III SA/Łd 251/10

Dnia 4 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi P. L. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby w Policji oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, po rozpoznaniu odwołania P. L. od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za winnego popełnienia czynu i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierżantowi P. L. Skarżący został obwiniony o to, że w dniu [...] r. około godziny[...], pełniąc służbę w m. R. w powiecie [...], działając wspólnie i w porozumieniu ze st. sierżantem M. D., zatrzymał do kontroli drogowej kierującego samochodem osobowym P.– D. Z., w związku z popełnionym przestępstwem kierowania pojazdem pomimo prawomocnie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Pomimo zapowiedzi podjęcia czynności związanych z ujawnieniem przestępstwa, policjant odstąpił od prawidłowego ich wykonania, poprzestając na ukaraniu kontrolowanego mandatem karnym w wysokości 50 zł, nałożonym za niezaistaniałe wykroczenie drogowe, w zamian za przyjęcie od D. Z. i K. Z. korzyści majątkowej w wysokości 200 zł. Nie dopełnił zatem obowiązku określonego w § 15 ust. 1 pkt 1 i § 26 ust. 1 zarządzenia 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów, § 3 i §11 załącznika do zarządzenia 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r., lit. a, f i m zakresu obowiązków wymienionych w karcie opisu stanowiska pracy referenta Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej w R., czym wypełnił dyspozycję art. 132 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o Policji. Orzeczeniem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w R. uznał skarżącego za winnego opisanego powyżej czynu i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia za służby. Organ I instancji wskazał, że zebrany materiał dowodowy potwierdził naruszenie dyscypliny służbowej przez skarżącego a jego wina nie budzi wątpliwości. Podniesiono, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione i zostało popełnione z winy umyślnej. W ocenie organu skarżący zaniechał czynności służbowych z motywacji zasługującej na szczególne potępienie. W odwołaniu P. L. zarzucił naruszenie art. 132 ust. 4 ustawy o Policji w zw. z art. 135g ust. 1 i 2 tej ustawy poprzez zakończenie postępowania dyscyplinarnego wobec obwinionego, mimo nie zakończenia toczącego się postępowania przygotowawczego, a ponadto nie zakończenia postępowań karnych w stosunku do świadków K. i D. Z. oraz nieprzeprowadzenie konfrontacji ich zeznań składanych w postępowaniu dyscyplinarnym ze składanymi przed Prokuratorem Okręgowym w P. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego. Orzeczeniem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 135m ust. 1 ustawy o Policji wyższy przełożony dyscyplinarny w dniu [...] roku powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia, która w sprawozdaniu wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów - art. 132 ust. 2 ustawy. Zgodnie natomiast z zarządzeniem nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 roku w sprawie sposobu pełnienie służby na drogach przez policjantów § 15 ust. 1 pkt 1 - policjant, pełniąc służbę na drodze, jest obowiązany reagować na przestępstwa i wykroczenia, stosując prawem przewidziane środki. § 26 ust. 1 cytowanego zarządzenia stanowi - policjant pełniący służbę w komórkach ruchu drogowego na drodze dokumentuje przebieg własnej służby w notatniku służbowym. Organ odwoławczy zaznaczył, że zarówno skarżący jak i jego pełnomocnik mieli zagwarantowany czynny udział w toczącym się postępowaniu, co potwierdzają protokoły zapoznania się z aktami postępowania. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, w toku postępowania w sposób wyczerpujący zgromadzono materiał dowodowy potwierdzający fakt naruszenia, przez P. L. dyscypliny służbowej oraz etyki zawodowej. Istotny w ocenie organu jest również fakt, iż obwiniony przyznał się do stawianych zarzutów i jednocześnie odmówił składania wyjaśnień, a przesłuchani w sprawie świadkowie wyczerpująco i dokładnie opisali przebieg zdarzenia, do którego doszło w dniu [...] roku. Dołączone do akt postępowania dyscyplinarnego kserokopie m.in. kart z notatnika służbowego, listy obecności, grafiku pełnienia służby przez policjantów Sekcji Ruchu Drogowego KPP w R. oraz mandatu karnego seria [...] czynią wersję przedstawioną przez świadków wiarygodną. Organ odwoławczy wskazał nadto, że skarżący jako policjant pełniący w chwili zaistnienia zdarzenia służbę w Sekcji Ruchu Drogowego KPP w R. zgodnie z kartą opisu stanowiska pracy (podpisaną przez niego w dniu [...] roku) zobowiązał się m.in. do realizacji zadań zgodnie z aktualnymi przepisami w zakresie organizacji i pełnienia służby na drogach przez policjantów, a w szczególności reagowania na przestępstwa i wykroczenia stosując środki przewidziane prawem, prawidłowego sporządzania dokumentacji z wykonanych czynności służbowych. Komendant Wojewódzki przypisał działaniu skarżącego cechy umyślności i wskazał, że powodowane motywacją zasługująca na szczególne potępienie (art. 134 ust.2 pkt 1 ustawy o Policji) tj. chęcią osiągnięcia korzyści majątkowej z tytułu odstąpienia od prawidłowej realizacji zadań służbowych. Zaznaczono również, że P. L. posiadał w służbie dobrą opinię, co potwierdza załączona do akt postępowania dyscyplinarnego kserokopia opinii służbowej za okres służby do 29 kwietnia 2008 roku do 04 maja 2009 roku oraz rozkazy personalne i wnioski o wyróżnienie. Okoliczności przemawiające na korzyść obwinionego zostały uwzględnione w toku zbierania materiału dowodowego przez rzecznika dyscyplinarnego, co potwierdzają akta postępowania dyscyplinarnego. Jednocześnie, w ocenie organu, odwoławczego stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków oraz okoliczności popełnionego przewinienia dyscyplinarnego czynią dalszą służbę P.L. w szeregach Policji niemożliwą do zaakceptowania z uwagi na cele, dla jakich powołana została Policja, zakres uprawnień, a także brzmienie roty ślubowania. Komendant Wojewódzki zastrzegł, że organy obu instancji nie orzekają w tej sprawie w przedmiocie popełnienia przez obwinionego przestępstwa, gdyż należy to do kompetencji innych organów. Natomiast fakt naruszenia przez obwinionego dyscypliny służbowej w stopniu uniemożliwiającym dalsze pełnienie służby w szeregach Policji jest zdaniem organu odwoławczego bezsporny i udowodniony. Podniesiono również, że w sprawie nie zachodziła długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, a zawieszenie postępowania z art. 135 h ust. 3 ustawy o Policji jest uprawnieniem organu I instancji. W skardze z dnia 24 marca 2010 r. P. L. zarzucił naruszenie przepisu art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 135e ust. 1 i art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji w związku z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., przejawiające się w niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności nie wskazaniu w uzasadnieniu orzeczenia o zeznania jakich świadków oparto rozważania. Podniesiono, że organy oparły swoje stanowisko wyłącznie na relacjach świadków, którzy w ocenie organów opisali przebieg zdarzenia z dnia [...] r. w sposób wyczerpujący i dokładny, przesądzający, że skarżący dopuścił popełnienia zarzucanego mu czynu. W przekonaniu skarżącego doszło do złamania zasady domniemania niewinności, gdyż obwiniony winien oczekiwać od organów wyczerpującego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnoszący skargę zarzucił także naruszenie przepisu art. 135h ust. 3 i art. 135 ust. 5 ustawy o Policji w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na niewłaściwej wykładni tych przepisów, skutkujące uznaniem, że zawieszenie postępowania dyscyplinarnego jest jedynie uprawnieniem organy dyscyplinarnego, a jego jedynym powodem jest zaistnienie długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania z całkowitym pominięciem przepisu art. 135 ust. 5 ustawy o Policji. Skarżący wniósł o uchylenie obu orzeczeń organów dyscyplinarnych oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę z dnia 28 kwietnia 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji nie stwierdził, aby zaskarżone orzeczenia zostały wydane z uchybieniami, które powodowałyby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W myśl art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej (art. 132 ust. 4 ustawy). W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, fakt naruszenia dyscypliny służbowej przez P. L., polegający na odstąpieniu od ujawnienia przestępstwa kierowania pojazdem pomimo prawomocnie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz nałożeniu za niezaistaniałe wykroczenie drogowe mandatu karnego w wysokości 50 złotych w zamian za przyjęcie korzyści majątkowej w wysokości 200 złotych jest niewątpliwy, co zresztą potwierdził w toku postępowania dyscyplinarnego sam skarżący oświadczając, iż przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu ([...] akt sparwy). W zaskarżonym orzeczeniu organ prawidłowo ocenił działanie funkcjonariusza jako naruszające zarówno zasady dyscypliny, jak też etyki zawodowej i prawidłowo rozpatrzył sprawę. Nie budzi też wątpliwości Sądu uznanie za naganne z punktu widzenia zasad etyki zawodowej zachowanie skarżącego oficera Policji. Opisany szczegółowo w aktach dyscyplinarnych przebieg zdarzenia z dnia[...] r. daje podstawę do przyjęcia, że w zaistniałej sytuacji obwiniony funkcjonariusz nie dochował zasad poprawnego zachowania i reagowania na łamanie zasad ruchu drogowego, do czego zobowiązywało go zarządzenie Komendanta Głównego Policji nr 609 z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie sposobu pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP nr 13 poz. 100). W ocenie Sądu, wymierzona skarżącemu kara wydalenia ze służby, wymieniona w treści katalogu kar przewidzianych w art. 134 ustawy o Policji, jest współmierna do przewinienia dyscyplinarnego, jakie popełnił. Warto dodać, że Policja jako uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust. 1 ustawy o Policji) jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywatela środkami realizacji władztwa państwowego. Szczególna rola społeczna tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych, poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 512/08 Lex nr 515679). Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niezastosowania w sprawie przepisu art. 135h ust. 3 w związku z art. 135 ust. 5 ustawy o Policji, który pozwala na zawieszenie postępowania dyscyplinarnego w przypadku długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania, podnieść należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Powyższa regulacja dopuszcza bowiem zawieszenie takiego postępowania jedynie w sytuacji zaistnienia długotrwałej przeszkody, która w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Podkreślić należy, że postępowanie karne i postępowanie dyscyplinarne są dwoma niezależnymi, mogącymi się toczyć równocześnie oraz mającymi inny cel postępowaniami. Ustawodawca dopuszcza możliwość ich jednoczesnego prowadzenia wobec tej samej osoby. Zgodnie zaś z przepisem art. 135 ust. 4 i 5 ustawy o Policji, kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego; jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia (...), upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń. W ocenie Sądu w sprawie nie miał również zastosowania przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), bowiem nie zaistniała konieczność rozpoznania zagadnienia wstępnego z uwagi na jego brak, bowiem wynik postępowania karnego nie przesądza o odpowiedzialności dyscyplinarnej. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r. sygn akt II OSK 1698/07, Baza orzeczeń CBOIS). Wskazać również należy, że Sąd nie stwierdził w działaniu organów administracji naruszenia przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 135e ust. 1 i art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, które podniesiono w skardze. Jak już powyżej zaznaczono, w ocenie Sądu organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, natomiast skarżący ze swej strony nie wskazał jakie okoliczności wymagają wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodnego, zwłaszcza wobec przyznania się przez niego w toku postępowania dyscyplinarnego do popełnienia zrzucanego mu czynu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi. D.T.