III SA/Łd 249/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1/ uchyla zaskarżone postanowienie, 2/ przyznaje adwokatowi L. G.–Ś., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 307,80 zł (trzysta siedem złotych osiemdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu oraz kwotę 15 (piętnaście) złotych z tytułu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi L. G.–Ś. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. wydał J. K. wtórniki prawa jazdy kategorii "CBAE" oraz skierował go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień wynikających z prawa jazdy kategorii "CBAE" – egzamin państwowy składający się z egzaminu teoretycznego i praktycznego w terminie 30 dni od uprawomocnienia się decyzji. W dniu 18 maja 1999r. J. K. odebrał wymienioną decyzję. W dniu 7 czerwca 1999r. J. K. złożył odwołanie od wymienionej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wniosku J. K. wyjaśnił, iż uchybienie terminu spowodowane było chorobą na co wskazuje zaświadczenie lekarskie z Przychodni Rejonowej ZOZ Ł.–B. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podnosząc, iż choroba J. K. nie stanowiła przeszkody do wniesienia odwołania w wymaganym terminie. Na wymienione postanowienie J. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 18 marca 2003r. w sprawie II SA/Łd 288/00 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie wyjaśniło czy skarżący mógł wnieść odwołanie w czasie zwolnienia lekarskiego. Okoliczność, iż odebrał on decyzję organu I instancji nie oznacza jeszcze, że mógł w wymaganym terminie złożyć odwołanie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 123 § 1 w związku z art.58 § 1 i2 kpa oraz art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych(Dz.U. nr 122 poz.593 z późn. zm.) odmówiło J. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji stwierdził, iż J. K. w piśmie z 21 lipca 2003r. poinformował, iż jest mu trudno ustalić, które z dolegliwości chorobowych utrudniały mu poruszanie się lecz prawdopodobnie była to choroba układu nerwowego i kontuzja kręgosłupa. Podał, iż w czasie choroby odwiedzała go siostra i po drodze do niej razem odebrali decyzję z [...]. Wskazał, iż w czasie choroby mieszkał sam. Organ administracji uznał, iż J. K. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. J. K. mógł wnieść odwołanie w wymaganym terminie gdyż choroba nie przeszkadzała mu odebrać z urzędu decyzji z dnia [...]. Nadto mógł on skorzystać z pomocy siostry lub bliskich mu osób by przesłać odwołanie pocztą. Ze zwolnienia lekarskiego korzystał do 31 maja 1999r. zaś po tym dniu mógł się leczyć już bez zwolnienia lekarskiego. W ocenie organu administracji J. K. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mając to na uwadze organ administracji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na wymienione postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wniósł J. K. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Organ administracji wnosił o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004r. w sprawie III SA/Łd 209/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, iż samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę np. sporządzenia odwołania i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę pomagającą w czasie choroby. Sąd uznał za mało prawdopodobną okoliczność, iż nikt nie chciał przejąć od skarżącego obowiązku wniesienia odwołania. Skoro siostra pomagał mu w czasie choroby i razem z nim odebrała w dniu 18 maja 1999r. decyzję to mogła mu także pomóc w nadaniu przesyłki z odwołaniem. Sąd zwrócił uwagę, iż odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu zostały złożone przez skarżącego podczas trwającego od dnia 1 do 9 czerwca 1999r. zwolnienia lekarskiego. W ocenie sądu skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Nie zostały zatem spełnione przesłanki z art.58 § 1 i 2 kpa uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając to na uwadze sąd oddalił skargę J. K. Od wymienionego wyroku J. K. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie przepisów postępowania co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W czasie zwolnienia lekarskiego od 22 kwietnia do 31 maja 1999r. pobierał on leki psychotropowe co mogło mu utrudnić sporządzenie odwołania w wymaganym terminie. W ocenie skarżącego udowodnił on brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu administracji I instancji. Wyrokiem z dnia 21 marca 2006r. w sprawie I OSK 639/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdzono, iż sąd I instancji nie wziął pod uwagę tego, iż z zaświadczenia lekarskiego z dnia 24 września 1999r. wynika, że w czasie zwolnienia lekarskiego skarżący zażywał leki psychotropowe. Okoliczność ta mogła mieć istotny wpływ na wynik, sprawy. O ile bowiem sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza możliwości sporządzenia odwołania, o tyle przyjmowanie w tym czasie leków psychotropowych czyni wiarygodnym twierdzenie skarżącego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było przez niego niezawinione. Tego typu leki mogły bowiem powodować zaburzenia w funkcjonowaniu umysłu skarżącego. Należało zatem wyjaśnić, czy był on w stanie pokierować swoim postępowaniem i przewidzieć konsekwencje swojego zachowania. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii pozwoli jednoznacznie stwierdzić, czy choroba skarżącego uniemożliwiła mu sporządzenie odwołania w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga J. K. jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postawą prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art.58 kpa. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a. uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy został uprawdopodobniony b. zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu c. zainteresowany dopełnił czynności dla których określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Brak winy wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż przyczyną uchybienia terminu, na którą powoływał się skarżący, jest fakt korzystania przez niego ze zwolnienia lekarskiego w okresie od 11 maja do 31 maja 1999r. Organ administracji uznał, iż nie jest to okoliczność świadcząca o braku winy skarżącego gdyż mimo choroby mógł on wnieść odwołanie w wymaganym terminie. Organ administracji pominął jednak fakt, iż J. K. w czasie zwolnienia zażywał leki psychotropowe. Wynika to z treści zaświadczenia lekarskiego z dnia 24 września 1999r. Sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza możliwości sporządzenia odwołania lecz przyjmowanie w tym czasie leków psychotropowych czyni wiarygodnym twierdzenie skarżącego, że uchybienie terminu przez J. K. było przez niego niezawinione. Leki psychotropowe mogły bowiem powodować zaburzenia w funkcjonowaniu umysłu skarżącego. Skoro z treści zaświadczenia lekarskiego z dnia 24 września 1999r. wynikało, iż skarżący zażywał leki psychotropowe to obowiązkiem organu administracji było dokładne wyjaśnienie tej kwestii. Należało zatem ustalić jakie leki psychotropowe przyjmował J. K. i jak często. Należało również wyjaśnić jakie były skutki przyjmowania takich leków a w szczególności czy leki te powodowały zaburzenia funkcjonowania umysłu i czy skarżący był w stanie w tym czasie pokierować swoim postępowaniem i przewidzieć konsekwencje swojego zachowania. Organ administracji nie wyjaśnił tych kwestii choć mają one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dopiero bowiem wyjaśnienie skutków zażywania leków psychotropowych przez skarżącego pozwala ocenić czy jego choroba rzeczywiście uniemożliwiła mu sporządzenie odwołania w wymaganym terminie. Organ administracji nie podjął zatem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrał ani nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Naruszył tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 18 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi L. G.-Ś. kwotę 307,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie adwokata, 52,80 zł – podatek od towarów i usług oraz 15 zł – opłata skarbowa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić wskazania zawarte w niniejszym wyroku oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2006r. Należy zatem wyjaśnić jakie leki psychotropowe przyjmował skarżący w okresie zwolnienia lekarskiego od 11 maja do 31 maja 1999r. i jak często. Należy również ustalić jakie były skutki zażywania tych leków a w szczególności czy powodowały one zaburzenia funkcjonowania umysłu i czy J. K. w okresie ich przyjmowania mógł pokierować swoim postępowaniem oraz przewidzieć konsekwencje swojego zachowania. Kwestie te należy również wyjaśnić odnośnie okresu od 1 czerwca do 9 czerwca 1999r. gdyż w tym czasie skarżący nadal przebywał na zwolnieniu lekarskim. Dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie złożonego wniosku. Należy przy tym uwzględnić fakt, iż do przywrócenia terminu wystarczy uprawdopodobnienie a nie udowodnienie okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.