego w danej sytuacji faktycznej i wskazanie związku między oceną stanu faktycznego, a treścią rozstrzygnięcia. Nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja wydana bez wyczerpującego wyjaśnienia i przeanalizowania okoliczności faktycznych w danej sprawie i bez rozważenia przepisów prawa materialnego w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Jak to podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 1993r. sygn. akt III ARN 55/94 (OSNIAPiUS 7/95) zarzut dowolności (przy ocenie dowodów) wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści.
Na zakończenie należy również podnieść, że odwołanie od decyzji Starosty Z. Nr [...] z dnia [...] wniósł w imieniu Kopalni Kruszywa A Spółki z o.o. dyrektor G. Ż. Organ odwoławczy nie zbadał czy odwołanie wniosła osoba należycie umocowana do reprezentowania spółki.
Reasumując, wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonych decyzji celem umożliwienia organom orzekającym przeprowadzenia prawidłowego, zgodnego z przepisami prawa, postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia materiału dowodowego zmierzającego do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności .
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie dotyczące wykonania zaskarżonej decyzji zostało podjęte przez Sąd na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.
O kosztach postępowania , na które składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 7200,00 złotych oraz opłata skarbowa od udzielonego radcy prawnemu D. C. pełnomocnictwa, w kwocie 15,00 złotych, orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło