III SA/Łd 252/07
WyrokWSA w Łodzi2007-09-20
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuszczenie tego miejsca miało charakter trwały i dobrowolny, nawet jeśli osoba ta nie podjęła środków prawnych w celu przywrócenia posiadania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli ustali, że osoba ta faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, a opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Brak podjęcia przez osobę środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, takich jak powództwo posesoryjne, potwierdza dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie P. U. z pobytu stałego z nieruchomości położonej w S. nr 10. Wniosek złożył zięć właścicieli, wskazując na trwałe opuszczenie miejsca zamieszkania przez P. U. połączone z konfliktem rodzinnym i wyrokiem karnym za znęcanie się. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając opuszczenie za trwałe i dobrowolne. Wojewoda uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki postępowania. Po ponownym postępowaniu Wójt Gminy W. ponownie orzekł o wymeldowaniu, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. P. U. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając m.in. stronniczość organów i brak dowodów na dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę P. U.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 września 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
III SA/Łd 252/07
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu P. U. z pobytu stałego z nieruchomości położonej w miejscowości S. nr 10. Decyzja wydana została na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 138 § 1 kpa.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 6 kwietnia 2006 r. J. M. zwrócił się do organu I instancji z prośbą o wymeldowanie swojego zięcia P. U. z nieruchomości położonej w S. nr 10, podając, iż zięć wyprowadził się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w dniu 20 września 2005 r. i zamieszkał u rodziców w miejscowości M. 24, gmina B.. Wyjaśnił, że P. U. został prawomocnym wyrokiem karnym ukarany za fizyczne i psychiczne znęcanie się nad nim i jego żoną oraz ich córką A. U. Do wniosku załączony został akt notarialny, z którego wynika, że obecnymi właścicielami nieruchomości położonej S. nr 10, gmina W. są J. i S. małżonkowie M., kserokopia wyroku Sądu Rejonowego VII Wydziału Grodzkiego w S. z dnia 21 lutego 2006 r. umarzającego warunkowo postępowanie karne przeciwko oskarżonemu P. U. oraz kserokopia pisma skierowanego w dniu 20 marca 2006 r. do P. U., wzywającego go do zabrania z posesji teścia wszystkich jego rzeczy.
P. U. poinformowany o wszczęciu postępowania, w piśmie z dnia 12 kwietnia 2006 r. wyjaśnił, że nie ma wyroku skazującego, ani tym bardziej nie zostało ograniczone jego prawo do odwiedzania dziecka i przebywania w S. Stwierdził ponadto, że nie mieszka w miejscowości M., a adres rodziców jest wyłącznie adresem do korespondencji. Decyzję o wymeldowaniu z dotychczasowego miejsca pobytu stałego zamierza podjąć po zakończeniu wszystkich procesów sądowych. Zainteresowany zażądał pokoju i łazienki do widzeń z dzieckiem podnosząc, iż żona i teściowie utrudniają mu te widzenia. Dodał również, że żona – A. U. dotychczas nie rozliczyła się z poczynionych przez niego nakładów finansowych na nieruchomość w S.
Wójt Gminy W. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 i 107 kpa orzekł o wymeldowaniu P. U. z pobytu stałego w miejscowości S. 10, gmina W.
Organ uznał, że spełnione zostały przesłanki do wymeldowania P. U. z przedmiotowej nieruchomości tzn. opuszczenie miejsca pobytu stałego ma charakter trwały i było dobrowolne.
Wójt Gminy ocenił, że zebrane w sprawie dowody jednoznacznie wskazują, że od 20 września 2005 r. skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i od tej pory nie przebywa w miejscu zameldowania. Okoliczność ta wynika nie tylko z zeznań A. U. i J. M. ale także z zeznań sąsiadów i przeprowadzonych kontroli meldunkowych. Również sam P. U. zeznał w toku oględzin, że nie przebywa w miejscu zameldowania, nie nocuje, nie spożywa posiłków i nie łoży na utrzymanie domu, a alimenty na dziecko przesyła pocztą.
Organ stwierdził również, że nie budzi wątpliwości fakt, że opuszczenie miejsca pobytu stałego było dobrowolne. Potwierdza to informacja Komisariatu Policji w B., którego przedstawiciele uczestniczyli w zajściu, zeznanie świadka D. W. oraz zeznania wnioskodawcy i jego córki A. U. Organ podkreślił, że P. U. także nigdzie nie twierdził, że został zmuszony do opuszczenia lokalu i nie korzystał we właściwym czasie z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających mu powrót do lokalu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył ustanowiony w dniu 3 lipca 2006 r. pełnomocnik P. U. - adwokat J. R., wnosząc o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia bądź ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Według pełnomocnika, P. U. z uwagi na konflikty z żoną oraz teściami stara się ograniczać pobyt w S. i z tego powodu często przebywa u swoich rodziców w miejscowości M. Nie oznacza to jednak, że jego zamiarem jest opuszczenie miejsca stałego zameldowania w miejscowości S. W ocenie pełnomocnika, stwierdzony w trakcie oględzin fakt braku rzeczy osobistych zainteresowanego, pozostaje w oczywistej sprzeczności ze złożoną przez J. M. kopią pisma z dnia 20 marca 2006 r., w którym wzywa się P. U. do zabrania z posesji wszystkich jego rzeczy.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art.138 § 2 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Według organu odwoławczego, Wójt Gminy W. orzekając o wymeldowaniu P. U. oparł się jedynie na zeznaniach żony zainteresowanego - A. U., P. U. oraz świadków przez niego wskazanych, którzy nie zamieszkują w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości położonej w S. 10. Nie przeprowadził kontroli meldunkowej pod wskazanym adresem oraz nie wyjaśnił, czy opuszczenie przez P. U. miejsca stałego pobytu miało charakter stały, czy też czasowy. Pominął przy tym kwestię utrudniania zainteresowanemu przez J. M. dostępu do lokalu. Dodatkowo Wojewoda podkreślił, że o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości organ I instancji nie powiadomił stron postępowania, czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji winien przesłuchać bezstronnych świadków – sąsiadów okolicznych zabudowań, przeprowadzić kontrole meldunkowe również poza godzinami pracy urzędu i w dni wolne od pracy oraz przeprowadzić oględziny nieruchomości i zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu.
Uwzględniając powyższe uwagi, Wójt Gminy W. w dniu 30 sierpnia 2006 r. zwrócił się do Komisariatu Policji w B. o przekazanie informacji na temat przyczyn opuszczenia przez P. U. miejsca zameldowania na pobyt stały w S. i charakteru jego pobytu w M. 24.
W odpowiedzi, Komisariat podał, iż przeciwko P. U. toczyło się dochodzenie w sprawie znęcania się nad rodziną, które zakończone zostało wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 lutego 2006 r. Po interwencji Policji w dniu 20 września 2005 r. zainteresowany dobrowolnie opuścił miejsce zamieszkania w miejscowości S. i wyprowadził się do swoich rodziców w miejscowości M.
Następnie w dniach 31 sierpnia 2006 r. o godzinie 20.00. i 23 września 2006 r. o godzinie 8.45 pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrole meldunkowe, które wykazały, iż P. U. nie mieszka w S. nr 10.
W trakcie oględzin nieruchomości w dniu 14 września 2006 r., P. U. oświadczył, iż nie przebywa w miejscu zameldowania, nie nocuje, nie spożywa posiłków i nie łoży na utrzymanie domu. Alimenty na dziecko przesyła pocztą. Chciałby mieszkać w S. nr 10, lecz uniemożliwiają mu to teściowie. Ponadto stwierdził, iż w S. nadal znajdują się jego rzeczy osobiste, które zostały spakowane w worki oraz stanowiące jego własność meble w kuchni i w sypialni.
W dniu 15 września 2006 r. organ I instancji przesłuchał D. W. i A. M.. Obie Panie potwierdziły opuszczenie przez P. U. miejsca stałego pobytu.
W dniu 20 września 2006 r. A. U. złożyła pismo, w którym ponownie oświadczyła, iż mąż wyprowadził się w dniu 20 września 2005 r. Do pisma załączyła zaświadczenie z Sądu Okręgowego w S. z dnia 19 września 2006 r., potwierdzające złożenie powództwa o rozwód oraz protokoły przesłuchania przez Policję rodziców zainteresowanego - J. U. i D. U., z których wynika, że syn mieszka z nimi w M.
W świetle powyższych okoliczności, Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) orzekł o wymeldowaniu P. U. z pobytu stałego w miejscowości S. 10, gmina W.
Według organu, wymeldowanie w trybie administracyjnym w oparciu o treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych może nastąpić jeśli spełniona zostanie przesłanka trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Pobyt stały w lokalu oznacza bowiem zamieszkiwanie z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów.
Wójt Gminy W. podkreślił, iż zebrane w niniejszej sprawie dowody jednoznacznie wskazują, że P. U. w dniu 20 września 2005 r. dobrowolnie i trwale opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały w miejscowości S. nr 10. O dobrowolności opuszczenia świadczy zwłaszcza informacja Komisariatu Policji w B., którego przedstawiciele uczestniczyli w tym zajściu, zeznanie świadka D. W. oraz oświadczenia jego żony i teścia. Co więcej, z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że P. U. nie podjął żadnych środków prawnych, które umożliwiłyby mu powrót do lokalu. W tej sytuacji, wydanie decyzji o wymeldowaniu było w pełni uzasadnione.
W odwołaniu od decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł o jej zmianę poprzez odmowę uwzględnienia wniosku o wymeldowanie bądź ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jego zdaniem, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przede wszystkim, z przeprowadzonych w dniu 14 września 2006 r. oględzin wynika, że w dotychczasowym miejscu zamieszkania znajdują się rzeczy osobiste P. U. Bezspornym jest także, że sam skarżący chce nadal mieszkać z żoną A. U. i ich dzieckiem na terenie przedmiotowej nieruchomości, mimo, iż teść, który jest jej właścicielem, nie widzi takiej możliwości. Zestawienie tych dwóch stanowisk świadczy jednoznacznie o tym, iż P. U. nie opuścił dobrowolnie miejsca pobytu stałego. W ocenie pełnomocnika, stanowisko J. M. być może uzasadnia wytoczenie powództwa o eksmisję skarżącego przed sądem powszechnym. Nie jest natomiast podstawą do wymeldowania w trybie administracyjnym, tym bardziej, że P. U. na pierwszej rozprawie rozwodowej zadeklarował chęć kontynuowania związku małżeńskiego z A. U. Dodatkowo pełnomocnik podniósł, iż organ I instancji w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji bezprawnie powołał się na zeznania rodziców strony, złożone w Komisariacie Policji, w sytuacji, gdy osoby te w ogóle nie zostały przesłuchane w toku postępowania administracyjnego.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż według obowiązującego stanu prawnego przesłanką niezbędną do wymeldowania danej osoby z miejsca stałego pobytu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy jest wyłącznie fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Oznacza to, że organ meldunkowy jest zobowiązany tylko do oceny i wyjaśnienia okoliczności opuszczenia miejsca stałego pobytu.
Zdaniem Wojewody, postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało bardzo wnikliwie. Orzekając o wymeldowaniu, organ I instancji oparł się przede wszystkim na wyjaśnieniach bezstronnych świadków złożonych do protokołu w dniu 28 kwietnia 2006 r. – S. Z. (sołtysa wsi S.) i w dniu 15 września 2006 r. –D. W. Uwzględnił również informacje udzielone mu przez Komisariat Policji w B., z których wynika, iż P. U. nie zgłaszał do organów ścigania faktu uniemożliwiana mu wejścia do spornej posesji, a co więcej do chwili złożenia przez J. M. wniosku o jego wymeldowanie nie miał zamiaru powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania. Składane zaś w toku postępowania wyjaśniającego oświadczenia skarżącego o braku dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu nie zostały poparte żadnymi dowodami. Fakt opuszczenia przez P. U. miejsca pobytu stałego został potwierdzony również w trakcie kontroli meldunkowych, przeprowadzonych w dniach 31 sierpnia 2006 r. i 23 września 2006 r. oraz oględzin posesji położonej w S. Nr 10. Powoływanie się przez P. U. na spakowane w workach rzeczy miało raczej na celu stworzenie pozoru przesłanki wyłączającej wymeldowanie i nie mogło świadczyć o zamieszkiwaniu w spornej nieruchomości. Odwołując się do aktualnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy wskazał, iż okolicznością, która świadczyłaby o braku dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego przez P. U. byłoby wystąpienie do sądu powszechnego z powództwem o naruszenia posiadania. Skarżący natomiast z takiej możliwości nie skorzystał.
Wojewoda odnosząc się do zarzutu pełnomocnika w kwestii bezprawnego wykorzystania przez organ I instancji protokołów przesłuchań przez Policję rodziców P. U., uznał, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania administracyjnego, organ jako dowód winien bowiem dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem mogą być zatem dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zdaniem organu II instancji, dostarczone zaś przez A. U. protokoły zeznań uzyskane zostały zgodnie z prawem, gdyż jej jako stronie postępowania karnego przysługiwało prawo uzyskania kserokopii dokumentów z akt sprawy w oparciu o art. 156 kodeksu postępowania karnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, P. U. podniósł, iż w miejscowości S. nr 10 zameldowała go żona, będąca wówczas właścicielką całego gospodarstwa. W dniu 12 sierpnia 2005 r. skarżący nabył 0,96 ha ziemi na powiększenie gospodarstwa żony. Następnie żona pod presją rodziców oddała im swoją własność i teść bez nakazu administracyjnego spakował jego rzeczy. Ponadto P. U. zarzucił pracownikom Urzędu Gminy stronniczość i bezprawne wykorzystanie w toku postępowania administracyjnego zeznań jego rodziców. Zakwestionował także wiarygodność zeznań świadków D. W. i A. M.- żony obecnego Wójta Gminy W..
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. stawił się P. U., który oświadczył, iż popiera skargę i wyjaśnił, iż w postępowaniu przed sądem jego pełnomocnik z postępowania administracyjnego nie bierze udziału. Podniósł również, iż Sąd Okręgowy w dniu 10 lipca 2007 r. rozwiązał przez rozwód jego związek małżeński z A. U. Wyrok ten jest nieprawomocny, ponieważ skarżący wniósł apelację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami formalnymi, regulującymi zasady procedury administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy W. z dnia [...] o wymeldowaniu P. U. z miejsca stałego pobytu w S. nr 10, gmina W.
Przesłanki materialnoprawne wymeldowania określone zostały w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).
W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest zatem jednoznaczne ustalenie przez organ administracji publicznej, czy osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, podzielany zresztą w pełni przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie, z którym o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00 - nie publikowany; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 - nie publikowany).
W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego był wystarczający do wydania przez organ administracji publicznej orzeczenia w przedmiocie wymeldowania skarżącego. Trafna, spójna, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym jest ocena tego materiału dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim, niesporny jest fakt trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez P. U.
Jak wynika z wyjaśnień J. M., P. U. wyprowadził się z jego posesji w dniu 20 września 2005 r. Fakt opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego jednoznacznie potwierdziły kontrole meldunkowe przeprowadzone – w dniu 31 sierpnia 2006 r. o godz. 20.00 i w dniu 23 września 2006 r. o godz. 8.45 (k. 28, 39 akt administracyjnych), oględziny nieruchomości, które miały miejsce w dniu 14 września 2006 r. (k. 31 akt), czynności wyjaśniające Komisariatu Policji w B. (k.30, 47 i 51 akt) oraz przesłuchani w toku postępowania świadkowie- D. W. (k. 32 akt), żona skarżącego- A. U. (k. 4 akt) i S. Z. (k.5 akt).
Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego potwierdził również sam skarżący, którzy, co trzeba podkreślić na początku postępowania wyjaśniającego zaprzeczał jakoby wyprowadził się z S., choć równocześnie przytaczał argumenty świadczące o opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Tak na przykład, w piśmie z dnia 12 kwietnia 2006 r. skarżący zażądał pokoju i łazienki do widzeń z dzieckiem (k. 3), a następnie w dniach 8 maja 2006 r. i 21 czerwca 2006 r. oświadczył, iż teść - J. M. utrudnia mu przebywanie i zamieszkiwanie w S. (k. 8 i 19). Dopiero w trakcie oględzin nieruchomości P. U. jednoznacznie stwierdził, że nie przebywa w miejscu zameldowania, nie nocuje, nie spożywa posiłków i nie łoży na utrzymanie domu. Wyjaśnił wówczas, że chciałby mieszkać w S. nr 10, lecz uniemożliwiają mu to teściowie i żona (k. 31).
Skoro, zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji P. U. nie mieszkał w spornym lokalu od ponad roku, to w pełni usprawiedliwiony jest, zdaniem Sądu, wniosek, że opuszczenie przez niego dotychczasowego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały.
Dodatkowo podnieść trzeba, że zebrana w niniejszej sprawie dokumentacja, uprawniała organ administracyjny do przyjęcia, że opuszczenie spornego lokalu przez P. U. miało charakter dobrowolny.
Przejawem woli opuszczenia miejsca stałego pobytu, co wielokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny, jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania. Środkiem prawnym, o którym tutaj mowa, jest wytoczenie w trybie art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego, powództwa do sądu powszechnego o ochronę posiadania. Jeżeli więc strona od momentu opuszczenia lokalu nie występowała do sądu powszechnego ze wspomnianym powództwem, jej roszczenie wynikające z posiadania wygasło po upływie roku od opuszczenia lokalu (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00- nie publikowany; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2001 r. sygn. akt SA/Rz 685/00- nie publikowany; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r. SA/Wr 789/98-ONSA 1989, Nr 2, poz. 72).
Z zebranej dokumentacji wynika, że skarżący, do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie skorzystał z służącego mu powództwa posesoryjnego. Zaznaczyć również trzeba, że od momentu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego aż do zakończenia postępowania administracyjnego, a więc prawie przez półtora roku, P. U. nie podjął żadnych środków prawnych, których celem byłaby ochrona utraconego posiadania. Faktem jest, iż skarżący kierował zarzuty głównie pod adresem teścia, iż utrudnia mu zamieszkiwanie w S., jednak zarzuty te nie zostały poparte żadnymi dowodami. Oceniając zarzuty skargi skład orzekający w niniejszej sprawie, stwierdził, iż nie mogły mieć one żadnego wpływu na byt prawny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
P. U. w motywach skargi, skoncentrował się w zasadzie na zarzutach natury majątkowej, kierując roszczenia finansowe pod adresem żony A. U., nie zwracając jednak uwagi na to, że kwestie finansowe nie decydują o zameldowaniu bądź wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego.
Zakwestionował również wiarygodność zeznań świadków - D. W. i A. M. oraz zarzucił stronniczość pracownikom organu I instancji. Zarzuty te w kontekście całego zgromadzonego materiału należy uznać za gołosłowne i nieprzekonujące.
Zameldowanie tak jak wymeldowanie, jest tylko i wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, czy też ustania jej pobytu w dotychczasowym miejscu. Dlatego też dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez własne rozstrzygnięcia zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. W niniejszej sprawie, utrzymywanie zameldowania P. U., wobec spełnienia przesłanek art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych byłoby tylko fikcją.
Podsumowując, Sąd na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z obowiązującymi w dacie ich podjęcia przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.
Z tych wszystkich powodów, Sąd zobligowany był oddalić skargę P. U. O powyższym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło