III SA/Łd 253/06

Dnia 7 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat B. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt groszy) stanowiącą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu S. C. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokat B. K. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art.105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie zwrotu S. C. zatrzymanego prawa jazdy kategorii AB jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wyjaśnił, iż w dniu 30 grudnia 2005 r. S. C. wystąpił o zwrot prawa jazdy kat.AB, zatrzymanego na podstawie postanowienia Prokuratury Rejonowej w Ł. z dnia 6 września 2004 roku. Wcześniej, tj. w dniu 13 września 2004 r. wpłynęła do Starostwa decyzja wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w Ł. nr [...], kierująca S. C. na badanie psychologiczne oraz skierowanie na badanie lekarskie nr [...] z dnia 7 września 2004 r. Badania należało wykonać w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Do dnia 12 października 2004 r. S. C. nie przedstawił odpowiedniego dokumentu o poddaniu się badaniu lekarskiemu. W związku z powyższym Starosta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi według kategorii A i B. Na wiosek strony organ przedłużył termin do złożenia odpowiednich badań lekarskich do dnia 5 stycznia 2005 r. W dniu 11 maja 2005 r. organ otrzymał z Sądu Rejonowego w Ł. wyrok z dnia 6 kwietnia 2005 r. , orzekający zakaz prowadzenia przez S. C. wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku od daty zatrzymania tego dokumentu, to jest 30 sierpnia 2004 r. W związku z tym na podstawie art.182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego wydano w dniu 13 maja 2005 r. decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W dniu 23 grudnia 2005 r. S. C. dostarczył organowi orzeczenie lekarskie /z dnia 22 grudnia 2005 r./ stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AB. Organ ustalił, że dokument prawa jazdy znajdował się w aktach kierowcy w Starostwie od dnia doręczenia przez Prokuraturę Rejonową w Ł., to jest od dnia 8 września 2004 r. do chwili obecnej, czyli przez okres 1 roku i 4 miesięcy. W świetle art.138 ust.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art.114 ust.4, który stanowi, że w przypadkach określonych w art.114 ust.1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy określony w art.138 ust.2 powołanej ustawy jest czynnością techniczną, którą organ administracji publicznej dokonuje po spełnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. W związku z tym, S. C. jako osoba pozbawiona dokumentu prawa jazdy przez okres przekraczający 1 rok, ubiegając się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji z art.114 ust.1 pkt 2 lit.b/ ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ administracji pierwszej instancji uznał, że z uwagi na brak podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oraz odmowy przywrócenia cofniętych uprawnień postępowanie jest bezprzedmiotowe. S. C. odwołał się od decyzji S. [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż zgodnie z wyrokiem Sądu prawo jazdy miał zatrzymane na okres 1 roku, od dnia 30 sierpnia 2004 r. do dnia 30 sierpnia 2005 r. Z dniem 30 sierpnia 2005 r. mógł ubiegać się o jego zwrot. Ponadto był skierowany na badania lekarskie. Badania ukończył w grudniu 2005 r. i wystąpił o zwrot prawa jazdy. Okazało się, że nie może dokumentu otrzymać ponieważ są jakieś terminy odbioru, o których nic nie wiedział. Uważa, że powinien być poinformowany przez pracowników urzędu o przepisach. Na decyzji, którą otrzymał znajduje się informacja "po 30 sierpnia 2005 r." i nic więcej. Do odwołania dołączył fotokopię zawiadomienia Starosty [...] z dnia 13 maja 2005 r. o wykonaniu środka karnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji podniósł, iż skarżącemu zatrzymano prawo jazdy postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ł. a następnie Starosta [...], wykonując wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 6 kwietnia 2004 r. /sygn. akt [...]/, cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na okres 1 roku. Zgodnie z normą zawartą w art.138 ust.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art.114 ust.4. Powyższy przepis nie stanowi jednak materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji o odmowie, bądź o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy jest czynnością techniczną, którą organ administracji publicznej dokonuje po spełnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. Także żaden inny przepis ustawy Prawo o ruchu drogowym nie upoważnia organu wydającego uprawnienia do kierowania, do wydania decyzji o odmowie zwrotu prawa jazdy. Organ odwoławczy powołał się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt III SA/Łd 393/04, w którym stwierdzono: "Wydanie postanowienia, w którym Sąd powszechny orzekł o zwrocie prawa jazdy w oparciu o przepis art.138 ust.2 ustawy o ruchu drogowym oznacza, iż sąd powszechny pozostawia organowi administracji do oceny przesłanki wynikające z art.114 ust.4 tej ustawy". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, iż z uwagi na brak podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa - gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. S. C. w dniu 25 kwietnia 2006 r. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż zgodnie z wyrokiem prawo jazdy miał zatrzymane na okres 1 roku. O zwrot prawa jazdy mógł się ubiegać po 30 sierpnia 2005 r. Wcześniej został skierowany na badania w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. Badania ukończył w grudniu 2005 r. Z wynikami badań zgłosił się do organu administracji, wnosząc o zwrot prawa jazdy. Wyjaśniono mu, że nie otrzyma prawa jazdy, gdyż są jakieś terminy, o których nie był wcześniej informowany. W wyroku jest wyraźnie napisane, że o zwrot prawa jazdy może ubiegać się po 30 sierpnia 2005 r. Skarżący uważa, iż obowiązkiem organu było uprzedzenie go, w jakim czasie może odebrać prawo jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art.145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia. Zgodnie z przepisem art.138 ust.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /tekst jedn. Dz.U z 2005 r. Nr 108, poz.908/ zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art.114 ust.4. Zwrot prawa jazdy określony w art.138 § 2 powołanej ustawy jest czynnością techniczną, którą organ dokonuje po spełnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. Żaden przepis ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani innych ustaw nie upoważnia organu administracji do wydania decyzji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Organ administracji rozpoznając wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy nie może pominąć przepisu art.114 ust.4 tej ustawy ustalającego, iż w przypadkach określonych w ust.1 pkt.2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W myśl art.114 ust.1 pkt 2 lit.b/ powołanej ustawy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Skoro skarżący pozbawiony był faktycznie prawa jazdy przez ponad 1 rok /1 rok i 4 miesiące/, to prawo jazdy może mu zostać zwrócone po kontrolnym sprawdzeniu jego kwalifikacji. Niewątpliwie tak długi okres przerwy w prowadzeniu pojazdu mechanicznego uzasadnia potrzebę sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Przepis art.114 ust.1 pkt 2 lit.b/ dotyczy sytuacji, której kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy na okres dłuższy niż 1 rok /v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1291/98 publ. Lex nr 41400/. Wobec nieistnienia podstaw do zwrotu prawa jazdy skarżącemu oraz brak podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie na podstawie art.105 kpa ze względu na jego bezprzedmiotowość. Organ odwoławczy zasadnie zatem nie uwzględnił odwołania od decyzji o umorzeniu postępowania. Natomiast należy zgodzić się z twierdzeniem skarżącego o niepoinformowaniu go przez organy administracji o obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, w przypadku faktycznego pozbawienia prawa jazdy przez okres ponad 1 roku. Pouczenie zawarte w zawiadomieniu o wykonaniu środka karnego /k.61 akt administracyjnych/ było nieprecyzyjne. Nie wyjaśniało, iż wykazanie się posiadaniem kwalifikacji będzie konieczne także wówczas, gdy osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy będzie pozbawiona go faktycznie przez okres ponad 1 roku . Powyższe uchybienie organu nie może zwalniać strony z obowiązku wynikającego z przepisów ustawy. Jeśli skarżący nie dysponował zatrzymanym mu dokumentem prawa jazdy przez ponad 1 rok zobowiązany był, zgodnie z art.114 ust.1 pkt 2 lit.b/ ustawy Prawo o ruchu drogowym, poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art.250 wyżej wymienionej ustawy.